De Hoge Veluwe

Nederland, Gelderland, Hoenderloo

Wat is dat toch een heerlijk gebied: Het Nationale Park De Hoge Veluwe. In elk seizoen is een wandeling hier een cadeau. De schitterende lange bomenlanen, de uitgestrekte heidevelden met hier en daar een glanzend ven, de heuvelachtige bossen. Goede kans op het zien van herten, zwijnen en ander wild. En dan kun je er ook nog terecht voor een van de mooiste musea van ons land, het Kröller-Müller Museum. Gaan!

N.B. Voor de Hoge Veluwe heb je een entreebewijs nodig. Te koop bij de ingang of van tevoren via www.hogeveluwe.nl. Het park is geopend van 09:00 tot i.i.g. 18:00 uur en soms tot later (check: www.hogeveluwe.nl/openingstijden).

Bij Ingang Hoenderloo het park in. Na 200 m bij P21352 RA (over de rechterweg), asfaltweg. 2de zandpad LA (voordat de weg naar links buigt), breed zandpad. Dit pad 2 km RD volgen (na ca. 500 meter kruis je een verhard fietspad, daarna nog 1,5 km doorlopen).

Einde pad verhard fietspad en autoweg oversteken en LA, langs de autoweg. Verharde weg (Houtkampweg) oversteken en schuin naar rechts, over breed sintelpad. Na 50 m links aanhouden. Bij het einde van de hei (rechts) op kruising met breed pad RA. Eerste links, smal begrast pad en na 10 m RA, wederom een begrast pad.

Ende pad RA. Bij paaltje geel-rode routemarkering LA, slingerpad ca 700 m tot kruising , RA rood-witte markering volgen tot Parkpaviljoen/Museonder en restaurant. NB. Voor het Kröller-Muller Museum volg de weg ca. 700 meter (en loop na het bezoek dezelfde weg terug). Vanaf het Parkpaviljoen/Museonder: volg het wandelpad waarover je gekomen bent terug tot je de geel-rode markeringen ziet LA. Volg de rood-gele markeringen. Na ca. 500 m vindt u rechts een pad dat naar de wildobservatieplaats Millelamel voert. Teruggekeerd: vervolg het pad met de geel-rode markeringen naar de hei , over de hei en door het bos  en terug naar het startpunt.

De golvende grasvlakten, heidevelden en bossen tussen Hoenderloo, Otterlo en Schaarsbergen werden tussen 1909 en 1917 stapsgewijs aangekocht door de Rotterdamse erts- en graanhandelaar Anton Kröller. Daarvoor hadden anderen al pogingen gedaan er iets aardigs van te maken. Het begin en eind van deze wandeling gaat grotendeels over de lanen van het Landgoed dat Johan Sickesz en zijn zoon vanaf 1846 aanlegden in de huidige noordoosthoek van de Hoge Veluwe. De vrouw van Anton Kröller, Helene, was vooral geïnteresseerd in kunst. Zij wilde hun enorme verzameling hedendaagse kunst, waaronder veel werk van Vincent van Gogh, graag tonen aan het publiek. Een droom die uitkwam met het Kröller-Müller museum.

Aan het begin van de route ligt de twee kilometer lange kaarsrechte Lange Laan, een van de meest monumentale bospaden van Nederland. Bij herfstkleuren is dit traject weergaloos mooi dankzij beuken, eiken, Amerikaanse eiken en berken aan weerszijden. Op enkele dwarspaden zijn de 19de-eeuwse bomen gerooid en nieuwe aangeplant, voor het plezier van wandelaars die hier over een eeuw lopen.

De boeren die hier tot de komst van Kröller een karig bestaan leidden, werden door Kröller uitgekocht. De route voert langs vier van de verlaten akkercomplexen. Bij Heideveld De Bunt staat een informatiebord met het verhaal over de bewonersgeschiedenis (150 m van de route, halverwege het stuk autoweg dat over De Bunt voert). Na De Bunt gaat de route door verwilderde productiebossen met veel ontsluitingswegen.

Wie eind september, begin oktober, tegen de avond een wandeling maakt over de Veluwe kan plotseling opgeschrikt worden door een oergebrul. Dat zijn de diepe driegende klanken die mannelijke edelherten inzetten in de strijd om de hinden. De sterkste edelherten burlen, zitten elkaar achterna en kletteren hun geweien tegen elkaar om te bepalen wie de sterkste is. De winnaars verzamelen een roedel hinden die ze vervolgens ‘beslaan’. Langs de route ligt de wildobservatieplaats Millelamel waar je tijdens de schemering de grootste kans hebt op het zien van wild.

In 2019 is het nieuwe Park Paviljoen geopend, met daarin het informatiecentrum en het Parkrestaurant. De duurzame constructie voorziet in een flink aantal zobvbepanelen. En de positie va het gebouw is zo gekozen dat ’s zomers op het heetst van de dag de zon niet  of nauwelijks het gebouw binnendringt. Terwijl de zon ’s winters juist de ruimte krijgt om naar binnen te schijnen en het gebouw te verwarmen. Bij het verwarmen en koelen van het gebouw wordt gebruik gemaakt van een WKO-installatie (warmte- en koudeopslag).

Het Museonder is een (deels) ondergronds museum dat een beeld geeft van het leven onder het aardoppervlak. De tentoonstelling neemt je mee dieper en dieper de bodem in, tot het middelpunt van de aarde. Zo zie je bijvoorbeeld het wortelstelsel van een 135 jaar oude boom, stenen die hun verhaal van herkomst vertellen als je ze aanraakt en botten van dieren die al duizenden jaren zijn uitgestorven, maar die ooit rondliepen in het gebied dat nu de Hoge Veluwe is.

Het Kröller-Müller Museum is het levenswerk van Helene Kröller-Müller. Zij verzamelde, samen met haar man, vanaf 1907 in 15 jaar tijd bijna 11.500 kunstwerken van beroemde kunstenaars zoals Claude Monet, Pablo Picasso, Piet Mondriaan en natuurlijk Vincent van Gogh. Met bijna 90 schilderijen en ruim 180 tekeningen bezit het museum de op een na grootste Van Goghverzameling ter wereld! Het museum werd gebouwd naar een ontwerp van de Belgische architect Henry van de Velde en in 1938 geopend. Later werd er een vleugel aangebouwd naar ontwerp van de Nederlandse architect Wim Quist. Bijzonder is ook de 25 hectare grote Beeldentuin die het museum omgeeft. Je kunt er werk bewonderen van Auguste Rodin tot Henry Moore en van Jean Dubuffet tot Joep van Lieshout. www.krollermuller.nl

Bij het verlaten van het bos ontvouwt zich het Deelensche Veld. Kenmerkend zijn de bankvennen, ondiepe waterpartijen met een waterdichte laag in de bodem. De mooiste liggen een stukje van de route af naar het oosten. Eén ven, de Deelensche was, met loopbrug over het water, ligt vijf minuten lopen van de route: ga zodra je de hei bereikt niet LA maar RA via het verharde fietspad. Na 300 m ligt aan je linkerhand het pad naar het ven. In de 19e eeuw en daarvoor, toen dit gebied nog behoorde tot de marke (collectieve grond) van de boeren van Deelen, wasten ze in de vennen hun schapen voor het scheren.