De ideale kleding voor de sportieve wandelaar

Alles over het drielagensysteem

Hét kledingadvies voor de sportieve wandelaar luistert naar de naam 'drielagensysteem'. Dit systeem werd bedacht vanuit de behoefte aan een constante lichaamstemperatuur. De juiste mix van drie outdoor-kledingstukken zorgt hiervoor, onder alle omstandigheden en in ieder seizoen.

Laag 1: Voert zweet af

Thermokleding

De eerste laag thermokleding (of onderlaag, of sportondergoed) zorgt voor snelle afvoer van transpiratievocht. Om dit optimaal te doen bestaat die laag uit direct op de huid aansluitende textielvezels die zelf geen/nauwelijks vocht absorberen en het liefst snel naar een volgende laag afvoeren. Dit zijn kunstvezels of wol (absoluut geen katoen).

Deze eerste laag outdoorkleding vormt zowel de belangrijkste als de goedkoopste schakel in het drielagensysteem. In gewone taal hebben we het bij de eerste laag over een ondershirt en een lange onderbroek, ook wel sport- of thermo-ondergoed genoemd.

De ideale eerste laag droogt snel, isoleert maar is niet te warm, gaat niet stinken en is breed inzetbaar. De stof mag niet kriebelen en schijnt liefst ook niet door. Afhankelijk van het seizoen kan het shirt korte of lange mouwen hebben.
Bekijk alle thermokleding in de webshop.

  • Kunstvezels als polyester en polypropyleen houden weinig of geen vocht vast en zijn daarom zeer geschikt als eerste laag. Wol ook: het kan veel vocht opnemen en blijft zelfs in natte toestand goed isoleren. Een nadeel van kunstvezels kan de ontwikkeling van zweetgeur zijn. Merinowol gaat veel minder snel stinken, maar is duurder en geeft niet bij iedereen een fijn gevoel op de blote huid.
  • Omdat ondershirts en -broeken soms lang worden gedragen, kunnen ze behoorlijk vuil worden. Een toegestane wastemperatuur van in ieder geval 40°C wordt daarom aanbevolen.
  • Omdat de eerste laag goed moet aansluiten op het lichaam, zonder te knellen, is het nuttig om voor aankoop daadwerkelijk te passen. Het shirt mag daarbij niet te kort zijn in de rug en goed kledingadvies bij het passen is altijd welkom.
  • Tot slot is sportondergoed tegenwoordig verre van alleen een onder- of winterkledingstuk: het shirt ziet er, wanneer gedragen als enige laag, steeds toonbaarder uit. Dit maakt zo'n shirt het hele jaar door zowel prettig als functioneel tijdens het wandelen.

Laag 2: Warmte-isolatie

Het fleecevest

De tweede laag (of tussenlaag) neemt eveneens geen vocht op maar houdt wel een fijne hoeveelheid stilstaande lucht vast en zorgt zo voor de warmte-isolatie. Het ideale kledingstuk hiervoor is het fleecevest; 100% polyester, superlicht en verkrijgbaar in verschillende diktes (passend bij de verschillende seizoenen). Een goed fleecevest heeft elastiek in mouwen en zoom, steekzakken met ritssluitingen en een kraag die goed aansluit. Het geheel mag niet lubberen.

Van expeditieklimmer tot relaxte wandelaar, allemaal dragen zij als tweede laag hetzelfde fleecevest. Fleece is een gebreid weefsel van 100% polyester, lijkt op vilt en ziet er onder een microscoop uit als een lap gekroesde vezels. In het drielagensysteem vervult het fleecevest (een fleecetrui kan ook maar een vest is veelzijdiger) de rol van tussenlaag: stilstaande lucht wordt erin vastgehouden en zorgt voor de gewenste warmte-isolatie. Zelfs nat fleece blijft nog altijd behoorlijk isoleren en voelt nog prettig aan op de huid. 
Bekijk alle fleecevesten in de webshop.

