Wat kost elektrisch rijden?

Duurder in aanschaf, goedkoper in vaste en variabele lasten

‘Elektrisch rijden is te duur’ is een veelgehoorde opmerking, maar is dat wel echt zo? Om die vraag te beantwoorden volstaat het niet om alleen naar de aanschafprijs van een elektrische auto te kijken. We leggen je uit waarom.

Als je een goed vergelijk wil maken tussen de kosten van elektrisch rijden of op benzine of diesel rijden, dan is het belangrijk dat je alle autokosten in het vergelijk meeneemt. Dus niet alleen de aanschafprijs van de auto of het bedrag dat je aan de laadpaal of pomp kwijt bent. Er zitten bijvoorbeeld ook grote verschillen in wat je kwijt bent aan onderhoud en wegenbelasting en dan is er ook nog een aanschafsubisidie voor elektrische auto's.

Alle autokosten

Alle autokosten bij elkaar opgeteld wordt ook wel de Total Cost of Ownership (TCO) genoemd. Met de ANWB Kostentool bereken je eenvoudig hoe het kostenplaatje er in jouw situatie uitziet. We hebben bijvoorbeeld de totale autokosten vergeleken voor drie vergelijkbare auto's, één op benzine, een hybride en een volledig elektrische auto. In dat specifieke geval blijkt dat de elektrische auto ondanks een fors hogere aanschafprijs onder aan de streep nauwelijks duurder is als je naar het totale kostenplaatje kijkt. Met de aanschafsubsidie er nog bij opgeteld, is het zelfs de voordeligste keuze.

Hoe dat kan leggen we hieronder uit, waar we de verschillende autokosten onder de loep nemen en bekijken hoe deze kosten voor een elektrische auto verschillen van die van een brandstofauto.

Aanschaf

Elektrische auto’s zijn vaak duurder dan een vergelijkbare auto op benzine. Zo is een elektrische Opel Corsa ongeveer 7500 euro duurder dan een vergelijkbare Opel Corsa op benzine. Met name bij compacte en middenklasse elektrische auto’s zie je een vergelijkbaar verschil met auto’s met een verbrandingsmotor, vooral veroorzaakt door het kostbare accupakket van een elektrische auto.

Dat wil niet zeggen dat een elektrische auto per definitie duurder is. In Nederland wordt een aanschafbelasting (BPM) geheven op basis van de uitstoot en dus het verbruik van een auto. Grote auto’s zijn daardoor relatief duur, aangezien deze vaak ook een hoger verbruik en dito uitstoot hebben. De Opel Zafira Life, een zevenzits personenbusje is bijvoorbeeld fors goedkoper met elektrische aandrijving dan met de standaard dieselmotor en ook de elektrische Mini Cooper SE is goedkoper dan een vergelijkbare, maar dorstige Mini Cooper S op benzine.

Vooralsnog zijn dat echter uitzonderingen op de regel en is de elektrische auto door de dure accutechniek gemiddeld duurder dan een vergelijkbare benzine- of dieselauto. Aangezien accu's in de toekomst waarschijnlijk goedkoper te produceren zijn, is de verwachting dat het verschil in aanschafprijs op termijn kleiner wordt.

Tweedehands elektrische auto's

Het occasionaanbod is wat geringer dan je van benzine- of dieselauto’s gewend bent, maar dat betekent niet dat er niets te kiezen valt. Rond 2010 verschenen de eerste elektrische auto’s in de showroom en in die tien jaar zijn er flink wat modellen bijgekomen, waarvan de meeste ook al tweedehands te vinden zijn.

Ga je een tweedehands elektrische auto kopen? Hier moet je dan op letten.

Energiekosten

Wat de liter is voor benzine, dat is de kilowattuur voor elektriciteit. Hoeveel je kwijt bent aan energiekosten hangt dus in eerste instantie af van het verbruik van de elektrische auto. Een middenklasse elektrische auto (bijvoorbeeld de Kia e-Niro) verbruikt zo’n 17 kWh per 100 kilometer.

Net als je bij de benzinepomp afrekent per liter, reken je bij laadpalen meestal af per kWh. De prijs voor een kWh kan echter flink uiteenlopen. Het goedkoopste is thuis laden aan je eigen laadpaal. Je betaalt dan hetzelfde stroomtarief dat je ook voor je apparaten en verlichting thuis betaalt, zo’n 23 cent per kWh. Aan een publieke laadpaal betaal je al iets meer, terwijl snelladen langs de snelweg het duurste is. Dit komt vooral door de speciale en erg kostbare snellaadpalen die hiervoor nodig zijn.

Gelukkig staat de gemiddelde automobilist maar heel af en toe bij een snellader en wordt er vooral thuis, op kantoor of op straat geladen. De laadkosten hangen dus sterk af van het type auto en de manier van laden, maar zijn vrijwel altijd lager dan de brandstofkosten van een vergelijkbare benzineauto. In ons rekenvoorbeeld met een middenklasse auto en een gemiddelde laadmix komen we uit op 5,4 cent elektriciteitskosten per kilometer, tegenover zo’n 10 cent per kilometer aan brandstofkosten voor een vergelijkbare brandstofauto.

Wat kost het opladen van een elektrische auto?

Onderhoud

Een auto met een verbrandingsmotor heeft al snel meer dan tweehonderd draaiende onderdelen in de aandrijflijn. Dat zijn stuk voor stuk onderdelen die onderhevig zijn aan slijtage en onderhoud nodig hebben of af en toe vervangen moeten worden. Een elektrische auto heeft minder dan twintig draaiende delen in de aandrijflijn en dat betekent dat je ook minder geld kwijt bent aan regulier onderhoud. Zaken als olie verversen, nieuwe bougies, vervanging van koppeling of distributieriem zul je op de garagerekening van je elektrische auto niet tegenkomen. Grootste slijtageonderdelen bij een elektrische auto zijn de banden en de remmen, al gaan ook die laatste doorgaans een stuk langer mee dan bij een brandstofauto, omdat je veel gebruik maakt van remmen op de elektromotor.

