Log in voor je voordelen
- Inloggen
- Inloggen voor de Zaak

Op zoek naar de freira op Madeira

Mee met de Gebroeders Groen

Rubriek:EN GAAN

Mee met een kampioen

Madeira staat bekend om zijn ruige kustlijn en groene wandelroutes. Maar de Gebroeders Groen kijken als biologen nét even anders naar het eiland Zij gaan op zoek naar de freira: Europa’s meest bedreigde zeevogel, die uitsluitend broedt op de hoogste pieken van Madeira.

De legende van de freira

Volgens een lokale legende vluchtten nonnen tijdens een piratenaanval op Funchal naar de afgelegen Curral das Freiras (Nonnenvallei). De klaaglijke nachtelijke roep van de freira (Portugees voor non), hoog boven deze vallei, deed eilandbewoners geloven dat zij de zielen van de gevluchte nonnen hoorden. Het grijze verenkleed en de witte onderzijde doen bovendien denken aan de kleding van een non.

Geen wonder dat de vogel de naam freira kreeg.

We stappen op de scooter en trekken het eiland over, op zoek naar de freira. Onderweg komen we langs prachtige plekken, en vogels en vlinders die alleen op Madeira voorkomen – zogenoemde endemen – trakteren ons op elke stop.

We beginnen in de botanische tuin van Funchal. Hier dwarrelen monarchvlinders tussen uitbundige planten en scheren Madeira-gierzwaluwen door de lucht. Een goede opwarmer voor wat we kunnen verwachten in het binnenland.

Het groene binnenland

Vanaf de kust trekken we het landschap in, via de levadas. Deze eeuwenoude irrigatiekanalen hebben smalle onderhoudspaden die je dwars door de steilste delen van het eiland leiden.

Inmiddels zijn het de populairste hikes van het eiland.

Wij zoeken juist de stillere, bloemrijke routes op. Tussen de begroeiing vliegen vlinders als het Madeira-bont zandoogje, de Madeira-kleine vuurvlinder en de gele Madeira-cleopatra. Ook de Madeira-goudhaan laat zich onderweg zien.

Van laurierwoud tot bergtop

Hogerop gaan de valleien over in het laurierwoud van Fanal, en verandert het landschap. Tussen de met mos begroeide stammen zoeken we naar de schuwe trocazduif, herkenbaar aan zijn zilvergrijze halsvlek. Met wat geduld spotten we er een op een kale boomtop.

De Madeira-vink is een stuk minder schuw. Op open plekken komt hij nieuwsgierig tot op een paar centimeter afstand.

We verlaten het bos en volgen een geplaveid pad over de bergkammen naar de Pico Ruivo, de hoogste top van Madeira. Diepe dalen strekken zich onder ons uit. De Madeira-heivlinder gaat hier bijna volledig op in zijn omgeving. Een koppel rode patrijzen schrikt op en vliegt luid weg.

Kaal, droog en grillig

Na de bergen zoeken we de kust op. Het oostelijke schiereiland Ponta de São Lourenço is kaal, droog en grillig. Op de winderige kliffen lopen Berthelots piepers over de paden. Op de hellingen scharrelen kanaries en rotsmussen tussen de rotsen.

Aan de andere kant van het eiland, in Porto Moniz, bezoeken we de lavazwembaden. Terwijl de golven op de basaltwanden slaan, zien we Madeira-hagedissen zonnen op de warme stenen.

Media niet beschikbaar

Media laden

Stormvogels op zee

De meest bijzondere soorten van Madeira leven op zee. We varen uit, richting de Desertas-eilanden en Porto Santo. Kuhls pijlstormvogels scheren langs de golven, gevolgd door de roetbruine Bulwers stormvogels. Even later komen we ook de Desertas stormvogel tegen, jagend op inktvissen.

Indrukwekkend.

Maar het mooiste moet nog komen.

De freira boven zee

De non van de nacht

Op bijna 1800 meter hoogte, op de top van de Pico do Arieiro, staan we in het donker en de kou te wachten. De wind trekt over de bergkammen en het wolkendek ligt onder ons.

Na een tijd in stilte klinken de eerste klaaglijke kreten door de nacht. Ze weerkaatsen tegen de rotswanden. Hun lichte onderzijde valt op tegen de duisternis wanneer ze op een paar meter boven ons hoofd voorbijflitsen.

Het zijn de freira's, terug van een dag vissen op zee en op weg naar hun nesten.

Op dat unieke moment, hoog boven het eiland, begrijpen we meteen waarom de vroege bewoners de zielen van de gevluchte nonnen in hun roep hoorden.

Zo bereid je je eigen freira-zoektocht voor

Kies de juiste periode.
Plan je reis tussen half mei en half augustus: dan hoor je de freira, zijn gidsen actief en vliegen de meeste endemische vlinders. Het broedgebied is 's nachts beschermd, dus regel vooraf een officiële vergunning en een erkende gids. Check ook het weerbericht op de berg: boven de 1500 meter kan het zomaar 10 tot 15 graden kouder zijn dan aan de kust.
Boek je PR-route.
Voor de officiële wandelpaden (PR-routes) heb je een ticket en een gereserveerde starttijd nodig. Reserveer ruim van tevoren, want populaire routes zitten snel vol. Sla een screenshot van je QR-code op, want het bereik bij de startpunten is beperkt. Check vlak voor vertrek ook de actuele status van je route: paden sluiten soms door onderhoud of weer.
Overnacht slim.
Boek een overnachting in een Pousada de Juventude, een van de officiële, door de overheid ondersteunde jeugdherbergen van het eiland. Ze liggen vaak op unieke locaties, vlak bij de mooiste PR-routes. Ideaal om 's ochtends vroeg direct bij je tijdslot te zijn.

Zelf op zoek naar de freira? Bereid je reis goed voor

Gebroeders Groen

Biologen, stadsecologen & tweelingbroers

Kevin en Marvin Groen zijn bioloog en fanatiek onderzoekers van de (stads)natuur. Hun tomeloze enthousiasme delen de tweelingbroers graag.

‘Als kind waren we altijd in de natuur te vinden. Onze vader nam ons mee, gewoon naar buiten. Vogels, planten, de natuur bekijken.’

Anno nu hebben Kevin en Marvin een bedrijf met één doel: iedereen, van stadskinderen tot toeristen, te interesseren voor biologie. En dat doet de tweeling met verve middels excursies, presentaties, lessen en video’s.

‘Het avontuur is vaak dichterbij dan je denkt’, zeggen Kevin en Marvin. ‘Dus kom mee naar buiten!’

Publicatie:: 1 augustus 2026

...en gaan!