Zwolle stadswandeling

Hond mee: op deze route zijn honden niet toegestaan (In de  binnenstad van Zwolle zijn honden niet zijn toegestaan in de voetgangersgebieden. Een deel van de route voert hier doorheen).

Toegankelijkheid: de route is toegankelijk voor mindervaliden, maar aandachtspunt zijn de soms smalle stoepen waardoor een een stukje over de rijbaan (rustig verkeer) gereden moet worden met de rolstoel.

Paden: verhard (tegels).

1. Verlaat NS-station Zwolle aan de centrumzijde en ga RD de Terborchstraat in loop RD en houd bij de Hertenstraat schuin LA aan naar de Zevenalleetjes. Steek aan het einde over bij het zeebrapad en ga RA op de Burgemeester van Roijensingel en vervolgens LA over de Sassenpoortenbrug de Wilhelminasingel op.
2. Ga LA, Sassenpoort (rechts zie je de Sassenpoort), direct LA de Koestraat in en de eerste straat RA de Krommejak.
3. Ga de eerstvolgende straat RA, Bredesteeg en loop RD, kruis de Sassenstraat en vervolg de Schoutenstraat (rechts staat de Synagoge). Neem LA de Samuel Hirschstraat en weer LA de Nieuwe Markt.
4. Ga halverwege de Nieuwe Markt RA, Nieuwe Markt en ga aan het einde LA, de Herman Broodsteeg in. Loop door tot het Bethlehemkerkplein, houd hier rechts aan en sla RA de Sassenstraat in. Volg de weg met de bocht mee (in de bocht: Karel V huis). Ga na de bocht RA, Rodeleeuwsteeg.
5. Aan het eind LA, de Oude Vismarkt op. Direct het Koningsplein op . Volgen tot de Diezerstraat. Ga daar RA en de eerste straat LA , Broerenstraat. Loop deze helemaal uit, je kruist de Nieuwstraat, tot aan Achter de Broeren. Hier ga je RA en aan het einde LA, Klokkensteeg.
6. Je loopt langs Broerenkerk (aan het plein) en slaat aan het einde van deze steeg LA, Aan de Stadsmuur. Dit wordt Krabbestraat (rechts Wijndragerstoren).
7. Ga op de kruising Vispoortenplas RA en sla vóór de brug LA langs het water, Buitenkant. Neem de eerste straat LA, Steenstraat, en vervolgens de eerste straat RA, Waterstraat. 
8. Ga op de Nieuwstraat RA , sla LA op Rodetorenplein (rechts zie je het Hopmanshuis) en ga LA op de Melkmarkt (Anno Stadsmuseum Zwolle aan je rechterhand). Verlaat het ANNO-museum via de tuin en sla RA, Voorstraat. Of neem voorbij het museum de eerste straat RA, Melkmarktstraat en vervolgens weer RA Voorstraat.
9. Ga aan het einde van de Voorstraat LA, Korte Kamperstraat. Loop links via de Muntsteeg naar de Ossenmarkt met de Onze Lieve Basiliek en de Peperbus (op maandag t/m zaterdag te bezoeken).
10. Loop rechts om de kerk, na de kerk LA en direct RA de Ossenmarktsteeg door. LA door de Luttekestraat. Volg de weg met de bocht mee naar rechts, wordt Grote Markt.
11. Loop langs de kerk en neem de eerste straat RA, Korte Ademhalingssteeg en vervolg je wandeling door rechts het Grote Kerkplein aan te houden. Ga aan het einde van het plein RA (rechts Grote Kerk), Papendwarsstraat en neem de eerste straat LA, Papenstraat.
12. Sla RA op de Blijmarkt en LA, Luttekestraat. Steek de Nieuwehavenbrug over en neem LA de Burgemeester van Roijensingel. Steek verderop RA bij het zeebrapad de Burgemeester van Roijensingel over en loop RD via de Stationsweg terug naar het stationsplein. Sla LA voor NS-station Zwolle.

De Sassenpoort is gebouwd in 1406 toen Zwolle een bloeitijd kende als handelsstad. Via gaten kon men pek op eventuele aanvallers gooien. Toen de stadsmuren werden vervangen door aarden wallen en bastions (1592-1612) kreeg de poort de functie van gevangenis. De sierlijke torenspitsen zijn van eind 19e eeuw. 

Op de hoek van de Wolweverstraat en de Samuel Hirschstraat verrijst de in 1899 ingewijde synagoge. Na de Tweede Werldoorlog was de ooit zo grote populatie Zwolse joden (zie tekst hieronder) gedecimeerd en raakte de synagoge in verval. Het pand wordt nu ook gebruikt voor culturele doeleinden.

