ANWB HomepageGebruiksvergoeding bij vervanging of ontbinding
In de wet staat dat de kosten bij vervanging van een product of bij het stoppen van de overeenkomst (ontbinding) voor de verkoper zijn. Soms kan het toch redelijk zijn dat de koper een bedrag betaalt voor het gebruik van het product. Dat heet een gebruiksvergoeding. Dit wordt ook wel verbruiksvergoeding, afschrijving of “nieuw voor oud” of gedwongen inruil genoemd.
Wat zegt de wet?
Je hebt als koper een product een tijd gebruikt. Daarna blijkt dat het product een gebrek heeft. Je vraagt dan om vervanging van het product of een onderdeel, of je wilt van de overeenkomst af. Bij vervanging geef je het oude product terug en krijg je een nieuw product of onderdeel. Bij ontbinding van de overeenkomst geef je het product terug en krijg je je geld terug. Volgens de wet moeten vervanging en ontbinding in principe gratis zijn voor de koper.
De verkoper vraagt toch geld
Soms vraagt de verkoper toch een bedrag voor het gebruik van het kapotte product. De verkoper vindt dan dat jij voordeel hebt gehad, omdat je het product langere tijd hebt gebruikt. Het is niet altijd duidelijk of dat eerlijk is. Rechters en de Geschillencommissie hebben hierover verschillende uitspraken gedaan. Daaruit blijkt het volgende:
- Meestal mag een verkoper geen gebruiksvergoeding vragen.
- Alleen in uitzonderlijke gevallen mag dit wel.
- Dit wordt per situatie bekeken.
Sta sterker bij een conflict over je aankoop
Werkt de verkoper niet mee aan een oplossing? Met een ANWB Rechtsbijstandverzekering krijg je juridische hulp bij toekomstige conflicten.
Uitspraken van rechters
Bij een duur product dat lang is gebruikt, is de kans groter dat een gebruiksvergoeding wordt toegestaan. Bij een tweedehands product dat kort is gebruikt, is die kans kleiner. Voorbeelden:
Wel gebruiksvergoeding: tweedehands auto
Wel gebruiksvergoeding: tweedehands auto
De auto kostte € 34.010 en had bij aankoop 95.557 km gereden. In twee jaar tijd reed de koper er nog 51.449 km mee. De auto had veel gebreken en reparaties hielpen niet. Nadat de koper de koopovereenkomst had ontbonden, oordeelde de rechter dat een uitzondering op de hoofdregel redelijk was. De koper had lange tijd gebruikgemaakt van een dure auto en moest daarom € 7.218 gebruiksvergoeding betalen.
Wel gebruiksvergoeding: nieuwe brommobiel
Wel gebruiksvergoeding: nieuwe brommobiel
De brommobiel kostte € 12.375 en vertoonde vanaf het begin veel gebreken. Na 21 maanden had de koper er 12.638 km mee gereden en ontbond de koper de overeenkomst. De rechter vond dat dit gebruik niet gratis kon zijn en stelde de gebruiksvergoeding vast op € 2.000. De koper kreeg € 10.375 terug.
Geen gebruiksvergoeding: nieuwe brommer
Geen gebruiksvergoeding: nieuwe brommer
De brommer kostte € 3.074 en bleef gebreken vertonen. Zelfs vervangende brommers hadden problemen. Na een jaar ontbond de koper de overeenkomst. De rechter vond dat de koper maar weinig gebruik had kunnen maken van de brommer. Daarom hoefde de koper geen gebruiksvergoeding te betalen.
Geen gebruiksvergoeding: tweedehands auto
Geen gebruiksvergoeding: tweedehands auto
De auto kostte € 3.900, maar de kilometerstand bleek niet te kloppen. De koper ontbond de overeenkomst na enkele maanden, maar bleef de auto nog een tijdje gebruiken. De rechter wees geen gebruiksvergoeding toe, omdat de verkoper niet kon bewijzen dat de auto minder waard was geworden.
Uitspraken van de Geschillencommissie
Ook de Geschillencommissie kijkt onder andere naar de prijs, de gebruiksduur en het voordeel dat de koper heeft gehad. Voorbeelden:
Wel gebruiksvergoeding: tweedehands auto
Wel gebruiksvergoeding: tweedehands auto
De auto kostte € 21.500 en had bij aankoop 48.126 km op de teller. In twee jaar tijd werd de auto zeven keer zonder resultaat gerepareerd. Op het moment van de uitspraak stond er 90.000 km op de teller. De Geschillencommissie vond de ontbinding terecht. Omdat er veel met de auto was gereden, moest de koper € 8.000 gebruiksvergoeding betalen.
Wel gebruiksvergoeding: vervanging versnellingsbak
Wel gebruiksvergoeding: vervanging versnellingsbak
De tweedehands auto kostte € 10.340. Binnen een jaar moest de versnellingsbak worden vervangen voor € 3.500. De Geschillencommissie vond dat de koper voordeel had van het nieuwe onderdeel. Daarom moest de koper 50% van de kosten betalen.
Geen gebruiksvergoeding: tweedehands auto
Geen gebruiksvergoeding: tweedehands auto
De vijf jaar oude auto kostte € 7.600 en had volgens de teller 4.311 km gereden. De auto vertoonde veel gebreken. Later bleek ook dat de kilometerstand sterk was teruggedraaid. De Geschillencommissie vond dat de koper de auto niet normaal had kunnen gebruiken en vond de ontbinding terecht. De koper kreeg het volledige aankoopbedrag terug en hoefde geen gebruiksvergoeding te betalen.