De Elektrisch Rijden Monitor 2019

De stand van zaken omtrent elektrisch rijden in Nederland

De Elektrisch Rijden Monitor geeft jaarlijks de actuele stand van zaken weer rond elektrisch rijden in Nederland. Op basis van de huidige stand van zaken kunnen we stellen dat elektrisch rijden op het punt van doorbreken staat in de particuliere markt.

Voor het derde jaar op rij heeft de ANWB onderzoek gedaan onder de Nederlandse bevolking naar de opkomst van de elektrische auto. De resultaten laten een duidelijke verschuiving zien.

De meerderheid (56%) van de Nederlanders overweegt op termijn een elektrische auto aan te schaffen en maar liefst 36% heeft interesse in elektrisch rijden. In 2018 was 37% van de Nederlanders geïnteresseerd in elektrisch rijden. 28% van de Nederlanders is niet geïnteresseerd, vorig jaar was dit nog 23%. De verwachting is dat deze stijging te maken heeft met de toegenomen twijfel over de milieuvriendelijkheid en de hoge aanschafprijs van de elektrische auto.

Elektrische auto beleeft waarschijnlijk doorbraak in 2020

Naar verwachting beleeft de elektrische auto in 2020 haar doorbraak in de particuliere markt; het aanbod aan modellen stijgt, de gemiddelde actieradius van auto’s is fors toegenomen en het prijsverschil tussen een benzine- en elektrische auto wordt steeds kleiner. De doorbraak is wel sterk afhankelijk van (de hoogte van) een aanschafsubsidie op nieuwe en tweedehands elektrische auto's, en of de aangekondigde modellen door de industrie daadwerkelijk op de markt verschijnen.

Ondanks de positieve ontwikkelingen in de markt, zien consumenten belemmeringen om over te stappen op een elektrische auto.

Kosten: de aanschafprijs is te hoog

De grootste barrière voor de Nederlandse consument om een elektrische auto te kopen is de aanschafprijs.

De elektrische auto is in aanschaf duurder dan een vergelijkbare brandstofauto, maar in gebruik goedkoper. Kijken we naar de totale cost of ownership - alle kosten zoals afschrijving, onderhoud en verbruikskosten meegerekend, dan is de elektrische auto gemiddeld nog altijd 2 á 3 procent duurder (uitgaande van een gebruiksduur van vier jaar en jaarlijks 15.000 kilometer). Dit verschil wordt echter steeds kleiner; vorig jaar was het nog 6 procent.

In 2020 komt een aanschafsubsidie vanuit de overheid, die ervoor moet zorgen dat de aanschafprijs aantrekkelijker wordt.

Onderbouwing kostencalculatie

Voor het berekenen van de kilometerkosten nemen we alle kosten mee die het bezitten en rijden van een auto met zich mee brengt. Het gaat dan concreet om afschrijving, MRB, verzekering, benzine/stroomkosten, onderhoud en reparaties. We vergelijken de gemiddelde km-kosten van middenklasse benzine auto’s met die van middenklasse elektrische auto’s. Dit bij een gebruiksduur van 4 jaar en het rijden van 15.000 km per jaar. Voor het gemiddelde nemen we een “mandje” populaire benzineauto’s en een vergelijkbaar mandje populaire elektrische auto’s. In de berekening wegen we de verkoopaantallen mee. De systematiek is elk jaar dezelfde waardoor vergelijkbare resultaten ontstaan.

Actieradius: kan een elektrische auto wel ver genoeg rijden?

Actieradius is de tweede belangrijkste reden voor Nederlanders om niet elektrisch te rijden, maar wordt steeds minder belangrijk. Vorig jaar was voor 29% van de Nederlanders onvoldoende actieradius van elektrische auto’s een belangrijk bezwaar, dit jaar ligt het percentage op 24%.

De gemiddelde actieradius van de elektrische auto steeg het afgelopen jaar fors. Vorig jaar was de actieradius gemiddeld 264 kilometer (op basis van NEDC-meetmethode), dit jaar is dat 344 kilometer (NEDC), wat gelijk staat aan 269 kilometer in de nieuwe en realistischere WLTP-meetmethode. Er zijn al auto’s met een bereik tot 450 kilometer. Mede hierdoor is actieradius steeds minder een belemmering voor mensen om elektrisch te gaan rijden.

