ANWB HomepageWandelroutes op Open Monumentendag 2025
Op 13 en 14 september 2025 is het Open Monumentendag. Duizenden monumenten openen die dagen gratis hun deuren en je kunt deelnemen aan veel activiteiten. Wij zochten alvast uit welke monumenten je op Open Monumentendag gratis kunt bezoeken langs onze populaire stadswandelroutes. Veel plezier!
De Sint-Jan kathedraal in Den Bosch
1. Wandel door Den Bosch op Open Monumentendag (3,8 km)
’s-Hertogenbosch is een van de oudste en gezelligste steden van Nederland. Onze stadswandelroute van een kleine 4 km neemt je mee langs de schitterende Sint-Janskathedraal, gezellige grachten en fijne horeca. En op 13 september krijg je de kans om ook deze monumenten langs de route te bezoeken:
Bastionder
Zaterdag 13 september open tussen 10–17 uur
In het Bastionder krijg je een rondleiding met uitleg over de krijgsgeschiedenis van ‘s-Hertogenbosch en over de vestingwerken. Ontdek de 500 jaar oude stadsmuren met schietgaten en bekijk het spectaculaire uitzicht over natuurgebied het Bossche Broek. Er is een videopresentatie over het beleg van ‘s-Hertogenbosch in 1629 en uitleg over het imposante kanon de Boze Griet.
Lees meer over Bastionder op Open Monumentendag
Stadhuis
Zaterdag 13 september open van 10–16 uur
Het stadhuis dateert in de huidige vorm grotendeels uit 1670. Het bestaat uit drie samengevoegde particuliere woonhuizen. Het stadhuis heeft een rijk interieur uit verschillende perioden: 17de-eeuws goudleerbehang, wandtapijten, 18de-eeuwse schouwen, lambriseringen, enz. In de hal zie je bijzondere muurschilderingen van Antoon Derkinderen. Tussen 14 en 15.30 uur zijn er optredens van de Duketown Ladies.
Lees meer over het Stadhuis op Open Monumentendag
Sint Janskathedraal
Zaterdag 13 september open van 10-17 uur. Zondag 14 september van 13.30 tot 17 uur.
De Sint-Jan (gebouwd vanaf de 14de eeuw) is de belangrijkste Mariabedevaartskerk van Nederland en wordt jaarlijks door duizenden pelgrims bezocht. De Sint-Jan is ook de hoofdkerk van het bisdom ’s-Hertogenbosch. Vanwege haar rijke historie en beeldbepalend karakter geldt de kerk als meest bepalende R.K. kerk van Nederland. Tijdens Open Monumentendag is onder andere een expositie met gebeden van Toon Hermans te bezichtigen.
Lees meer over de St. Jan op Open Monumentendag
Overnachten in Den Bosch
Combineer een bezoek aan de monumenten met overnachting en geniet van een langer verblijf in Den Bosch.
Groningen met Martinitoren bij nacht
2. Open Monumentendag in Groningen (5,8 km)
Jazeker, Groningen is een stad met machtig mooie monumenten, waar onze wandelroute je in krap 6 km langs leidt. En als je op zaterdag 13 september komt, kun je een heleboel van die monumenten gratis van binnen bekijken. Krijg je er vaak nog een rondleiding bij cadeau ook!
Provinciehuis
Zaterdag 13 september open van 10–17 uur
Tuurljk, elke provincie heeft een provinciehuis, maar dat van Groningen kan wedijveren met een serieus kasteel. Goeiendág, wat een gevel! Op 13 september ben je welkom voor rondleidingen (met headsets) in de historische ruimtes. Je kunt struinen langs kunstwerken en er draait een film over architectuur in de provincie Groningen.
Lees meer over het Provinciehuis op Open Monumentendag
Martinitoren
Zaterdag 13 september open van 10–17 uur
Zeg je Groningen, zeg je Martinitoren. Minder bekend is wellicht dat de toren onderdeel uitmaakt van de Martinikerk, een majestueus Godshuis dat z’n oorsprong kende in de 13de eeuw. Op zaterdagmiddag kun je de toren beklimmen en zijn er demonstraties klokluiden. Als je geluk hebt mag je ook zélf de klok een keer luiden. In de kerk kun je luisteren naar verschillende concerten, waaronder een orgelconcert om 16 uur. Als dat geen kippenvel wordt…
Lees meer over de Martinitoren op Open Monumentendag
Stadhuis Groningen
Zaterdag 13 september open van 10–17 uur
Opengesteld zijn de begane grond, de eerste verdieping en de derde verdieping (met de raadzaal). Je kunt deelnemen aan een rondleiding door het gebouw (onder voorbehoud). Trouwambtenaren vertellen over hun beroep (onder voorbehoud)
Lees meer over het stadhuis op Open Monumentendag
Overnachten in Groningen
Combineer een bezoek aan de monumenten met overnachting en geniet van een langer verblijf in Groningen.
