logo ANWB - ga naar homepageANWB Homepage

ANWB: Prinsjesdag 2026 mist langjarige keuzes voor bereikbaarheid, betaalbaarheid, verkeersveiligheid en leefomgeving

15 september 2026

ANWB ziet in de plannen die op Prinsjesdag gepresenteerd zijn onvoldoende samenhangende keuzes voor de grote uitdagingen waar Nederland voor staat. Marga de Jager, bestuursvoorzitter ANWB: ‘Prinsjesdag is een belangrijk moment waarop keuzes voor Nederland zichtbaar worden. Maar we zien te veel versnippering en te weinig langjarig beleid. Mensen willen zekerheid over de betaalbaarheid van hun mobiliteit, veilige fietsroutes, betrouwbare infrastructuur en een prettige leefomgeving. De uitdagingen zijn groot en vragen daarom om samenhangend beleid en investeringen voor de lange termijn. Alleen zo houden we Nederland bereikbaar, betaalbaar en veilig in beweging.’

Mobiliteit betaalbaar houden

De huidige verlaging van de accijnzen op benzine en diesel wordt verlengd tot en met 2027. Vanaf 2028 wordt de korting minder om vanaf 2029 geheel te vervallen.

Voor miljoenen Nederlanders is de auto geen luxe, maar een noodzaak. Vooral buiten de grote steden zijn mensen afhankelijk van hun auto voor werk, zorg en sociale activiteiten. Tegelijkertijd neemt de druk op huishoudbudgetten toe en ervaren veel automobilisten de brandstofkosten als een forse financiële last.

ANWB pleit daarom voor het stoppen met de jaarlijkse indexering van brandstofaccijnzen. Hierdoor lopen de brandstofprijzen in Nederland verder op ten opzichte van die in omliggende landen. Tegelijkertijd moet het kabinet mensen ondersteunen bij de overstap naar elektrisch rijden. Alleen zo blijft mobiliteit voor iedereen toegankelijk tijdens de energietransitie.

Meer aandacht voor beheer en onderhoud

Voor beheer en onderhoud van de infrastructuur wordt tot en met 2035 1,5 miljard euro vrijgemaakt. Voor regionale mobiliteit en ontsluiting wordt vanaf 2030 jaarlijks 300 miljoen euro vrijgemaakt.

Nederland is afhankelijk van een goed functionerende infrastructuur. Wegen, bruggen, tunnels en spoorverbindingen moeten betrouwbaar zijn voor reizigers, vervoerders en hulpdiensten. ANWB constateert echter dat jarenlang uitgesteld onderhoud leidt tot toenemende storingen, beperkingen en vertragingen.

ANWB is positief over extra middelen voor onderhoud, maar vindt dat een structurele aanpak nodig is. Daarom heeft  ANWB het kabinet recent opgeroepen  om te komen met een langjarig nationaal investerings- en financieringsplan voor beheer en onderhoud van infrastructuur.

Verkeersveiligheid vraagt meer ambitie én middelen

Jaarlijks komen honderden mensen om het leven in het verkeer en raken duizenden mensen ernstig gewond. Vooral fietsers zijn kwetsbaar. Het aantal ernstige fietsongevallen blijft zorgwekkend hoog.

Waar Nederland eerder stuurde op een halvering van het aantal verkeersslachtoffers, komt het kabinet nu met een doelstelling die neerkomt op een daling van slechts 5% in 11 jaar tijd. ANWB vindt dat weinig ambitieus  op een moment dat het aantal verkeersdoden het hoogste niveau sinds 2007 heeft bereikt.

Dit betekent dat het aantal verkeersdoden wordt teruggedrongen tot circa 640 en het aantal ernstig gewonden tot circa 7.400. Dit is een groot contrast met de eerdere doelstelling: de Kamer sprak in 2021 uit dat Nederland in 2030 niet meer dan ongeveer 330 verkeersdoden en 3.450 ernstig verkeersgewonden zou moeten kennen. 

ANWB vindt dat verkeersveiligheid een veel prominentere plaats moet krijgen binnen het mobiliteitsbeleid. Dat vraagt om investeringen in veilige en toekomstbestendige fietsinfrastructuur, zoals bredere fietspaden, een betere scheiding van verkeersstromen en meer aandacht voor veilig gedrag. Daarnaast is structurele financiering noodzakelijk om de ambitie om het aantal verkeersslachtoffers fors terug te dringen waar te maken.

Ruimte voor recreatie onder druk

De behoefte aan groen en recreatiemogelijkheden groeit. Recreatief groen draagt bij aan gezondheid, welzijn en de leefbaarheid van woonomgevingen.

ANWB vraagt het kabinet daarom om recreatie en groen structureel mee te nemen in ruimtelijke plannen. Alleen door tijdig ruimte te reserveren voor recreatie kan Nederland ervoor zorgen dat inwoners ook in de toekomst dicht bij huis kunnen genieten van natuur en ontspanning.

Duidelijke keuzes nodig

Volgens ANWB vragen de maatschappelijke uitdagingen van deze tijd om meer dan incidentele maatregelen. De vereniging roept het kabinet op om duidelijke en langjarige keuzes te maken die bijdragen aan betaalbare mobiliteit, betrouwbare infrastructuur, meer verkeersveiligheid en voldoende recreatieve ruimte. ANWB denkt graag mee over oplossingen die Nederland op de lange termijn bereikbaar, betaalbaar, veilig en leefbaar houden.

Zie ook: