Herfst: ga scherp op weg

Voor bestuurders is de herfst het jaargetijde met de meeste verrassingen: gladheid, laagstaande zon, regen, wind en meer kans op files. Bovendien is het later licht en vroeger donker. Alle reden dus om juist in het najaar extra scherp en alert op weg te gaan. De werkelijkheid is dat veel bestuurders vermoeid achter het stuur zitten.

Rijden in het donker

Het overkomt iedereen wel eens. Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid (SWOV) weet uit studies dat de helft van alle automobilisten wel eens zeer vermoeid in de auto heeft gezeten, tot het punt waarop ze bijna in slaap zijn gevallen. Vooral 's ochtends vroeg en in de middag zijn risicotijden voor vermoeidheid.

Bestuurders die vermoeid zijn hebben een grotere kans op een ongeval. Door de vermoeidheid neemt de rijvaardigheid af waardoor minder goed koers wordt gehouden en minder vloeiende stuurbewegingen worden gemaakt.

Ook neemt de alertheid af om te reageren op bijvoorbeeld snelheidsvermindering van voorliggers of informatie uit de omgeving. Daarnaast worden de stemming en de motivatie om veilig te blijven rijden minder. De neiging is groter om niet de maximumsnelheid aan te houden of om niet voor een rood licht te stoppen.



'Ik dacht: nog even en ik ben er'

'Ik was op weg naar mijn stage', vertelt Marloes de Mos uit Etten-Leur. 'Ik had een druk weekeinde gehad en voelde me moe, maar dacht: nog even en ik ben er. Even later werd ik op de kop wakker. Van het ongeluk zelf kan ik me niks herinneren. In het ziekenhuis bleek dat mijn borstbeen was gebroken. Het is een groot wonder dat ik nog leef. Ik stap nooit meer in de auto als ik moe ben.'



Korte ritten

Slaperig

Slaap overvalt mensen beslist niet alleen bij lange ritten, integendeel, zo blijkt uit de bevindingen van de Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid (SWOV). Zo is de kans op een ongeluk maar liefst vier keer zo groot als een bestuurder moe is, ook bij kortere ritten. En in bijna 15 procent van alle ongevallen speelt vermoeidheid een rol. Dat komt neer op zo'n 700 tot 1000 ernstige ongevallen per jaar.

'En het was maar een ritje van een half uur'

'We waren onderweg naar opa en oma', vertelt Bert de Boer uit Almere. 'Het was een druke week geweest op mijn werk en ik was het liefst thuis gebleven, maar ja. De kinderen wilden graag nog even naar opa en oma. Ik weet echt niet precies hoe het nou ging. Op een gegeven moment begon m'n oudste te krijsen en zag ik die vangrail wel erg dichtbij komen. En omdat het regende probeerde ik nog het stuur voorzíchtig om te gooien, maar dat had ik beter niet kunnen doen. Het is dat het vrij rustig was aan het eind van de zatermiddag, anders hadden we meer geraakt dan alleen dat paaltje aan de overkant. We zijn er zonder kleerscheuren vanaf gekomen, maar de auto zag er minder goed uit.'

Harde muziek en caffeïnehoudende dranken als koffie en energiedrank kunnen helpen om de symptomen van vermoeidheid even uit te stellen.

Tips om scherp op weg te gaan

 

 

 

 

 

Wil je scherp en goed voorbereid op de weersomstandigheden op weg, houd je dan aan de volgende tips:

• Bij vermoeidheid wordt het zicht slechter en in het donker wordt dit nog eens versterkt.

• Zorg voor schone, goed werkende en goed afgestelde lampen (voor en achter).

• Gebruik je verlichting ook bij laagstaande zon. Tegenliggers die in de zon kijken, zien je dan beter.

• Zorg voor een zonnebril in de auto. Laagstaande zon kan het zicht hinderen.

• Zorg voor voldoende nachtrust. Slaap minimaal zes uur, zeker als je ver moet rijden.

• Drink niet te veel. Alcohol zorgt voor een slechte nachtrust en vermindert de concentratie.

• Zet de verwarming niet te hoog. Warmte en roken maken je slaperig.

• Een volle maag maakt je moe. Eet iets kleins en licht verteerbaars in plaats van een copieuze maaltijd als je nog op weg moet.

• Houd voldoende afstand (2 seconden) om goed zicht op de verkeerssituatie te houden.

• En die afstand helpt ook bij nat en glad wegdek. Anticipeer goed op het gedrag van anderen.

• Kijk je auto na. Ruitenwissers, banden, airco (voor ontwaseming), een goede staat van onderhoud is echt van belang.

En bij langere ritten:

• Wissel, als dat kan, van bestuurder.

• Twee uur rijden, kwartiertje rust.

• Doe een powernap als het echt te zwaar wordt

Powernap

Vermoeidheid is de oorzaak van één op de vijf ernstige auto-ongelukken. Deskundig onderzoek in verschillende landen heeft aangetoond dat twintig minuten slaap tijdens een pauze in de autorit het beste wapen is tegen oververmoeidheid. Langer slapen heeft geen zin, de slaap van de bestuurder is dan zo diep dat hij niet gemakkelijk meer uit de diepe roes kan komen en juist meer versuft achter het stuur zit. Tijdens een zogenaamde powernap van twintig minuten bouw je de meeste krachten op. Slaap je minder dan een kwartier dan werkt de slaap niet. Slaap je meer dan een half uur, dan neemt de vermoeidheid alleen maar verder toe.