Moet ik mijn zonnepanelen uitzetten als de stroomprijs negatief is?
Bij ANWB Energie krijg je stroom op basis van de inkoopprijs. Lever je zonnestroom terug, dan krijg je diezelfde inkoopprijs. Soms is die zelfs negatief. Moet je je panelen dan uitschakelen? En verandert dat als de salderingsregeling in 2027 stopt? We zetten het op een rij.
Om maar meteen met de deur in huis te vallen, je kunt je zonnepanelen uitzetten. Het kan alleen nogal omslachtig zijn om het veilig te doen – daarover later meer- en bovendien is het lang niet altijd nodig (behalve wanneer je je zonnepanelen zelf schoonmaakt). Zelfs bij een negatieve stroomprijs verdien je met een dynamisch contract met zonnepanelen in de meeste gevallen nog gewoon geld.
Waarom het lang niet altijd handig is om je zonnepanelen uit te zetten
Je hebt vast wel eens van de salderingsregeling gehoord. Ook bij een dynamisch energiecontract is dat een belangrijke regel. Je krijgt niet alleen de actuele stroomprijs voor je teruggeleverde zonnestroom, je saldeert ook de energiebelasting en inkoopkosten tot maximaal je eigen verbruik.
Stel dat de stroomprijs op een bepaald uur -0,06 euro bedraagt en je levert 1 kWh terug, dan ‘betaal’ je daar dus 6 cent voor. Alleen saldeer je ook je energiebelasting en inkoopkosten à 11 cent en leveren je zonnepanelen je netto nog steeds 5 cent op. Zonde om je panelen uit te zetten dus.
En na het einde van de salderingsregeling in 2027?
Niet per se. Ook zonder salderingsregeling leveren zonnepanelen meestal meer op dan ze kosten. Alleen bij een negatieve stroomprijs kan het financieel slim zijn om je omvormer tijdelijk uit te schakelen. Dat geldt vooral als je een dynamisch contract hebt.
Gebruik je een groot deel van je opgewekte stroom direct in huis, bijvoorbeeld voor een warmtepomp, laadpaal of wasmachine? Dan hoef je vaak niets uit te zetten.
Kijk dus niet alleen naar de stroomprijs. Let ook op je eigen verbruik.
Vier manieren om je zonnepanelen veilig uit te zetten
Gelukkig is er naast de aardlekschakelaar nog een schakelaar die je wél veilig om kunt zetten: de werkschakelaar (ook wel lastscheider genoemd). Dat is een grote schakelaar die doorgaans naast je omvormer is geplaatst en waarmee je je installatie veilig kunt uitzetten. Klein nadeel: bij veel woningen is de omvormer op zolder geplaatst, al dan niet achter een schot, en de werkschakelaar dus ook.
Gelukkig bieden sommige omvormers ook de mogelijkheid om de installatie via de bijbehorende app uit te schakelen, soms zelfs geautomatiseerd op basis van de actuele dynamische stroomprijzen. Op dit moment biedt de app van SolarEdge deze mogelijkheid, veel andere gangbare merken helaas nog niet.
Veel omvormers hebben een eigen display waarop je via een menu de installatie kunt uitschakelen. Bij veel modellen is dit behoorlijk omslachtig en moet het via allerhande menu's. Niet iets wat je dan met enige regelmaat wil doen.
Een laatste optie is om zelf een schakeling te maken waarbij je je zonnepanelen automatisch laat uitschakelen bij negatieve stroomprijzen. Of en hoe dit kan hangt van je omvormer af en het vergt doorgaans de nodige programmeervaardigheden. Lang niet voor iedereen weggelegd dus, maar als termen als API en Modbus je niet direct afschrikken: Doe Duurzaam (bekend van de Groene Nerds Podcast) heeft hier het nodige over geschreven.
Niet uitzetten maar limiteren
Sommige omvormers bieden ook de optie om de opwek van zonnestroom te limiteren. Je zet de installatie dan niet volledig uit, maar limiteert de opwek bijvoorbeeld tot 50 procent. Dit kun je gebruiken om de opwek af te stemmen op je eigen verbruik, zodat je wel zelf je eigen zonnestroom kunt gebruiken, maar je niet of nauwelijks teruglevert aan het net.
Vergeet je zonnepanelen niet weer aan te zetten
Als je je zonnepanelen handmatig moet uitschakelen, of dat nu via de app of via een werkschakelaar is, dan moet je ze ook zelf weer aanzetten. Je zal niet de eerste zijn die dat vergeet en vervolgens betaalt voor energie van het net terwijl de zonnepanelen werkeloos op het dak liggen.