Wandelen en fietsen langs de bloeiende heide in Nederland

De mooiste heidegebieden van Nederland

Van ongeveer half augustus tot half september schittert de heide in paarse tinten. Trek dus de wandelschoenen aan of pak de fiets, en trek naar een van onderstaande gebieden om de natuur in haar mooiste kleur te bewonderen. Onderweg geniet je van glooiende heuvels en zeldzame dieren, van de tsjirpende zadelsprinkhaan tot korhoenkuikens. Deze uitgestippelde heidewandelingen en fietsroutes brengen je naar het paarse goud.

De Hoge Veluwe
 

1. De Hoge Veluwe en de Veluwezoom-Posbank in Gelderland

In Gelderland heb je veel mogelijkheden om het heidelandschap in bloei te zien staan. Zoals in Het Nationale Park De Hoge Veluwe, waar je tijdens deze 12 kilometer lange wandelroute tussen Hoenderloo en Otterlo kans hebt om herten, zwijnen en ander wild te zien. Wie weet spot je zelfs een rondspringende rugstreeppad. Een andere mooie heidewandeling is de wandelroute Veluwezoom-Posbank van 5 kilometer bij Arnhem. Houd naast je ogen ook je oren open, om de zeldzame zadelsprinkhaan te horen tsjirpen.

Ontdek je de bloeiende heide liever op de fiets, volg dan de afwisselende fietsroute Langs IJssel en Posbank. Er wacht je tijdens deze vier uur durende rit een uitdagende klim naar de 90 meter hoge Posbank. Ook kom je ook langs andere hoogtepunten, zoals de indrukwekkende kastelen van de Achterhoek. Pauzeer in het sfeervolle Doesburg vol monumenten bij het oudste café van Nederland.

De Nijmeegse Stuwwalroute is een fietsroute van 29 kilometer door verschillende landschappen, met onderweg de uitgestrekte heidevelden van de Mookerheide. Verder fiets je over de stuwwal van Nijmegen (waarbij je zo nu en dan flink moet trappen) en door de riviervlakte gevormd door de Maas.

De hei bij Someren
 

2. Paarse heide, bijzondere watervogels en IJslandse pony’s in Noord-Brabant

De Lieropse Heide vormt samen met de Strabrechtse Heide het grootste aaneengesloten heidegebied van Noord-Brabant. De eindeloze heide kleurt eind augustus prachtig paars. Tijdens de 12 kilometer lange wandelroute Heide tot aan de horizon wandel je ook langs scheefgegroeide bomen op de Lieropse heide, en over een slingerend pad langs een groen laken van mos. Wijk onderweg van de route af naar het Beuven; een van de belangrijkste moerasvogelgebieden van Zuid-Nederland. Vanuit de vogelkijkhut heb je kans de roerdomp, de woudaap en de blauwborst te spotten.

Ook zijn er fietsroutes over de heide in Noord-Brabant. Zoals Baronie Cranendonckroute vanaf Leenderstrijp. Tijdens de ongeveer tweeënhalf uur durende fietsrit kom je onder andere langs de Groote Heide met heide, begroeid stuifzand en vennen. Natuurliefhebbers genieten van het waterrijke gebied Het Soerendonks Goor met veel watervogels. Op het veen en in de turfputten groeien gagel, wilgen en berken met daartussen lisdodden, riet en russen. Ook leuk: in het Langbos grazen al dertig jaar lang IJslandse pony’s.

De Someren-Heideroute is 46 kilometer lang. Met onderweg niet alleen heide, maar ook naaldbossen, het middeleeuwse dorp Strabrecht met langgevelboerderijen en de kronkelige beek Sterkselse Aa.

Gastvrijpunt langs de Someren-Heideroute: Tapperij de Zwaan
In het centrum van Heeze en aan de rand van natuurgebieden De Stabrechtse Heide, de Groote Heide en De Herbertusbossen: het perfecte start- én eindpunt van je wandeltocht. 

Dwingelderveld
 

3. Dwalen op het Dwingelderveld in Drenthe

In Drenthe vind je een van de grootste natuurterreinen van ons land; het Nationaal Park Dwingelderveld. Tijdens de afwisselende 9 kilometer lange wandelroute Dwalen op het Dwingelderveld zie je gevarieerde bossen, open stukken met heide en stuifzand en natte delen waar veenpluis groeit. Het Dwingelderveld is op veel plaatsen drassig, maar gelukkig zijn de natste gebieden toegankelijk gemaakt door de aanleg van vlonderpaden. Schapen horen nu eenmaal bij Drenthe, en die zal je onderweg vast en zeker zien. De twee schaapskuddes voorkomen dat het heideveld dichtgroeit met struiken en bomen.