Zwolle gezien vanaf de Thorbeckegracht
3. Wandelen langs open monumenten in Zwolle (5,5 km)
De mooie hoofdstad van Overijssel kent heel wat eeuwenoude straten en steegjes. Geen wonder dus dat je tijdens onze stadswandeling het ene na het andere fraaie monument tegenkomt. Er zijn er heel wat open op Open Monumentendag, we noemen er een paar.
Grote of St. Michaëlskerk / Academiehuis
Zaterdag 13 september open van 10-17 uur
Vroeger, ja vroeger. Toen had de Grote of St. Michaëlskerk een fiere hoge toren, één van de hoogste van het land. Blikseminslagen deden die in 1682 teniet en de toren werd nooit in z’n oorspronkelijke vorm herbouwd. Treuren doen ze daar in Zwolle al lang niet meer om. De kerk heeft niet alleen een schitterende spreekstoel en een wereldberoemd Schnitgerorgel, maar doet tegenwoordig ook dienst als ‘Academiehuis’. In die hoedanigheid biedt de kerk ruimte aan tentoonstellingen, concerten, films en theater.
Lees meer over de Grote Kerk op Open Monumentendag
Museum de Fundatie
Zaterdag 13 september open van 11-17 uur
Nee, het is niet het ei van een buitenmaatse struisvogel dat je op museum De Fundatie ziet liggen. Het is ‘de Wolk’ van architect Hubert-Jan Henket; een ellipsvormige tentoonstellingsruimte uit 2013 die nieuwsgierig maakt. Hoe zou ‘ie er van binnen uitzien? Dat treft, want op 13 september zijn er gratis rondleidingen, workshops en kunstzinnige activiteiten in het museum. Bekijk dan behalve werken van onder andere Mondriaan, Toorop, Turner en Bernini ook de andere actuele tentoonstellingen.
Lees meer over Museum de Fundatie op Open Monumentendag
Historische Havendag Zwolle
Zaterdag 13 september van 10–17 uur
De woonschepen in de stadgracht van Zwolle zijn allemaal historische schepen. Ze worden bewoond door een heel gevarieerde groep bewoners. Zowel oud-schippers als ‘landrotten’ die vanuit een huis naar een schip zijn verhuisd. Wat ze gemeen hebben? De liefde voor het schip waarop ze wonen. Tijdens de Havendag ligt in de Thorbeckegracht een keur aan historische schepen. Er zijn diverse oude ambachten, modelboten en kinderactiviteiten, er is muziek en toneel. Kortom: feest! Je bekijkt al dat moois via tijdelijke steigers en vanaf de kade.
Lees meer over de Zwolse havendagen
Overnachten in Zwolle
Combineer een bezoek aan de monumenten met overnachting en geniet van een langer verblijf in Zwolle.
Stadsgezicht, Almere
4. Open Monumentendag in Almere (2,7 km)
Almere geen historie? Dan vergeet je dat de stad bijna 50 jaar bestaat en in die paar decennia een enorme ontwikkeling heeft doorgemaakt. Onze wandelroute laat je zien wat moderne architectuur vermag. De route is maar kort, maar er is op 13 en 14 september genoeg te doen en te zien om je rondje Almere aangenaam op te rekken.
Stadsarchief
Zaterdag 13 september open van 12-16 uur
In het Stadsarchief geniet je om 12 uur van de performance Artistieke reflectie op de Slangentoren door Almeerse kunstenaars. Aanwezigen worden uitgenodigd om mee te lopen naar de bijzondere Slangentoren (een voorbeeld van erfgoed waarbij kunst, architectuur en functie op een bijzondere manier met elkaar zijn verweven) om deze van dichtbij mee te maken.
Lees meer over het Stadsarchief op Open Monumentendag
Overnachten in Almere
Combineer een bezoek aan de monumenten met overnachting en geniet van een langer verblijf in Almere.
Teylers museum, Haarlem
5. Wandel door Haarlem op Open Monumentendag (7 km)
Haarlem barst van de architectonische hoogtepunten. Schitterende gebouwen, hofjes, kerken en musea vormen hier een onweerstaanbaar geheel samen met jongere architectuur. Onze stadswandeling voert je langs heel veel moois. En op Open Monumentendag zou je gek zijn als je in onderstaande parels niet even naar binnen loopt.
