Vakantie Kreta

Kreta werd al door de dichter Homerus bezongen als een vruchtbaar land. Het eiland dat aan alle kanten wordt omspoeld door de wijnkleurige zee is al jaren een populaire vakantiebestemming. Zon, zee en strand werken hier eendrachtig samenwerken.

Het eiland is ook een culturele schatkamer, waar Minoërs, Grieken, Romeinen, Byzantijnen, Arabieren, Venetianen en Turken een blijvend stempel hebben gedrukt. Het landschap met zijn dramatische kloven en de hier en daar nog ongetemde natuur zijn uniek.

Attracties en evenementen

In de jaren negentig sprongen de waterparken als paddestoelen uit de grond. Onder het motto van Sun, fun & watergames dragen deze pretparken lokkende namen als Aquasplash, Limnopolis (Merenstad) of Star Waterland. Verder zijn op Kreta natuurlijk ook de religieuze festivals hoogtepunten op de evenementenkalender. Op cultureel gebied zitten de Kretenzers ook niet stil, want begin augustus doet de gemeente Iraklio aan cultuur en in juli en augustus ontvouwt zich in Rethymno het Renaissance festival.

Tussen zout en zoet

Op Kreta bestaan genoeg geleidelijk in zee aflopende stranden waar u met jonge kinderen kunt neerstrijken. Als het je echt niet meer lukt om de kinderen in het zoute water zoet te houden, dan kun je je melden bij een van de waterparken die Kreta rijk is. Daar beschikken ze over glijbanen in verschillende categorieën, watertunnels en waterwegen voor rubberbanden, klimrekken en rotstuintjes. Je kunt ook kiezen uit de verschillende excursiebootjes die dolfijnencruises aanbieden. Voor de oudere kinderen is het bezoek aan het folkloremuseum 'Lychnostatis' een leuke onderneming.

Bezienswaardigheden

De koffer met bezienswaardigheden van een eiland met een zo'n lange geschiedenis is goed gevuld. Bij het uitpakken stuiten we eerst op de moderne Kretenzers. Daaronder blijken de Turken te zitten. In een ander compartiment komen we de Venetianen tegen. Verder blijkt de inhoud ook te bestaan uit een Byzantijnse afdeling. Bij het verder spitten vinden we ook Romeinen en natuurlijke de oude Grieken. De bodem wordt echter in zijn geheel in beslag genomen door de voortbrengselen van de Minoërs.

Het archeologisch museum van Iraklio

Dit archeologisch museum herbergt vondsten van de Nieuwe Steentijd tot en met de Romeinse tijd. Het unieke van dit museum is dat het de grootste collectie ter wereld in huis heeft van Minoïsche kunst. Kopstukken zijn vooral een prachtige 'rhyton' (drinkbeker in de vorm van een dierenkop) van steatiet en een rhyton van rotskristal. Opzienbarend zijn ook de slangengodinnen van faience, een fruitschaal in de Kamaresgrot-stijl en de beroemde oogstvaas. Van de gouden hanger in de vorm van twee bijen krijg je goudkoorts en de nog steeds niet ontcijferde discus van Phaestus stelt je voor een raadsel.

Knossos, de oorsprong van het labyrint

Toen de archeoloog Sir Arthur Evans aan het begin van de twintigste eeuw bij Knossos de spade in de grond stak, bleek dat hij een spectaculaire vondst had gedaan. Toen het paleis uit zo'n 1300 vertrekken bleek te bestaan, werd duidelijk waar de legende van het labyrint op was gebaseerd. Eigenlijk is het woord labyrinthos van voor-Griekse oorsprong en betekent waarschijnlijk 'huis van de labrys': Een labyr is een dubbele bijl, een voorwerp dat we ook in veel andere Minoïsche complexen aantreffen.