Daarnaast zijn er nog veel meer voordelen van fleece ten opzichte van katoen. Fleece:

  1. neemt vrijwel geen vocht op;
  2. rekt en krimp nauwelijks en lubbert niet uit;
  3. heeft een kleiner pakvolume;
  4. weegt minder;
  5. transporteert waterdamp (zweet) sneller naar buiten;
  6. is makkelijk te wassen en droogt vlotter;
  7. is duurzamer (vrijwel onverslijtbaar).

En fleece heeft nog een andere voordelen: het ziet er aantrekkelijk uit, is in vele variaties te koop en voelt fijn aan. Omdat fleece voor 100% uit kunstvezels bestaat kan gerecycled polyester, uit bijvoorbeeld PET-flessen, goed verwerkt worden tot fleece. Het enige nadeel is dat het materiaal niet winddicht is. Dus een lekkere bries kan alle warmte eenvoudig wegblazen. Een fleecevest kan daarom dienst doen als buitenste laag, maar functioneert optimaal als tussenlaag onder een buitensportjack.

Fleece is er in verschillende soorten:

  • In enkelzijdige (buiten- of binnenkant) en dubbelzijdige uitvoering.
  • In verschillende diktes. Als aanduiding voor de dikte wordt vaak een getal gebruikt dat het gewicht (gram/per m2 stof) aangeeft. '200' is de standaarddikte en geschikt voor de meeste activiteiten in alle seizoenen en verreweg het interessants voor de wandelaar. Het dikkere '300' is alleen zinvol onder winterse omstandigheden.
  • De dunne '100'-uitvoering is interessant voor sporters die zich behoorlijk inspannen. Gecombineerd met een elastische vezel sluit het goed aan op het lichaam. Het wordt dan ook zeer gewaardeerd door klimmers, langlaufers, schaatsers en fietsers.

Laag 3: Bescherming tegen regen en wind

Het waterdichte jack

De derde laag (of buitenste laag) beschermt tegen regen en wind maar laat transpiratievocht wel van binnen naar buiten passeren. Een ademend waterdicht jack voor dames en heren met een fijne capuchon is hiervoor ideaal. Belangrijk bij de derde laag is dat je hier, met name als het écht regent (hard, of langdurig zonder mogelijkheid tot schuilen) voor 100% op kunt vertrouwen.

Een goede regenjas laat transpiratievocht zo goed mogelijk passeren en is tegelijkertijd licht en lekker klein op te vouwen. Wat de ventilatie van zo'n regenjas in het algemeen betreft: wie zich flink inspant en transpireert zal altijd last krijgen van condens aan de binnenkant van een ademende waterdichte regenjas. Zelfs de allerduurste regenjas is onder die omstandigheden niet in staat om al het vocht snel door te laten en daardoor kan je toch langzaam nat worden aan de binnenkant. Maar zonder goede regenjas kun je als wandelaar in Nederland niet. Dus liever een beetje transpiratievocht aan de binnenkant van je jas, dan nat tot op het bot van de regen.
Bekijk alle wandeljassen in de webshop.

Het regenjack, ofwel de derde laag, vormt het onmisbare sluitstuk van het drie-lagen systeem bij outdoor-kleding. Zeven details bepalen in belangrijke mate het comfort en de waterdichtheid van iedere regenjas, goedkoop of duur:

  1. Pasvorm. Een regenjas mag niet te strak zitten want je moet er een trui of fleecevest onder kunnen dragen. Maar te ruim is ook niet goed, want dan geef je koude lucht te veel de ruimte. Check de pasvorm daarom in de winkel.