Frans Hals Museum
Zaterdag 13 en zondag 14 september open van 11–17 uur
Het Frans Hals Museum, vernoemd naar de beroemde Haarlemse schilder uit de Gouden Eeuw, is één museum op twee locaties. Bezoek ze gratis op op zaterdag en zondag tussen 11 en 17 uur. Er zijn gratis rondleidingen en je kunt tussen de twee locaties van het museum wandelen met een gratis podwalk.
Lees meer over het Frans Halsmuseum op Open Monumentendag
Teylers Museum
Zaterdag 13 en zondag 14 september open van 10-17 uur
Het Teylers Museum ligt niet direct langs onze wandelroute, maar er een kiezelsteenworp vandaan (Spaarne 16). Het is het eerste en oudste museum van Nederland, stammend uit de 18de eeuw. Het dankt collectie aan de rijke bankier en zijdehandelaar Pieter Teyler (1702-1778). Na zijn dood werd een deel van het gebouw opengesteld voor publiek en sinds 2021 is ook Teylers woonhuis te bezichtigen. Tijdens Open Monumentendagen kom je meer te weten over het prachtige pand en de collecties. Delen van het museum die normaal voor het publiek gesloten zijn, gaan open.
Lees meer over Teylers Museum op Open Monumentendag
Overnachten in Haarlem
Combineer een bezoek aan de monumenten met overnachting en geniet van een langer verblijf in Haarlem.
Rietveld Schröderhuis, Utrecht
6. Open monumenten in Utrecht (3 km)
Utrecht is ook al zo’n stad waar je nooit genoeg van krijgt. Geniet van dat gezellige centrum vol monumentale gebouwen, gracieuze grachten, winkels en terrassen waar je de wereld aan je voorbij laat trekken. Verleng de duur van je wandeling met een gratis bezoek aan een monument en je hebt een topdag.
Museum Speelklok
Zaterdag 13 september open van 10–17 uur
In Museum Speelklok vind je een grote collectie muziekdozen en spelende instrumenten vanaf de 18de eeuw. Hier tingelt, tangelt, rinkelt en klingelt de collectie dat het een aard heeft. Ook heel leuk voor kinderen! Let op: het bezoek is niet gratis.
Lees meer over Museum Speelklok op Open Monumentendag
Domtoren
Zaterdag 13 september open van 10–17 uur
De bouw van Utrechts meest iconische bouwwerk begon 700 jaar geleden, in 1321. De restauratie van de 112 meter hoge Domtoren, begonnen in 2019, werd in 2024 voltooid. Sindsdien is het monumentale middelpunt van de stad weer in volle glorie te zien. Op zaterdag 13 september kun je de toren op eigen gelegenheid gratis beklimmen. Om 10.30, 11 en 11.30 uur zijn er flitsrondleidingen (20 min.) langs verborgen plekken in de Domkerk.
Lees meer over de Domtoren op Open Monumentendag
Rietveld Schröderhuis
Zaterdag 13 september open van 11–16 uur, gesloten tussen 13 en 14 uur.
Oké, dit monument ligt een flink eind van de wandelroute (Prins Hendriklaan 50), maar omdat het zo bijzonder is willen we het je niet onthouden. In 1924 werd dit huis (UNESCO Werelderfgoed) door de Utrechtse architect Gerrit Rietveld ontworpen in opdracht van Truus Schröder. De vierkante vlakken en het gebruik van primaire kleuren zijn volgens de principes van De Stijl. Het is een relatief klein familiehuis, maar doordat sommige wanden verschoven kunnen worden ontstaat een flexibele binnenruimte. Op zaterdag 13 september kun je een flitsbezoek (10 minuten) brengen aan het huis.
Lees meer over het Rietveld Schröderhuis op Open Monumentendag
Overnachten in Utrecht
Combineer een bezoek aan de monumenten met overnachting en geniet van een langer verblijf in Utrecht.
Ravenstein met Molen De Nijverheid
7. Wandel door Ravenstein op Open Monumentendag (2,5 km)
Ravenstein maakt deel uit van een serie vestingstadjes langs de Maas op de grens van Gelderland en Noord-Brabant. De kleine, prachtige plaats is omgeven door een gracht, waarin zich een ravelijn (eiland) bevindt dat door twee bruggetjes met de stad is verbonden. Onze wandeling laat je genieten van al dat moois. En op Open Monumentendag vraagt molen De Nijverheid je speciale aandacht.