Dorpen en steden

Vooral in de lente ligt Chania er tegen het achtergronddecor van de sneeuwwitte Lefka Ori (Witte Bergen) sprankelend bij. Na de belegering en inname van Candia, het huidige Iraklio, in 1669 verplaatsten de Turken Kreta's hoofdstad naar La Canea. Ondanks deze Turkse aanwezigheid bleef het Venetiaanse karakter behouden. Daarom is een wandeling door het labyrint van pastelkleurige straatjes en langs de promenade van de Venetiaanse haven een aangename bezigheid. Bovendien wemelt het er van de tavernes en leuke winkeltjes met lokale producten.

Kritsa

Kritsa is zowel door de eigen inwoners als de toeroperators in Ayios Nikolaos uitgeroepen tot het meest 'traditionele' dorp van Kreta. Het is dan ook geen slecht idee hier een kamer te huren. Bovendien kun je dan de wandschilderingen in de Panayia Kyra, een van Kreta's meest bezochte Byzantijnse kerken, rustig op je laten inwerken. Kritsa is ook het uitgangspunt voor de wandeling naar de spectaculair gelegen antieke stad Lato.

Venetiaanse parels

Aan het feit dat Kreta ruim vierhonderd jaar een Venetiaanse kolonie was, dank je de schilderachtige oude stadscentra van Chania en Rethymno. Iraklio had, voordat het tijdens de slag om Kreta in 1941 zwaar gebombardeerd werd, ook veel meer Venetiaanse trekken. Nu neemt daar vrijwel iedereen zo snel mogelijk de benen naar het strand. Je kunt natuurlijk ook op weg gaan naar de vele leuke dorpen. Hun pleintjes worden door platanen in de schaduw gehouden.

Eten en drinken

Er zijn honderden ouzeri's, tavernes en restaurants die lekkere borrelhapjes serveren. Zoals de verse kaaspasteitjes die op Kreta 'kaltsounia' heten. De 'staka', groentepasteitjes met venkel of de 'feta psyti', een gerecht van gebakken geiten- of schapenkaas zijn lekker pittig. Niet te versmaden is 'kounelli stifado'; gestoofd konijn. Als dessert kun je natuurlijk yoghurt met honing en meloen bestellen, maar ook de lokale banaantjes smaken als primadonna's. Als je bij het eten één van de lekkere Kretenzische wijnen bij drinkt kan de avond niet meer stuk.

Kretenzische wijn

De Kretenzische wijnboeren verbouwen nog steeds enkele druivensoorten die antieke wortels hebben zoals de witte 'vilana', de rode 'mandelaria', de rode 'kotsifali' en de rode 'liatiko'. Ze doen dat meestal in coöperatief verband zoals we in Archanes en Peza ten zuiden van Iraklio kunnen constateren. Dat gebeurt ook in de omgeving van Sitia in oostelijk Kreta. Daarnaast brengen de wijnhuizen Minos en Lyrarakis onder hun eigen label goede wijnen op de markt.

Kamperen

Noord tegen Zuid

Van de ongeveer twintig campings die Kreta rijk is, bevindt het merendeel zich aan de noordkust tussen Kastelli Kissamou en Pachia Ammos. Aan de zuidkust vindt je alleen bij het populaire Paleochora, Plakias, Ayia Galini, Komos, Matala en Ierapetra een camping. Een Griekse camping is een afspiegeling van de Griekse maatschappij. Dat betekent dus vaak drukte en lawaai. Bovendien komen Grieken pas tot leven in de kleine uurtjes. Verder bevinden zich in de buurt van campings soms discotheken die wel weten hoe ze een vermoeide toerist uit zijn slaap kunnen houden.

Kunst en cultuur

De schilder El Greco kan gerust tot Kreta's grootste zonen worden gerekend. El Greco kwam als Domenikos Theotokopoulos, waarschijnlijk in het dorp Fodele, ter wereld. Na van monniken de kunst van het iconen schilderen te hebben geleerd, vertrok hij al op jeugdige leeftijd naar Venetië. Daar kreeg hij les van beroemde schilders zoals Titiaan. Na een Romeins intermezzo ging hij naar Spanje omdat hij daar meer opdrachten verwachtte. Die verwachting kwam uit. Hij verbeeldde van alle schilders het beste het strenge katholicisme van Spanje.

