ANWB HomepageAanrijding met voetganger of fietser: wie is er aansprakelijk?
Fietsers en voetgangers zijn kwetsbaar in het verkeer. Daarom worden zij extra beschermd door de wet. Als een auto, motor of brommer een fietser of voetganger aanrijdt, gelden speciale regels.
Fietser en voetganger worden extra beschermd door de wet
Normaal moet je bewijzen dat de ander schuld heeft aan jouw schade. Maar bij een aanrijding tussen een motorrijtuig en een fietser of voetganger is dat anders.
De wet bepaalt dat de bestuurder van het motorrijtuig in dat geval aansprakelijk is, tenzij hij overmacht kan bewijzen. Dit heet risicoaansprakelijkheid: je bent aansprakelijk, ook als je geen fout hebt gemaakt.
Dit lijkt onrechtvaardig, maar de fietser of voetganger loopt bij een aanrijding meer risico op letsel. Dit komt omdat een auto veel zwaarder is en meer schade kan veroorzaken.
Let op: Een elektrische fiets met trapondersteuning tot 25 km/u valt ook onder deze bescherming. Een opgevoerde e‑bike niet.
Wat als het overmacht was?
De bestuurder van het motorvoertuig is dus aansprakelijk tenzij er overmacht is.
Er is alleen overmacht als de bestuurder echt niets fout heeft gedaan en de aanrijding alleen te wijten is aan de fout van de fietser of voetganger. Daarbij moet de fout van de fietser of voetganger zo onwaarschijnlijk was dat de bestuurder daar echt geen rekening mee hoefde te houden.
Voorbeeld wél overmacht
Iemand duwt een voetganger plotseling tegen een rijdende auto. De automobilist kon dit niet zien aankomen. Hij is dan niet aansprakelijk.
Voorbeeld géén overmacht
Een 15‑jarige fietst plotseling de weg op. De automobilist rijdt niet te hard, maar remt niet af terwijl hij het kind ziet. Dan is er geen overmacht. De automobilist moet 50% van de schade van het kind betalen.
Wat als de fietser zelf ook schuld heeft?
De bestuurder van het motorrijtuig kan zich dan beroepen op eigen schuld van de fietser of de voetganger. Daar is sprake van als het ongeval ook aan het verkeersgedrag van de voetganger of fietser te wijten is.
Beroep op eigen schuld kan alleen bij verkeersdeelnemers van 14 jaar en ouder. Ook bij eigen schuld krijgt de fietser/voetganger ten minste 50% van zijn of haar eigen schade vergoed. Dat is alleen anders als er sprake was van opzet of bewuste roekeloosheid.
Gewond na een aanrijding: wat nu?
Na een aanrijding met personen, zit je met veel vragen. Hoeveel schade kun je bijvoorbeeld vergoed krijgen?
Verschil bescherming tussen kinderen en volwassenen
Fietsers/voetgangers jonger dan 14 jaar
Fietsers/voetgangers jonger dan 14 jaar
- Het kind krijgt altijd 100% van de schade vergoed. Dit geldt ook als het kind een fout maakte
- Alleen als het kind de aanrijding opzettelijk veroorzaakte, hoeft de automobilist niet te betalen. Dit komt bijna nooit voor.
Voorbeeld aanrijding met jonge fietser
Een kind van 11 fietst zonder te kijken een uitrit uit en wordt aangereden. De motorrijder kon er niets aan doen. Toch moet hij 100% van de schade van het kind betalen.
Fietsers/voetgangers van 14 jaar en ouder
Fietsers/voetgangers van 14 jaar en ouder
- De automobilist is aansprakelijk, behalve bij overmacht.
- Is er geen overmacht? Dan krijgt de fietser of voetganger altijd minimaal 50% van de schade vergoed, ook als hij zelf een fout maakte
- Soms krijgt hij meer dan 50%, bijvoorbeeld bij ernstig letsel of als de automobilist een grotere fout maakte.
Voorbeeld aanrijding met volwassen voetganger
Een voetganger van 20 jaar komt plotseling achter een auto vandaan. Zij heeft 70% schuld, de automobilist 30%. Toch krijgt zij minimaal 50% van haar schade vergoed. Bij zwaar letsel kan dat zelfs 80% worden.
Schade aan motorrijtuig door fietser of voetganger
Een automobilist kan ook schade hebben door een fout van een fietser of voetganger. De automobilist wordt niet beschermd door de wet maar heeft te maken met de normale regels voor aansprakelijkheid.
- De automobilist moet bewijzen dat de fietser of voetganger een fout maakte
- Hij krijgt alleen 100% van zijn schade vergoed als hij overmacht kan bewijzen. Dat lukt bijna nooit
- Als de automobilist zelf ook een fout maakte, betaalt hij een deel van zijn eigen schade
Voorbeelden verhaal van schade automobilist
- Een fietser rijdt tegen een stilstaande auto. De fietser is dan aansprakelijk en moet de schade betalen
- Een automobilist ziet een fietser niet door beplanting en botst bij het afslaan. Hij krijgt niet alles vergoed, omdat hij rekening moet houden met de aanwezigheid van fietsers en dat zij fouten maken. De fietser betaalt 75%, de automobilist 25%.
Wat vergoeden verzekeringen?
- Veel fietsers en voetgangers hebben een AVP‑verzekering (aansprakelijkheidsverzekering voor particulieren). Die kan de schade van de automobilist vergoeden.
- Automobilisten kunnen soms voor hun eigen schade hun eigen verzekering gebruiken, zoals een allrisk‑verzekering of een inzittendenverzekering.