Chiptuning: wat is het en is het legaal?

Chiptuning is een populaire manier om meer uit de motor van jouw auto te halen. Het aanpassen van de motorsoftware kan zorgen voor extra vermogen of een lager brandstofverbruik. Maar hoe werkt het precies, is het legaal en wat zijn de risico’s?

Wat is chiptuning en hoe werkt het?

Elke moderne brandstofauto heeft een elektronische regeleenheid (ECU) die de motor aanstuurt. Bij chiptuning wordt deze software aangepast. Dat gebeurt meestal via de OBD-poort, waarbij de tuner de originele software uitleest, wijzigt en opnieuw installeert. Door zaken zoals turbodruk, brandstofinjectie en ontstekingstiming te optimaliseren, kan de motor krachtiger of efficiënter draaien.

Drie vormen van chiptuning

Er zijn grofweg drie soorten chiptuning:

• De eerste richt zich op meer vermogen en koppel. Het resultaat is vaak een merkbare toename van trekkracht en acceleratie.
• De tweede vorm is eco-tuning, waarbij de software wordt aangepast om het brandstofverbruik te verlagen. Dit levert vooral voordeel op bij een rustige rijstijl, al kan het effect verdwijnen als je veel vol gas rijdt.
• De derde vorm richt zich op het buiten werking stellen van milieubesparende technieken (zoals EGR / roetfilters).

Het is goed om te weten dat de fabrikant heeft geprobeerd om de optimale balans te vinden qua afstelling. De auto daarna zelf aan (laten) passen of 'chippen', heeft vaak nadelige gevolgen voor deze balans tussen levensduur, uitstoot, verbruik en vermogen.

De ANWB krijgt geregeld vragen over chiptuning en of wij het aanraden. Dat doen we nadrukkelijk niet. Een auto die chiptuning ondergaat of waar EGR, AdBlue, roetfilters uitgeschakeld worden, voldoet niet meer aan de typegoedkeuring en dit kan (op termijn) ook APK afkeur gaan betekenen.

Na zulke ingrepen moet de auto opnieuw gekeurd worden voordat hij 'legaal' de weg op mag. Bij het uitschakelen van EGR en de roetfilter wordt, naast het aanpassen van de ECU, ook fysiek het één en ander aangepast. Daarbij is chiptuning dus maar een gedeelte van de aanpassing.

De Bovag stelt zelfs: "Verwijderen, uitschakelen of manipuleren van emissiebeperkende voorzieningen (zoals EGR-klep, roetfilter/DPF, katalysator, AdBlue/SCR-systemen) zijn illegaal en mogen niet door Bovag-leden als dienst worden aangeboden." (bron: AMT)

Is chiptuning legaal?

Chiptuning is niet verboden, mits het voertuig aan de typegoedkeurings- en APK-eisen blijft voldoen. Is dat niet het geval dan mag het voertuig de weg niet op. Bij bepaalde aanpassingen is een herkeuring door de RDW verplicht. Bijvoorbeeld als het motorvermogen met meer dan 20% stijgt of de auto meer lawaai maakt of hogere emissies uitstoot dan wettelijk is toegestaan.  

Risico’s voor verzekering en garantie

Chiptuning kan gevolgen hebben voor je verzekering. Geef de wijzigingen door aan je verzekeraar. Doe je dat niet, dan kan dat leiden tot afwijzing van je schade. Sommige verzekeraars accepteren een getunede auto niet of verhogen de premie. Daarnaast vervalt in de meeste gevallen de fabrieksgarantie zodra de software is aangepast. Bij latere gebreken aan de auto kan het lastig zijn de kosten vergoed te krijgen. 

Soms bieden tuners een eigen garantie of aanvullende verzekering, bijvoorbeeld voor motor en aandrijflijn, maar dit is beperkt en vaak aan voorwaarden gebonden.

Chiptuning geeft kans op schade

Meer vermogen betekent meer belasting op motor, turbo en transmissie. Bij slechte tuning of extreem gebruik kan dat leiden tot versnelde slijtage of zelfs motorschade. Ook kan de uitstoot toenemen, waardoor de auto bij de APK wordt afgekeurd. De autofabrikant heeft 'af fabriek' het meest ideale evenwicht proberen te behalen tussen levensduur, uitstoot, verbruik, vermogen. Als je de nadruk legt (door tuning) op één van deze aspecten, gaat dit altijd ten koste van anderen.

Advies: doe het niet

Chiptuning kan aantrekkelijk zijn voor wie meer kracht of een lager verbruik wil, maar het is geen beslissing om lichtvaardig te nemen. Hou de wettelijke eisen in het achterhoofd, meld altijd de wijziging bij je verzekeraar en wees je bewust van het verlies van fabrieksgarantie. Chiptuning levert dus potentieel verschillende problemen op. Ons advies is dan ook: doe het niet.