Erotokritos

De laatste eeuw van de Venetiaanse overheersing kenmerkte zich door een culturele bloeitijd: de Kretenzische renaissance. Het bekendste product van deze periode was het lange gedicht Erotokritos. Het beschrijft de liefde tussen de jongeling Erotokritos en de prinses Aretousa in een romance van bijna 10.000 versregels. Deze zitten in de houdgreep van de 'dekapendesyllovos' oftewel een versregel van vijftien lettergrepen. Deze vorm wordt ook gebruikt voor de 'mandinades' die nog dagelijks op Kreta worden gezongen. Ook staan deze vaak gegrift de lemmeten van de Kretenzische dolken die overal te koop zijn.

Oudste Europese hoogcultuur

Kreta was de bakermat van de eerste Europese hoogcultuur. Die werd door Sir Arthur Evans, de opgraver van Knossos, Minoïsch genoemd naar de legendarische vorst Minos. Hij was waarschijnlijk één van de eerste Myceense bezetters. Daarna landen Dorische Grieken op het eiland en zorgden in de klassieke tijd voor nieuwe bloei. Vervolgens werd een vier eeuwen durende Romeinse heerschappij afgelost door Byzantijnse kerkenbouw. De Venetiaanse overheersing tussen 1210 en 1669 zorgde voor de alom aanwezige Venetiaanse trekken. Van hun aflossers, de Turken, treffen we naast heel wat bronnen, slechts enkele moskeeën aan.

Natuur

Omdat een groot deel van de Kreteenzische bergen uit poreus kalksteen bestaat, zijn er aan beide zijden van de waterscheiding talrijke kloven en ravijnen ontstaan. Sommige zijn ontoegankelijk, maar anderen vormen een uitdaging. De beroemdste is de zestien kilometer lange Samariakloof van het Omalosplateau naar de Lybische Zee. Maar ook de Zakroskloof tussen Ano Zakros en Kato Zakros in het oosten van Kreta is indrukwekkend. Ingeklemd tussen deze westelijke en oostelijke uitlaat zitten echter nog veel meer spectaculaire kloven en een heel regiment aan grotten.

Een spelonkenlabyrint

Het regenwater dat zich een weg vrat door het Kretenzische kalksteen zorgde voor de formatie van heel wat spelonken. Deze onderaardse ruimtes werden al vroeg gebruikt als heiligdommen om de aardgoden vredig te stemmen. Volgens de Griekse mythologie werd de oppergod Zeus zelfs in één van Kreta's grotten geboren. Maar omdat een Griekse wijsgeer ooit eens had gezegd dat alle Kretenzers leugenaars zijn, weten we niet zeker of de wieg van baby Zeus in de Ideon Androngrot stond of in de Dikteogrot.

Vluchtheuvel tussen Afrika en Europa

De reden dat Kreta zowel langgerekt als zeer bergachtig is, komt door het op elkaar botsen van de Afrikaanse met de Europese plaat. Het gevolg is dat het Grote Eiland gedomineerd wordt door drie bergmassieven van boven de 2000 meter. In dit profiel hebben zich talrijke kloven een weg naar de zee gevreten. Kreta's relatief geïsoleerde ligging in de Middellandse Zee heeft er toe bijgedragen dat de evolutie hier heeft gezorgd voor een geheel eigen flora. Je kunt hier planten, bloemen en kruiden aantreffen die nergens anders te vinden zijn.