Molen De Nijverheid
Zaterdag 13 en zondag 14 september open van 11-16 uur
Op bastion Utrecht staat stellingmolen De Nijverheid uit 1857. Tegenwoordig wordt in de korenmolen biologisch geteelde spelt gemalen en kun je er streekproducten kopen. In een bijgebouw van de molen is de stadsbrouwerij gevestigd, waar je in het proeflokaal speciaalbieren kunt proeven. Op 13 en 14 september geven vrijwilligers rondleidingen en vertellen over de molen en het productieproces. Ook de bakker en de brouwer zijn aanwezig.
Lees meer over molen De Nijverheid op Open Monumentendag
Leiden bij het vallen van de avond
8. Wandelen langs open monumenten in Leiden (4 km)
Met onze wandelroute ontdek je Leiden door de ogen van schilder Rembrandt van Rijn, geboren en getogen Leidenaar. Zijn geboorteplek, de school waar hij naartoe ging en de plek waar hij begon met schilderen: je ontdekt ze allemaal. De wandeling eindigt bij Museum De Lakenhal (niet gratis), waar je werk van de jonge Rembrandt en andere beroemde Leidse meesters kunt zien. Maar er is meer moois te beleven op 13 en 14 september. Wat dacht je van een gratis bezoek aan de Hortus Botanicus?
Hortus Botanicus
Zaterdag 13 en zondag 14 september open van 10-18 uur
Bezoekers die onder de poort van het Academiegebouw door wandelen, zijn vaak verrast door de groene oase die ze hier aantreffen. De Hortus botanicus Leiden (1590) is de oudste botanische tuin van Nederland. In de eeuwen die volgden, breidde de collectie zich gestaag uit tot de schitterende verzameling die het nu is. Dit jaar staat tijdens de Open Monumentendagen de Oranjerie (gebouwd in 1744 om (sub)tropische planten te beschermen tegen de koude winters) extra in de belangstelling.
Lees meer over de Hortus Botanicus op Open Monumentendag
Academiegebouw
Zaterdag 13 september open van 10-17 uur, zondag 14 september van 12-17 uur.
Het Academiegebouw is het oudste gebouw van de, dit jaar 450 jaar bestaande, Universiteit Leiden. Onderdeel ervan is het beroemde Zweetkamertje, waarin afgestudeerden sinds de 18e eeuw hun handtekening zetten op de muren. Ook de leden van ons koningshuis die in Leiden studeerden, onder wie de huidige koning Willem Alexander.Tijdens Open Monumentendag zijn er rondleidingen en is er een divers programma Muziek in monumenten.
Lees meer over het Academiegebouw op Open Monumentendag
Stadhuis
Zaterdag 13 en zondag 14 september open van 10-17 uur
Het Leidse stadhuis stamt uit de middeleeuwen en groeide uit tot een multifunctioneel gebouw. Niet alleen zetelde hier het bestuur, er werd ook handelgedreven, vlees gekeurd en recht gesproken. Na het beleg en ontzet van de stad in 1574 werd het stadhuis verbouwd en van een nieuwe gevel voorzien (1595-1597). In de vorige eeuw kreeg na een verwoestende brand architect C.J. Blaauw de opdracht om een geheel nieuw bouwwerk te ontwerpen. Hij klaarde de klus met verve en na de laatste renovatie in de afgelopen jaren is het stadhuis weer in volle glorie te bewonderen. Op 13 en 14 september geven raadsleden er rondleidingen en draait in de centrale hal een historische film.
Lees meer over het Stadhuis op Open Monumentendag
Overnachten in Leiden
Combineer een bezoek aan de monumenten met overnachting en geniet van een langer verblijf in Leiden.
Straatbeeld in het centrum van Breda
9. Wandeling langs open monumenten in Breda (8 km)
Breda heeft de ambitie om in rap tempo te vergroenen tot ‘een stad in een park’. Vandaar dus die planten op het dak van een bushokje, en uit een parkeergarage! Tijdens onze groene wandelroute van 8 km ontdek je al dat groen én monumentaals van deze gezellige Brabantse stad. En wie er snel bij is kan gratis de toren van de Grote kerk beklimmen!
Begijnhof
Zaterdag 13 september open van 11–17 uur
Het Bredase Begijnhof is een door muren omringd complex bestaande uit huisjes en een kleine kerk in het centrum van Breda. De 29 huisjes verdeeld over twee hofjes zijn gegroepeerd rondom een kruidentuin. De begijnen waren sinds het eind van de 12de eeuw een beweging van vrome katholieke vrouwen, die in kuisheid een leven van bezinning en gebed wilden leiden. Vanaf de jaren vijftig van de twintigste eeuw kregen sommige begijnhuisjes een andere bestemming. Op 13 september kun je deelnemen aan een botanische ontdekkingstocht door de tuin van het Begijnhof. Aanmelden via de website.
