Nationaal Park Hollandse Duinen

Struinen door de duinen

Het Zuid-Hollandse kustgebied tussen Hillegom en Hoek van Holland behoort tot de meest dichtbevolkte delen van ons land. Toch ligt er tussen de statige landgoederen en historische badplaatsen volop bijzondere natuur. Reden genoeg om de hele streek in te lijsten als Nationaal Park Hollandse Duinen.

Buffer tegen de zee

In 2016 kozen Nederlanders de Zuid-Hollandse kuststreek als een van de mooiste natuurgebieden van ons land. Niet zonder reden: wie vanaf het schier eindeloze strand landinwaarts trekt, vindt in het glooiende duinlandschap op glinsterende meertjes, kakelbonte bollenvelden en bescheiden plukjes bos. De verkiezing was een duw in de rug voor Dunea; amper vijf maanden eerder had de Zuid-Hollandse duinwaterwinner en terreinbeheerder het plan had opgevat om de streek te kronen tot het 22ste nationale park van Nederland.

Nationaal park ‘nieuwe stijl’

Hollandse Duinen heeft anno 2021 nog geen officiële status van nationaal park, maar ook zonder die titel weet het gebied je moeiteloos dagenlang zoet te houden. Wind en water begonnen 7500 jaar geleden met het vormen van strandwallen, -vlaktes en duinen; nog altijd een onmisbare buffer tegen de zee en de ruggengraat van het nationale park. Het achterland werd door de mens gesmeed. Tot ver buiten de stadsgrenzen van Den Haag, Leiden en Delft vind je er de sporen van Romeinse soldaten, berooide turfstekers, 17de-eeuwse landheren en Duitse bezetters. Vandaar dat Hollandse Duinen zich presenteert als een nationaal park ‘nieuwe stijl’: natuur en cultuur gaan overal hand in hand.

Bruin blauwtje

Dit nationale park heeft ruim 47 kilometer strand. Met je voeten in de branding kun je tal van schelpdieren en strandvogels tegenkomen of zelfs een glimp opvangen van een zeehond. Op de fiets- en wandelpaden in de duinen laten vossen, hazen en konijnen geregeld hun snuit zien, met name als het ’s avonds begint te schemeren. Je vindt hier ook de lokale plantsoendienst: een stoet Schotse hooglanders die er hoogstpersoonlijk voor zorgen dat de open zandvlaktes niet dichtgroeien. Wie dieper de duinen intrekt, kan bijzondere vlindersoorten zoals de heivlinder en het bruin blauwtje zien fladderen. Maar ook de paarse bloempjes van de zeldzame kruisbladgentiaan prijken er boven het zand uit. In Den Haag loopt de natuur via het Haagse Bos haast helemaal door tot het Centraal Station. In deze stadsjungle leven bosmuizen, boommarters, bunzings en nog veel meer (zoog)dieren.

Wandelen door ruige duintoppen

In Nationaal Park Hollandse Duinen zijn genoeg wandelroutes uitgerold om je schoenzolen stuk te sloffen. Van korte uitwaaiommetjes op het strand tot meerdaagse struintochten langs chique landgoederen; tientallen (thematische) wandelroutes bieden voor elk wat wils. De ANWB-route Wassenaar en omstreken voert je 21 kilometer lang door het deftige dorp en zijn landelijke omgeving. Even verderop ligt Meijendel: een grandioos golvend duingebied vol prachtige panorama’s. De ruige duintoppen en zilte zeebries bieden de ideale omstandigheden voor bijvoorbeeld een mindfulnesswandeling van 7 kilometer.

Tip: beide ANWB-routes wandel je gemakkelijk via de gratis ANWB Eropuit-app. Onderweg zie je op het kaartje waar je bent. Ook handig: op deze interactieve kaart vind je alle (thematische) wandelroutes door het nationale park.

Fietsen langs weggemoffelde bunkers

Ook op de fiets valt er genoeg te ontdekken in de Zuid-Hollandse Duinen. Of je nu het Romeinse verleden van de kuststreek wilt ontrafelen, op hoog bezoek gaat in Wassenaar of de weggemoffelde bunkers van de Atlantikwall aan elkaar rijgt; er zijn thematische fietsroutes in allerlei soorten en maten. Het loont ook om de zee de rug toe te keren en wat verder landinwaarts te tuffen. De routemakers van de ANWB stippelden de kleurrijke Bollenstreekroute uit, gemakkelijk te volgen dankzij het lokale knooppuntennetwerk. In een rondje van 21 kilometer wisselen de kaarsrechte bollenvelden en sfeervolle dorpskernen tussen Noordwijk en Lisse zich in rap tempo af. Je stuit zelfs op een middeleeuwse ruïne.

Tip: Je vindt alle fietsroutes op deze interactieve kaart. Voor de ANWB-route biedt de gratis ANWB Eropuit-app wederom fijne handvatten.

De kracht van de elementen

Nationaal Park Hollandse Duinen wordt tot op de dag van vandaag gevormd door wind en water. Nergens is dit zo goed te zien als bij de Zandmotor, ten zuiden van Den Haag. In plaats van het strand jaarlijks aan te dikken, werd er in 2011 besloten om als experiment een flinke zandbank in het water op te spuiten. De stroming en wind hebben sindsdien al een kwart van het zand over de kust verspreid en hebben zo een veel breder strand en sterkere duinen geboetseerd. Al wandelend kun je er heerlijk uitwaaien. Maar wie de kracht van de elementen hier echt aan den lijve wil ervaren, meldt zich bij de plaatselijke surfscholen voor een lesje kitesurfen op de aangrenzende binnenzee.

Statige optrekjes

Er zijn in Nederland wel meer nationale parken met her en der een cultureel pareltje erin. Maar het aanbod in Nationaal Park Hollandse Duinen is ongeëvenaard. Alleen al in Den Haag vind je tal van voortreffelijke musea zoals Beelden aan Zee, het Mauritshuis, het Museon en het Gemeentemuseum. Tussen de duinen stuit je bovendien op tal van prachtige landgoederen en statige optrekjes, zoals Kasteel Duivenvoorde, Nieuw Leeuwenhorst, Huis Hofwijck, Park Sorghvliet en Clingendael.

Tip: de mooiste trekpleisters voor cultuurliefhebbers vind je in dit overzicht.

Praktische informatie

Nationaal Park Hollandse Duinen heeft (nog) geen officiële toegangspoort. Voor fiets- en wandelroutes door Meijendel is De Tapuit, het bezoekerscentrum van Dunea (adres: Meijendelseweg 40-42, Wassenaar) een fijn startpunt. Maar het wemelt tussen Hillegom en Hoek van Holland van de duinopgangen waar je net zo makkelijk het park binnenfietst of -wandelt. Op de duinpaden moeten honden worden aangelijnd, maar op het strand mogen ze van 1 oktober tot 1 mei vrij ravotten.

Gastvrijpunten in de buurt

Routes

Speciaal voor jou geselecteerd