Pak je liever de fiets, volg dan de Holtveenroute van 36 kilometer. Dan zie je nóg meer van Nationaal Park Dwingelderveld. Maak een tussenstop in de dorpen Ansen en Ruinen, voor een pauze met koffie en wat lekkers (zie onderstaande Gastvrijpunten). Stap ook even af bij de statige middeleeuwse kerk aan de brink van Ruinen. Dit was oorspronkelijk de abdijkerk van het benedictijnenklooster.

Gastvrijpunten op de Holtveenroute: 

Sallandse Heuvelrug, foto: Ellen van den Doel
 

4. Wandelen over de heide en heuvels in Overijssel

Ook op de Sallandse Heuvelrug wandel je aan het einde van de zomer door een zee van paars. De wandelroute Rollende heuvels leidt je 13 kilometer lang over pittige zandpaden door het robuuste, glooiende landschap. De uitgestrekte hei zit vol insecten, waar de zeldzame korhoenkuikens maar wat blij mee zijn. Het gebied telt wel 75 vogelsoorten, van kuifmezen tot kruisbekken. Maar ook reeën, vossen en hermelijnen wonen hier. Schrik niet als je ineens een muis op een doorn ziet geprikt. Dat heeft de klapekster op zijn geweten, die dit hapje bewaart voor later. De route gaat verder langs stokoude jeneverbesstuiken, grillige eiken en witte berken. 

Tijdens de wandelroute Twee bergen loop je ruim twee uur over onverharde wandelpaden door het natuurgebied Archemer- & Lemelerberg met bos, heide, zandvlaktes, jeneverstruiken en twee ‘bergen’. De Lemelerberg (66 meter hoog) en de Archemerberg (78 meter hoog). Met een beetje geluk zie je tussen april en december een kudde van 250 Veluwse heideschapen rond de Lemelerberg. Een zeldzaam huisdierras; een rank schaap dat hoog op de dunne poten staat.

Gastvrijpunt in de buurt van de Rollende Heuvels: Bistro de Oale Ste
Een combinatie van traditionele elementen in een modern jasje.

Brunssummerheide, foto: Getty Images
 

5. Dieppaarse struikhei in het heuvelachtige noorden van Limburg

Niet alleen in het zuiden, maar ook in het noorden van Limburg kom je heel wat flinke heuvels tegen. Dat zie en voel je vanzelf tijdens de wandelroute Heuvel op, heuvel af van 10 kilometer op de Mookerheide. Het is hier namelijk klimmen geblazen. Op het open heidelandschap staan Schotse hooglanders te grazen, die hun sporen nalaten met enorme ‘poffertjesdrollen’. Eind augustus kleurt de bloeiende struikhei dieppaars. Na de klim tot 60 meter boven NAP word je beloond met een mooi uitzicht op de Maasvallei. De top van de Kiekberg is nog hoger; 77 meter. Loop je over het pad langs de bosrand, dan zie je uitgestrekte weiden, akkers en bosschages. 

Liever een korte (maar wel afwisselende) wandelroute die ook geschikt is voor kinderen? Tijdens het Beleefpad Brunssummerheide ten noorden van Heerlen kom je langs het uitdagende Huttenbos en heb je een schitterend uitzicht op de heidevelden.

Westerheide, foto: Getty Images
 

6. Fietsend de heide, geschiedenis en kunst van het Gooi tegemoet

Veel mensen gaan wandelen op de heide bij Hilversum, die er in augustus en september altijd extra mooi uitziet. Maar fietsend zie je nog veel meer natuurschoon. Zo fiets je tijdens de Gooise Heideroute over de Westerheide met struikheide, brem, berken, eiken en krentenboompjes. De Westerheide heeft een grote archeologische waarde met zijn veertien grafheuvels en een van de grootste urnenvelden van Europa. Je fietst door naar het Spanderswoud, om vervolgens koers te zetten naar een eventuele pauzeplek in Bussum of Laren. 

De Kolonieroute ligt hier in de buurt. Je fietst rondom Bussum over de Westerheide, door de vestingstad Naarden en kunstenaarsdorp Laren. Tip: combineer je fietstocht met een bezoek aan het Singer Museum.

Gastvrijpunten aan de Gooise Heideroute en/of Kolonieroute:

  • Het Aanzien: ongedwongen, klassiek eetcafé met historische ambiance.
  • Sportcentrum de Zandzee: snelle snack of gezonde hap in een gezellige huiskamer.
  • La Place Laren: perfect voor een stevige lunch of stuk taart met kop koffie, thee of sapje. 

Speciaal voor jou geselecteerd