Naar de inhoudLogo van de ANWBANWB Homepage

Vast of variabel energiecontract in 2024?

De voor- en nadelen van vaste en variabele contracten en het alternatief

Sinds het voorjaar van 2023 zijn de vaste energiecontracten weer terug van weggeweest. Maar waar doe je goed aan? Nu je energiecontract vastzetten of niet? We nemen je mee in de voor- en nadelen van de verschillende energiecontracten.

Wat is een vast energiecontract?

Een vast energiecontract is een overeenkomst met een energieleverancier voor een bepaalde tijd. Vóór de prijsstijgingen van eind 2021 en de oorlog tussen Rusland en Oekraïne kon je een energiecontract tot wel 5 jaar vastzetten. Daarna waren vaste energiecontracten schaars vanwege hoge prijzen en inkooprisico’s.

1 of 3 jaar vast

Wat vaste contracten betreft, is er sinds het voorjaar van 2023 weer wat te kiezen. Het gaat om energiecontracten met een looptijd van 1 of 3 jaar. Veel energieleveranciers adverteren met tarieven die onder het aflopende prijsplafond liggen.

Maar hoe goed jouw deal precies is, bepaalt het precieze moment waarop je je energiecontract vastzet. Zet je het contract vast en stijgen de energieprijzen daarna flink, dan heb je een goede keuze gemaakt. Blijven de prijzen juist dalen, dan had je helaas (veel) goedkoper uit kunnen zijn.

Vergelijk het met handelen in aandelen: niemand kan precies beurskoersen voorspellen. Ook niet wat de inkoopprijzen van energie doen. Met een vast energiecontract koop je zekerheid voor een bepaalde tijd. Na de contracttijd ben je wel weer afhankelijk van wat de energieprijzen dan zijn. Dan kunnen je kosten dus ineens sterk stijgen. Of dan pas juist flink dalen.

Zeg je het vaste energiecontract voor de einddatum van het contract op? Dan betaal je een opzegvergoeding aan de energieleverancier. De hoogte van de opzegboete hangt onder meer af van het moment waarop je het vaste energiecontract hebt afgesloten: vóór of na 1 juni 2023.

Voor- en nadelen van een vast energiecontract

+ Zeker van een vast tarief tijdens de looptijd van het contract.

+ Na overstappen, krijgen nieuwe klanten vaak een welkomstbonus.

+ Prijsstijgingen hebben geen invloed op het tarief dat jij betaalt.

- Prijsdalingen zie je ook niet terug in je energietarief.

- Je betaalt naast aansluitkosten ook winstmarge en risicopremie aan de leverancier per kWh of m3.

- Je krijgt een opzegboete als je voor het einde van je contract overstapt.

Wat is een variabel energiecontract?

Een variabel energiecontract is juist een overeenkomst voor een onbepaalde tijd. Het contract loopt door, maar je kunt dit maandelijks opzeggen. Het tarief bij een variabel contract is een vast tarief voor 6 maanden dat de leverancier meestal op 1 januari en 1 juli aanpast. Tijdens de energiecrisis van 2022 zijn er echter steeds meer leveranciers die wat vaker tot zelfs maandelijks hun variabele tarieven wijzigen.

Voor- en nadelen van een variabel energiecontract

+ Het energiecontract is maandelijks opzegbaar.

+ De overstapbonus kan een aantrekkelijk aanbod zijn.

+/- Omdat je tarieven doorgaans om de 6 maanden mogen wijzigen, kun je profiteren van prijsdalingen, maar de leverancier is dit niet verplicht.

- Eventuele prijsstijgingen zullen zeker worden doorgevoerd in jouw tarief.

- Ook bij een variabel contract betaal je naast de aansluitkosten per kWh of m3 mee aan de winst van de leverancier én wordt een risicopremie berekend.

Als je vaste contract afloopt, wordt dit bij de energieleverancier automatisch omgezet naar een variabel contract. Vaak met een hoger tarief voor stroom en gas. Een zogenoemd slaperstarief.

Nog een andere optie: dynamisch energiecontract

Naast een vast of variabel energiecontract, is er nog een derde smaak energiecontract. Een dynamisch energiecontract. In Nederland is dit type contract nog wat minder bekend, maar in Scandinavië komen vaste en variabele contracten nauwelijks meer voor. Daar hebben de meeste mensen juist een dynamisch energiecontract. Bij dit type contract verschillen tarieven voor stroom per uur en voor gas per dag. Je betaalt de inkoopprijs, zonder risico- of winstmarge. Die inkoopprijs hangt af van de vraag (verbruik) en het aanbod (opwekking en productie) van energie.

De afgelopen jaren, inclusief de energiecrisis, lag het dynamisch tarief 85% van de tijd onder het landelijke gemiddelde. Stem je daarnaast je verbruik af op de uurtarieven, dan kun je zelfs nog flink extra besparen. Dat loopt op van ca. 300 euro per jaar met slim (vaat)wassen tot 1.000 euro per jaar als je ook gaat slim laden met je elektrische auto.

Meer over energie

EnergietegenInkoopprijs
ANWB Energie 

Goedkoper dan een vast energiecontract. ook als je nog niet elektrisch rijdt.

ANWB Laadpas 

Laad tegen scherpe tarieven bij meer dan 600.000 laadpunten in heel Europa!

ANWB Zon 

In de markt voor zonnepanelen? Doe dan een gratis dakscan met onze ANWB Zon Experts.

ANWB Slim Laden app 

Automatisch opladen wanneer stroom het groenst én voordeligst is. Onze app doet het voor je!