Het joodse verleden

De handel in het middeleeuwse Zwolle trok ook joden aan. Al in 1325 woonden er joodse financiers, maar in 1349 werden alle joodse inwoners tijdens een pogrom omgebracht. Pas in 1687 mocht er weer een jood, Eliazer Asser, in de stad wonen. In de 18e eeuw was Zwolle ruimhartig in het verlenen van burgerrechten en groeide hier een van de grootste joodse gemeenschappen buiten Amsterdam. Tot in de 20e eeuw bleef het aantal joden stijgen. Tussen 1902 en 1941 wist de Zwolse opperrabbijn Samuel Hirsch nationale bekendheid te verkrijgen. Hij pleitte voor de traditionele joodse waarden en had een groot aandeel in de opvang van uit Duitsland gevluchte joden. De straat bij de synagoge is naar hem vernoemd.

In 2021 is de steeg tussen het Refter (de oude school van Herman Brood) en de Bethlehemskerk omgedoopt tot Herman Broodsteeg. Herman Brood (1946-2001) werd op 5 november 1946 geboren in de Fuchiastraat 34 in Zwolle. Hij werd landelijk en internationaal bekend als muzikant, maar was ook een begenadigd kunstenaar. Hij schilderde en schreef gedichten. Hoewel Brood een groot deel van zijn leven in Amsterdam woonde, stond Zwolle regelmatig centraal in zijn werk. Brood leidde een flamboyant leven van ‘Seks, drugs & rock & roll, maar het jarenlangs drugs- en alcoholgebruik vermorzelde zijn gezondheid. Vier maanden voor zijn vijfenvijftigste verjaardag maakte hij een einde aan zijn leven met een sprong vanaf het dak van het Amsterdamse Hilton Hotel.

Het in renaissancestijl gebouwde Karel V Huis aan Sassenstraat 33 dankt zijn naam aan het medaillon met een afbeelding van Keizer Karel V op de gevel. Op nr. 21 woonde de 17e-eeuwse schilder Gerard Terborch, die mensen en soldaten in hun onderlinge, soms mysterieuze of amoureuze verhoudingen schilderde. Hij ligt begraven in de Grote of St. Michaëlskerk.

De Broerenkerk en het bijbehorende klooster werden gesticht in 1465. Het koor dateert van deze periode, het schip is van omstreeks 1500. De kerk biedt nu onderdak aan een boekhandel, de librije (kloosterbibliotheek) huisvestte tot voor kort het sterrenrestaurant van Jonnie Boer. Zijn restaurant is tegenwoordig gevestigd in de gevangenis aan het Spinhuisplein (niet aan de route).

De Wijndragerstoren en een stuk stadsmuur herinneren aan de middeleeuwse stadsmuur die Zwolle destijds beschermde. Het deel aan de andere kant van het water kwam pas in de 17e eeuw binnen de omwalling te liggen. Verderop, voorbij de brug, passeer je een ander deel van de ommuring: de Zwanentoren.

Het Hopmanshuis uit 1663 stond vroeger direct aan de kade en deed dienst als overslagplaats van goederen van en naar Amsterdam en de Noord-Duitse steden.

In het ANNO Standsmuseum Zwolle kun je archeologische vondsten bekijken. Ook zijn er een 18e-eeuwse keuken en een renaissancestijlkamer.

De Onze Lieve Vrouwe ten Hemelopnemingskerk staat met haar hoge toren bij de Zwollenaren beter bekend als de ‘Peperbus’.

Het Grote Kerkplein achter de Grote Kerk was tot 1827 in gebruik als begraafplaats. In dat jaar maakte een wet een einde aan het begraven in en bij kerken, waarna de graven werden geruimd en het plein bestraat. In de straten en stegen rondom het plein staan tientallen bijzondere huizen, soms voorzien van gevelstenen, die schril afsteken tegen de nieuwbouw van het stadhuis aan de linkerkant van het plein. In het okergele pand uit 1448 is de schepenzaal ondergebracht.

Wie vanaf het station in de richting van het centrum wandelt, passeert fraaie, statige huizen uit de 19e eeuw. Ze verrezen op de voormalige stadswallen die werden gesloopt om plaats te maken voor groene zones. Daarna wacht in het historische centrum de Grote of St. Michaëlskerk, genoemd naar de aartsengel Michaël, schutspatroon van Zwolle. De engel is te zien op de spits boven het portaal aan de zijde van de Grote Markt. De oorspronkelijke kerk was plomp en romaans, maar in 1400 begon een verbouwing waardoor het gebouw de meer ijle en spitse gotische stijl kreeg. Het sierlijke gebouwtje tegen de gevel is de voormalige hoofdwacht uit 1614. Hier verzamelden zich de soldaten toen Zwolle nog een garnizoen had.