Lees meer over de Begijnhof op Open Monumentendag
Toren Grote Kerk
Zaterdag 13 en zondag 14 september open van 10.30–16 uur
Tijdens Open Monumentendagen 2025 kun je de toren van de Grote Kerk (maar een paar stappen van onze wandelroute en het Begijnhof verwijderd) gratis beklimmen. Je krijgt een demonstratie klokluiden, brengt een bezoek aan de trommelkamer en hebt prachtig uitzicht over de stad. Er zijn 120 vrijkaarten voor dit bijzondere bezoek. Vanaf 10.30 uur gratis af te halen bij een klokkenluider onder aan de voet van de toren (ingang Torenstraat). Op is op! Minimumleeftijd 12 jaar.
Lees meer over de toren van de Grote kerk op Open Monumentendag
Overnachten in Breda
Combineer een bezoek aan de monumenten met overnachting en geniet van een langer verblijf in Breda.
Wandelaars in de bossen tussen Doorn en Elst
10. Open monumenten langs de oudste wandelroute van Nederland
Zaterdag 13 september open van 11-16 uur
In 1914 opende de ANWB de eerste bewegwijzerde wandelroute van Nederland, die liep van Amsterdam naar Arnhem (en v.v.) in zes etappes. Enkele jaren geleden bracht de ANWB de vergeten route opnieuw in kaart en kun je dus opnieuw wandelen van Amsterdam naar Arnhem!
Tombe van Nellesteijn
Op 13 september zijn op de route van de vierde etappe (Doorn-Elst, 25 km) in startpunt Doorn diverse monumenten gratis te bezichtigen. En in Leersum kun je in de voetsporen treden van het gezelschap dat destijds, in 1914, de route officieel opende. Dat deden ze met een wandeling van de uitzichttoren Tombe van Nellesteijn in Leersum richting Amerongen. Bezoek op 13 en 14 september gratis de toren.
Lees meer over de oudste wandelroute op Open Monumentendag
Straatbeeld in Elsloo, Limburg
11. Wandelen door Elsloo op Open Monumentendag (7,2 km)
Het Zuid-Limburgse plaatsje aan de Maas belandde enkele jaren geleden in de top 5 van mooiste dorpen van Nederland. Deze romantische stadswandelroute leidt langs de Maasberg en kasteel Elsloo, wat – spoiler alert – helemaal geen kasteel blijkt te zijn. Op zondag 14 september is de bijzondere botanische tuin naast het kasteel geopend.
Botanische tuin Elsloo
Zondag 14 september open van 14–17 uur
De Botanische Tuin Elsloo ligt naast de toren van Kasteel Elsloo. Een bijzondere tuin die zich richt op het behoud en de presentatie van een brede variëteit aan inheemse en exotische plantensoorten. De thematuinen zijn zorgvuldig samengesteld om de bezoekers een reis door de tijd en de natuur te bieden, waarbij de ecologische en culturele waarde van planten centraal staat.
Lees meer over de botanische tuin van Elsloo op Open Monumentendag
Overnachten in Elsloo
Combineer je bezoek aan Elsloo met een overnachting.
Karakteristieke arbeidershuisjes in de wijk Tuindorp, Hengelo
12. Wandelen door Hengelo op Open Monumentendag
Met deze stad is iets bijzonders aan de hand. Hij werd platgebombardeerd in de Tweede Wereldoorlog en in de decennia daarna sloten veel fabrieken hun deuren. Maar de Hengeloërs gaven de oude fabrieken een nieuwe bestemming. Tijdens onze stadswandeling ontdek je dat het industriële erfgoed de stad nu juist kleurrijk maakt.
Bezoek de oude watertoren
Zaterdag 13 september open van 11-16.30 uur
De oude watertoren, een rijksmonument van architect Jan Schotel uit 1896-97, is 29 meter hoog. De toren zorgde er jarenlang voor dat Hengelose huishoudens water uit de kraan kregen. Het echtpaar Martin en Vera van Schaijk hebben er nu een Bed & Bike ondergebracht. Je kunt een kijkje nemen in één van de kamers.
Lees meer over de watertoren op Open Monumentendag
Overnachten in Hengelo
Combineer je stadswandeling in Hengelo met een overnachting in de watertoren.