Overnachten

Omdat Kreta al zo lang op massatoerisme is ingesteld, is er zeker in het voorseizoen geen gebrek aan logiesmogelijkheden. Het aanbod varieert tussen zeer grote hotels, sfeervolle familiehotels, appartementen en studio's. De meeste grote hotels staan aan de noordkust. Het zuidelijke aanbod is, met uitzondering van Ierapetra, over het algemeen ingesteld op individueel rondreizend volk en daardoor grotendeels kleinschalig. Hier tref je een Griekse atmosfeer aan. Het laatste decennium zijn met name in de provincie Chania allerlei ecotoeristische initiatieven ontplooid.

Uitgaan

Indien je van traditionele volksmuziek houdt, dan ontkom je er niet aan om een bezoek te brengen aan Chania. Daar ga je in de oude stad naar de Odos Kallergon 22 en meldt zich bij Kafé Kriti. Hier vechten elke avond verschillende muzikanten duels uit op de lyra: Naar mate er meer Kretenzische raki of wijn door de aderen van deze musici stroomt, wordt het tempo opgeschroefd en de muziek steeds hartstochtelijker en opzwepender.

Lyrische lyra's

Het laat op de avond dineren in een restaurant of taverne is natuurlijk al een vorm van uitgaan. Daarna is de gang naar een bar, disco of muziekclub de gebruikelijkste optie. In deze etablissementen worden alle vormen van muziek gespeeld of gedraaid. Of het nu westerse popmuziek, jazz of Griekse muziek is. Binnen de Griekse muziek wordt gebruikt gemaakt van een heleboel verschillende instrumenten. Typisch Kretenzisch is de lyra, een luit met drie snaren en een strijkstok. Als de muzikant er zin in heeft, kan hij met dit instrument behoorlijk opzwepende klanken voortbrengen.

Winkelen

De Atheense held Theseus wist met hulp van Ariadne uit het labyrint te ontkomen. Maar of het voor jou ook zo simpel is door Kreta's labyrint aan bazars, markthallen en brede assortiment van winkels de weg te vinden is nog maar de vraag. Er zijn kruidenwinkels, keramiek, leer- en messenwinkels. Verder zijn er slijterijen met lokale elixers voor zowel Kretenzer als toerist en boetieks en sieradenwinkels die uitsluitend op toeristen loeren. Kortom Kreta is een paradijs voor shoppers, want die vinden hier op elk gebied toppers.

Zon, water en strand

Matala was in de jaren zestig een waar hippiecentrum. Eén van de rotswanden in de Oudheid diende als begraafplaats voor de doden. Deze tombes waren uitstekend bewoonbaar voor de hogepriesters van de flowerpower. De eerste generatie is al lang niet meer stoned en in de greep van de vergrijzing. Een tweede generatie kreeg geen kans om de gaten uit te wonen. De gereinigde rotswand is al weer twee decennia een afgesloten archeologische zone.

Vaï, ooit een palmenstrand met een luchtje.

Waren het in Matala de schaduwrijke grotten die een hippiekolonie aantrokken. In Vaï zorgden de palmen ervoor dat er zich allerlei hippe vogels nestelden. Dat werd uiteindelijk zo'n smeerboel dat de autoriteiten ingrepen. Na een grote schoonmaak werd de oase omheind en tot beschermd gebied verklaard. Tegen negen 's avonds wordt het palmenstrand afgesloten en verlaten de meeste bezoekers de omgeving, omdat er geen logies is.

Woeste rotskust, kiezel en zand

Uit het feit dat Kreta vooral wordt bezocht door badgasten en zonaanbidders blijkt al dat er geen gebrek is aan stranden. Dat kunnen lange zandstranden zijn zoals we meestal aan de noordkust aantreffen, maar ook beschutte baaitjes waar kiezel de baas speelt. Steeds meer stranden op Kreta worden geëxploiteerd door uitbaters die er voor zorgen dat je met je billen niet op kiezel of het zand hoeft te zitten en je met parasols uit de zon houden.

Misschien vind je dit ook leuk:

Praktische informatie Griekenland