Een van de grootst mogelijke kostenposten bij een elektrische auto is revisie of vervanging van het accupakket. Maar hoe lang gaat deze mee? Kijken we naar een elektrische auto die al sinds 2012 op de markt is, de Tesla Model S, dan blijkt dat accupakket behoorlijk betrouwbaar. Na 250.000 kilometer is gemiddeld nog meer dan 90 procent van de originele capaciteit aanwezig. Om vrees over een kapot accupakket bij consumenten weg te nemen, bieden veel merken een uitgebreide garantie op de levensduur. Bekijk de voorwaarden goed, ook bij occasions kan er nog sprake zijn van fabrieksgarantie op het accupakket.

Fiscale voordelen

De Nederlandse overheid probeert op diverse manieren elektrisch rijden te stimuleren. Op dit moment zijn die maatregelen vooral gericht op zakelijke rijders, maar deze worden in de komende jaren in stappen afgebouwd. Op dit moment zijn er de volgende stimuleringsmaatregelen:

  • Aanschafsubsidie. Per 1 juli is er een aanschafsubsidie beschikbaar voor particulieren die een elektrische auto aanschaffen of privé leasen. Voor nieuwe elektrische auto's bedraagt deze 4000 euro, voor occasions 2000 euro. Met deze subsidie wil de overheid elektrisch rijden aantrekkelijker maken voor particulieren en met succes. De subsidieregeling is populair en zorgt voor een aanzienlijke verlichting van de totale autokosten.
  • Lagere bijtelling. Zakelijke rijders profiteren in 2020 van 8 in plaats van 22 procent bijtelling, tot een maximaal bedrag van 45.000 euro. In 2021 gaat de bijtelling op volledig elektrische auto's naar 12 procent en geldt er een maximum van 40.000 euro. In stappen wordt de bijtelling op elektrische auto´s verhoogd, tot deze in 2026 gelijk is aan die van andere auto's: 22 procent. Zakelijke rijders of ondernemers kunnen geen gebruik maken van de aanschafsubsidie.
  • Milieu-investeringsaftrek (MIA). Ondernemers kunnen bij aanschaf van een volledig elektrische auto een subsidie ontvangen in de vorm van een extra afschrijvingspost, waarmee de fiscale winst van een onderneming lager uitvalt en ze minder inkomstenbelasting hoeven te betalen.
  • Geen BPM. De BPM, ofwel de belasting van personenwagens en motorrijwielen is een extra belasting bij aanschaf van een auto. Deze belasting is gebaseerd op de CO2-uitstoot van een auto en omdat een elektrische auto geen (directe) CO2-uitstoot heeft, is deze vrijgesteld van BPM.
  • Geen wegenbelasting (MRB). Voor een volledig elektrische auto ben je vrijgesteld van motorrijtuigenbelasting (MRB), ook wel wegenbelasting genoemd. Volgens belastingplan 2020 blijft deze vrijstelling van MRB gehandhaafd tot en met 2024. Dit levert een besparing van enkele tientjes tot meer dan honderd euro per maand op.

Alle fiscale voordelen op een rij

Afschrijving

Net als een brandstofauto is ook een elektrische auto aan afschrijving onderhevig. Simpel gezegd is afschrijving het verschil tussen de oorspronkelijke aanschafprijs en de prijs waarvoor je de auto uiteindelijk weer van de hand doet. Toen de elektrische auto net ten tonele verscheen was de afschrijving nog onzeker. Het was toen nog niet duidelijk hoe goed de accupakketten na jaren van gebruik nog zijn en of consumenten uberhaupt zaten te wachten op een gebruikte elektrische auto. Nu er wat meer ervaring met gebruikte elektrische auto's is, lijkt de afschrijving van een elektrische auto procentueel gezien niet veel te verschillen van die van een brandstofauto. Omdat de aanschafprijs van een elektrische auto gemiddeld iets hoger ligt, is de absolute afschrijving daardoor eveneens iets hoger.

Private Lease

Het is dus goed mogelijk dat de totale autokosten voor een elektrische auto niet of nauwelijks hoger zijn of zelfs gunstiger uitvallen dan bij een brandstofauto. Er is wel één grote 'maar': je moet die hogere aanschafprijs wel in één keer kunnen ophoesten. Een alternatief is private lease, waarbij je voor een vast bedrag per maand in een elektrische auto kunt rijden. In dat bedrag zijn alle autokosten meegenomen, behalve de elektriciteitskosten. Door schaalvoordelen van de leasemaatschappij bij het inkopen van auto's en afsluiten van verzekerings- en onderhoudscontracten kan dit zelfs goedkoper zijn dan zelf kopen. Daarnaast heb je geen onzekerheid over onderhoud en afschrijving. Daar staat tegenover dat je wel voor langere tijd een forse fincanciele verplichting aangaat en dit ook consequenties kan hebben wanneer je bijvoorbeeld een hypotheek wil afsluiten. Lees je daarom goed in en bekijk wat in jouw situatie de beste keuze is.

Bereken de kosten voor jouw situatie

Heb je al een elektrische auto op het oog? Met behulp van de ANWB Autokosten Tool bereken je op basis van model en type auto je maandelijkse kosten. 

Bereken vaste en variabele kosten

Andere leden bekeken ook