Stadswandeling Den Bosch

Nederland, Noord-Brabant, 's-Hertogenbosch

‘Dat gaat naar Den Bosch toe, Zoete lieve Gerritje’ is het begin van een volksliedje over een struikrover, misschien. We lopen straks langs het beeld van Gerritje. Daarvoor en daarna speuren we in elk hoekje van de Bossche binnenstad naar mooie, leuke plekjes. ’s-Hertogenbosch is een van de oudste steden in Nederland. Hier vind je prachtige huizen, gezellige straatjes, vestingwerken, heel veel cafés en leuke winkels.

A. Loop vanuit de ANWB-winkel naar rechts, ga rechts langs de winkel van Bever, Scheidingstraat. Op de Hooge Steenweg rechtsaf. Zoek aan de rechterkant een uithangbord met een toren en twee groene bomen; daar linksaf, Visstraat. Voorbij Bakkerscafé Royal linksaf, de Lepelstraat in deze gaat over in Vismarkt. Langs het Keershuys rechtsaf de Sint-Jansstraat in. Aan het eind linksaf, langs de Dommel. Dan de eerste links, Walpoort. Aan het eind rechtsaf, Uilenburg.

B. Tegenover het parkje de Capucijnenpoort in. Aan het eind rechtsaf en dan linksaf de Vughterstraat in. Neem bij Simon Lévelt de eerst straat links, de Snelle Straat. Dan de eerste straat rechts, de Minderbroedersstraat. Rechts van Perry verder lopen. Op de Markt voor het monumentale stadhuis langs (het jaartal van een grote verbouwing staat boven de deur). Boven in de gevel draaien de ‘pèrdjes’ rond als de beiaardier speelt. Net voorbij het stadhuis rechtsaf, de Ridderstraat in. Aan het eind van de straat even naar rechts voor een wel zeer kindvriendelijk koffiehuisje. Teruglopen en dan de tweede links, de Kolperstraat. Van  Kolperstraat kom je op de markt en ga je rechts, tweede rechts de Hinthamerstraat In. Doorlopen, dan krijg je op een gegeven moment aan je linkerhand het klassieke gebouw van de bibliotheek.

C. Daarna teruglopen en de eerste straat links de Torenstraat in; je loopt naar de toren van de Sint-Janskerk. Loop voorbij de kerk over de Parade, het grote plein, naar de Peperstraat. Aan het eind even rechts en meteen links, het Volderstraatje in. Rechtsaf, Beurdsepoort, en linksaf, Beurdsestraat. Rechts over het pleintje, Weversplaats, en al snel links door de Bandsche Poort. Iets naar rechts om over te steken naar het Bastion Oranje.

D. Steek bij het verkeerslicht weer over en ga rechtdoor, Prins Bernhardstraat. Neem de eerste links, Sint-Jorisstraat. Einde straat rechtsaf Vughterstraat. Loop die uit naar de Markt. Ga rechts om de terrassen heen, hou het zeshoekige puthuis met puntdak aan de rechterhand, en loop naar het kasteelachtige pand van de VVV. Neem rechts daarvan de Markstraat en je eindigt op het Burgemeester Loeffplein, het begin van de wandeling.

In het gezellige Bakkerscafé Royal kun je, met een beetje mazzel, zien hoe de echte Bossche bol – gevuld met slagroom en geglazuurd met chocoladefondant – wordt gemaakt; er zijn namelijk zeer regelmatig workshops.

Op de kruising zie je links, beneden, een beeld van Zoete lieve Gerritje, met haan. Volgens een legende ging de struikrover vaak als vrouw verkleed. Eigenlijk is ‘Dat gaat naar Den Bosch toe’ een drinklied:

Wat zullen wij daar drinken, zoete lieve Gerritje?
Brandewijn met suiker, zoete lieve meid.
Wie zal dat betalen, zoete lieve Gerritje?
Den eerste boer den beste, zoete lieve meid.

Het verhaal over de struikrover die rond 1800 de streek rond Den Bosch, de Meierij, onveilig maakte is natuurlijk best aardig; maar het is niet per se waar. Zoete lieve Gerritje blijft een mysterie.

Het water dat je hier ziet is de Binnendieze, zo worden de beken in de binnenstad genoemd. Door ruimtegebrek werd vaak over het water heen gebouwd. Van de ruim 3,5 km Binnendieze die over is, is een derde deel overkluisd. Rondvaarten op de Binnendieze zijn zeer populair en dus vaak volgeboekt.

Tegen de gevel van het mooie Keershuys, waarvan de oudste delen zevenhonderd jaar oud zijn, is een mooi Mariabeeldje aangebracht; ‘De Goede Moeder’ dateert van 1984.

De Uilenburg hoort tot de mooiste stukjes van het oude Den Bosch. Door de ligging bij de Binnenhaven was hier altijd veel handel en nijverheid. Aan de rechterkant, bij het voormalige klooster, ligt Stadspark Mariënburg, een rustig plekje met een klimrek.

Meteen links (Minderbroedersstraat 27) zit ‘Hout-Doe’ (een variant op de Brabantse afscheidsgroet ‘houdoe!’). Niet heel groot maar boordevol met houten speelgoed. Alles wat te koop staat uitgestald mag je pakken en proberen.

Rechts in de Ridderstraat, op nr. 11, zit een nostalgisch ogende snoepwinkel. Je kunt er van alles door elkaar in een bakje scheppen, afrekenen aan de kassa. Een twaalftal bakjes, boven links achteraan, bevat snoep zonder suiker.

Midden in de Hinthamerstraat is het leuk om even dit mooie gebouw binnen te lopen. De verschillende boekenafdelingen liggen rond een grote, gezellige middenruimte met een aardig café als kernplek. Kranten en tijdschriften liggen voor het grijpen.

In de voorgevel van de magnifieke kerk zit rechts een deurtje voor de beklimming van de toren. Dat kan alleen met een gids (11.30, 13 en 15 uur). De klim naar 43 m hoogte wordt beloond met een prachtig zicht op de stad en de omgeving.

Dit vestingwerk werd in 1634 om de stadsmuur heen gebouwd. Dat is nog goed te zien. Ga daarvoor naar beneden in het Bastionder (met uitleg, vr.-zo. 12-16 uur, gratis); daar staat ook het indrukwekkende kanon ‘Boze Griet’. Bovenop het bastion kijk je over het groene Bossche Broek.