Milieu: hoe duurzaam is een elektrische auto eigenlijk?

De grootste motivatie van de Nederlandse consument om een elektrische auto te kopen, is nog altijd het milieu. We zien echter dat de scepsis hierover toeneemt; 17% van de Nederlanders twijfelt over de duurzaamheid van de elektrische auto. Vorig jaar lag dit percentage met 8% fors lager.

Hoewel elektrische auto’s niet klimaatneutraal zijn, stoten ze over de gehele levensduur 35% tot 55% minder CO2 uit dan een vergelijkbare benzineauto. Dit is inclusief de productie en afbraak van de accu.

Laadnetwerk: kan ik wel laden wanneer nodig?

Zo’n 20% van de Nederlanders vindt het laadnetwerk in ons land te beperkt; zij ervaren te weinig mogelijkheden om een elektrische auto op te laden.

Vorig jaar telde Nederland nog zo’n 37.000 openbare laadpalen, nu zijn dat er al ruim 48.000. Daarbij hebben we in Nederland 284 snellaadstations. Nederland heeft de hoogste laaddichtheid, het aantal laadpalen per 100 km² asfalt, van Europa. Ga je met de elektrische auto de grens over, dan wordt het een ander verhaal. Andere landen in Europa liggen met hun laadnetwerk ver achter op Nederland.

Modellen: zijn er wel voldoende gangbare modellen?

Ongeveer een kwart van de Nederlanders geeft aan te willen wachten met elektrisch rijden tot er meer gangbare modellen op de markt komen.

Het huidige aanbod van elektrische auto’s onder de € 50.000 is met zo’n 22 modellen nog vrij beperkt. De afgelopen jaren groeide het gestaag; vorig jaar en het jaar ervoor waren er slechts 18 modellen in deze prijsklasse. In 2020 lijkt hier verandering in te komen en betreedt een groot aantal nieuwe modellen de markt. De tweedehandsmarkt loopt daarentegen nog ver achter en zal nog een aantal jaar nodig hebben om zich te ontwikkelen.

Bekijk de Elektrisch Rijden Monitor 2019

Download publiekssamenvatting

De doorbraak van de elektrische auto in de consumentenmarkt is cruciaal voor de transitie naar duurzame mobiliteit. De ANWB wil daar graag een bijdrage aan leveren en de consument op weg helpen in de overgang naar elektrisch rijden.

Uitgangspunt voor de ANWB is dat elektrisch rijden een betaalbaar alternatief moet zijn voor iedereen. Concreet levert dat de volgende standpunten op:

  • De elektrische auto moet financieel haalbaar zijn voor alle automobilisten. Daarvoor is het nodig dat zowel particuliere als zakelijke rijders gebruik kunnen maken van tijdelijke stimuleringsmaatregelen;
  • Er moet een dekkend (snel)laadnetwerk zijn in Nederland en Europa. 
    Concreet betekent dit meer laadpalen in gemeenten en op het werk en voldoende snellaadpunten onderweg;
  • Er moet sprake zijn van maximale prijstransparantie 'aan de paal'. Automobilisten die elektrische rijden, moeten altijd weten wat de 'getankte' stroom kost.

De ANWB heeft er vertrouwen in dat veel van de belemmeringen die nu nog worden ervaren, de komende jaren worden weggenomen. Dit vraagt om (tijdelijke) maatregelen van de overheid en een passend autoaanbod vanuit de industrie.

Vanaf 2030 mogen er geen nieuwe auto’s verkocht worden die op fossiele brandstof rijden, zo is de ambitie uit het Klimaatakkoord. Een overstap van fossiele brandstof naar duurzame mobiliteit is daarom noodzakelijk. De ANWB wil haar leden en partners met de Elektrisch Rijden Monitor informeren en elektrisch rijden in Nederland stimuleren.

De Elektrisch Rijden Monitor brengt in kaart hoe de elektrische auto zich in Nederland ontwikkelt, hoe de consument daarop reageert en welke belemmeringen worden ervaren bij de overgang naar elektrisch rijden.

Om dit de komende jaren mogelijk te maken, moet de automobilist een weloverwogen keuze kunnen maken. De ANWB helpt daarbij door objectieve informatie en nuttige tools te bieden.