  2. Capuchon. Die mag een fijne vormvaste klep hebben en dient verstelbaar te zijn, zodat de klep niet voor de ogen kan zakken. Check ook of de gezichtsopening klein kan worden gemaakt zonder het zicht te verliezen, en of de capuchon goed met je hoofd meedraait.
  3. Kraag. Die moet als het nodig is goed strak kunnen worden getrokken rond de hals. Als dit niet mogelijk is dan kan daar lichaamswarmte ontsnappen en regen juist naar binnen druppelen.
  4. Manchetten en zoom. Met verstelbaar klittenband op de manchetten en verstelbaar elastiek in de zoom laat je het jack goed op het lichaam aansluiten zodat regen en koude lucht niet naar binnen kunnen komen. Ook taille-elastiek zorgt voor betere isolatie. Tegelijkertijd kun je ook al die zaken los gooien voor extra ventilatie.
  5. Hoofdrits. Als die van zichzelf niet waterdicht is, moet hij een overslag hebben. Dubbele overslagen houden al het water tegen. Een enkele overslag mag over de volle lengte met klittenband vast kunnen worden gezet. Zo niet dan kan de wind alsnog vocht door de rits heen blazen.
  6. Zakken. Met een rits afsluitbare steekzakken zijn het handigst. Goede flappen over die ritsen voorkomen inregenen. Check of de steekzakken voor jou op een prettige hoogte zitten.
  7. Extra ventilatie. Bij sommige regenjassen zitten er onder de oksels ritsen, of zit er een gaasvoering in de zakken. Beiden zorgen voor extra ventilatie. Absoluut noodzakelijk zijn deze extra's niet, maar besef dat zelfs de allerbeste ademende stof niet op kan tegen een openstaande rits.

Ook de regenbroek hoort bij het drielagensysteem. Weinig wandelaars zijn echter lyrisch over dit outdoor kledingstuk. Je trekt hem daarom alleen aan als het écht regent en hij moet je minimaal droog houden tot aan je schuilplaats. Maar pas op: wacht niet te lang met aantrekken want een natte wandelbroek onder je regenbroek droogt slecht. Op de fiets komt zo'n regenbroek overigens ook van pas. Pasvorm en instap spelen een ondergeschikte rol, hij moet vooral licht, heel klein en goed betaalbaar zijn.

Met het drielagensysteem kun je ieder seizoen aan

Gewapend met deze drie lagen outdoorkleding ga je, eenmaal aan de wandel, flexibel om. De eerste laag draag je altijd. En wanneer het lekker weer is, mag dit ook de enige laag zijn. Afhankelijk van de omstandigheden vul je de eerste laag aan:

  • Als het wat frisser is: de eerste laag met alleen de tweede laag. 
  • Als het regent maar niet koud is: de eerste laag met alleen de derde laag.
  • Als het zowel nat als fris is: de eerste laag met zowel de tweede als derde laag.

Tenzij het zeer koud is, kan je op deze manier ieder seizoen aan!

Essentieel voor het op peil houden van je lichaamstemperatuur is wel dat je direct iets extra's aantrekt wanneer je dreigt af te koelen (bij weersomslag maar zeker zo belangrijk: voordat je gaat uitrusten) en dat je iets uittrekt voordat de temperatuur op dreigt te lopen. Voor optimale werking van het drielagensysteem mag je nooit te lang wachten met iets aan- of uittrekken. Je gaat dan te veel transpireren of krijgt het te koud, waarna je lichaam onnodig veel werk moet verrichten om weer op de gewenste temperatuur te komen.

Buitenbeentjes in het drielagensysteem

  • Wie geen bescherming tegen de regen nodig heeft maar wel tegen de wind heeft veel plezier aan een zogenaamde windbreker (of 'windjack', weegt niets, neemt geen ruimte in, kost weinig).
  • Een softshell vervangt de waterdichte buitenste en de isolerende middelste kledinglaag door één kledingstuk. Softshells combineren een uitstekend ademend vermogen bewust niet met waterdichtheid, maar zetten het er juist tegenover als comfortabeler alternatief. Softshells kleden slanker en atletischer af dan fleecevesten.

Dit vind je misschien ook interessant:

Zo bereid je je voor op een langeafstandwandeling
Blaren voorkomen en behandelen
Zoek een mooie ANWB-wandelroute

Speciaal voor jou geselecteerd