Meer zeggenschap over je voertuiggegevens: de Data Act

Welke gegevens verzamelt je auto?

Tijdens het rijden met een moderne, met internet verbonden, auto worden veel gegevens verzameld over gebruik en diagnoses. Denk aan je locatie, rijgedrag (snelheid, accelaratie, remmen), brandstof- of batterijverbruik en informatie over de staat van de auto. Maar ook over de motortemperatuur, remslijtage, bandenspanning, kilometerstand, werking van rijhulpsystemen, storingscodes en onderhoudsgegevens.

Waarom een Europese Data Act? 

De gegevens die een auto verzamelt, zeggen veel over hoe de auto wordt gebruikt en onderhouden. Ze kunnen ook informatie geven over de technische staat van de auto en over problemen die er zijn of kunnen ontstaan. De autofabrikant heeft toegang tot deze gegevens. Maar ook jij als gebruiker kunt die informatie nodig hebben. Bijvoorbeeld:

• als je een geschil hebt over een defect aan de auto;
• als je je auto laat onderhouden door een onafhankelijke garage;
• als je wilt controleren welke gegevens over jouw auto zijn opgeslagen;
• als je autoverzekeraar korting geeft op basis van jouw rijgedrag.

Maar er zijn ook andere situaties waar je als consument tegenaan kunt lopen:

• Gegevens zijn niet meer beschikbaar. Je vraagt voertuiggegevens op, maar de fabrikant bewaart deze maar kort en heeft ze niet meer.
• Voertuiggegevens als bewijs. Gegevens kunnen belangrijk zijn bij een discussie over garantie, een ongeval of een defect. Fabrikanten, verkopers en verzekeraars hebben soms wel toegang tot deze gegevens, terwijl jij daar moeilijker bij kunt. Dat kan je positie als consument verzwakken.

Daarom is er de Data Act. Deze Europese wet zorgt ervoor dat jij als autobezitter meer grip krijgt op de data die jouw auto produceert. Zo ben je minder afhankelijk van de fabrikant.

Wat regelt de Europese Data Act?

De Europese Unie regelt in de Data Act dat gebruikers van slimme apparaten, (zoals moderne auto's) en bijbehorende diensten (zoals apps) meer controle krijgen over de gegevens die deze apparaten verzamelen. Gebruik je een verbonden auto? Dan heb je recht op toegang tot de gegevens die jouw voertuig genereert. De fabrikant moet deze gegevens gratis beschikbaar stellen. Ook moet je de gegevens eenvoudig kunnen opvragen en gebruiken. Daarnaast mag je zelf bepalen of deze gegevens worden gedeeld met een andere partij. Zo krijg je meer keuzevrijheid en houd je zelf de controle over jouw data.

Van wie zijn de data?

De fabrikant beheert de data technisch, maar de gebruiker van de auto heeft het recht om de data te gebruiken, in te zien en te delen.

Welke informatie over de data moet de fabrikant jou geven?

Fabrikanten en verkopers van verbonden producten moeten jou als gebruiker bij aankoop duidelijke informatie gegeven over:

• welk soort data het voertuig verzamelt
• op welke manier het voertuig de data verzamelt
• hoe je als gebruiker toegang krijgt tot de verzamelde data

Hoe kun je toegang krijgen tot je voertuiggegevens?

Je kunt meestal toegang krijgen tot je voertuiggegevens via een app van de fabrikant, een online klantportaal van de fabrikant of een downloadfunctie. Is directe toegang technisch niet mogelijk, dan moet de fabrikant indirecte toegang geven. Dit moet op een makkelijke manier online aan te vragen zijn bij de fabrikant.

 

Wat gebeurt er met mijn data als ik de auto verkoop?

Als jij je auto verkoopt krijgt de nieuwe eigenaar toegang tot de technische voertuiggegevens. Persoonsgegevens die aan jou zijn gekoppeld, zoals naam, adres, rijgedrag, opgeslagen locaties en contacten mogen niet zomaar worden gedeeld met de nieuwe eigenaar. Laat daarom vóór de verkoop persoonlijke gegevens uit het voertuig verwijderen.

Heb je toestemming gegeven voor het delen van voertuigdata met bijvoorbeeld een verzekeraar, garage of pechhulpdienst? Controleer dan of die toestemming automatisch stopt bij de verkoop van het voertuig. Is dat niet het geval, dan kun je de toestemming meestal zelf intrekken.

Wat als niet aan die verplichtingen uit de Data Act worden voldaan?

Je kunt een melding doen bij de ACM, die als toezichthouder op de uitvoering van de Data Act is aangewezen. De ACM kan een onderzoek uitvoeren, informatie opvragen, bindende aanwijzingen geven en naleving afdwingen. In sommige gevallen waarbij persoonsgegevens aan de orde zijn, pakt de Autoriteit Persoonsgegevens de kwestie op.

Wat vindt ANWB

De Data Act is een goede eerste stap die een voertuigeigenaar meer zeggenschap geeft over zijn voertuigdata. Maar veel problemen blijven nog liggen en moeten nader worden bepaald door fabrikanten, toezichthouders en de rechtspraak. ANWB helpt om deze problemen zichtbaar te maken en nader te reguleren voor voertuigen.