Wandelen over de Vijlenerberg

Hond mee: in het Vijlenerbos zijn honden aangelijnd toegestaan.

Toegankelijkheid: Deze route is niet geschikt voor mindervaliden vanwege onverhard, oneffen terrein met veel reliëf.  

Paden: 90% onverhard.

1. Ga met de rug naar het toegangshek staan van de St. Martinuskerk in Vijlen en sla RA. Bij woning aan Vijlenerberg 60 het voetpad met trappetje naar beneden nemen, volg het wandelknooppuntpijltje (geel paaltje). LET OP na enkele meters houd bij paadje aan linkerhand links aan (geel/rood paaltje), Koningsvoetpad. Loop via draaihek natuurgebied Mechelderbeekdal in (geel/rood paaltje). Sla na het pomphuisje aan je rechterhand (zie infobord) direct na de struiken/bosjes RA. Loop verderop door een draaihek en aan het einde voetpad LA, verharde weg, Vijlenerstraat.                                                                                                                                          Op T-kruising RA, Groenenweg. Eerste pad LA (bij bord ‘verboden voor auto’s’/wandelknooppunt (wkp) 16 richting 38). Je zit nu op de gele route. Bij pad van links RD (onopvallend geel paaltje). Na veerooster, (een stuk lopen) bij pad van links: RD (pijl wkp richting volgen). Bij pad van rechts: RD (pijl wkp richting pijl volgen).                                                                                                                                                       Bij pad van links (bord SBB ‘Zuid-Limburg’/slagboom, wkp 38 richting 63) RD. Je bent nu in de Vijlenerbossen. Bij knooppunt 63 richting 10 je volgt vanaf hier de blauwe markering (boven aan de klim RD) tot de slagboom op het bospad bij de verharde Epenerbaan.

2. Steek bij deze slagboom scherp rechts een pad terug het bos in (wkp 10 richting 64). Je volgt nu de gele route. Deze voert je 4 kilometer lang door het Vijlenerbos, het Elzetterbos en de bosrand van het heuvelbos.                                                                                                                                                 Je blijft wkp 64 volgen tot en met wkp 14. Bij vijfsprong wkp 14 de geel/rode route volgen. Je steekt een onverharde weg over en blijft geel volgen. Na tijdje stappen steek je wederom een verharde weg over en volg je de geel/rode route. Bij splitsing volg je de gele route. Bij wkp 94 volg je richting wkp 74 geel. Bij wkp 74 vervolg je de route richting wkp 26, geel. Vanaf de bosrand heb je een mooi uitzicht over het Geuldal, Epen en België. Er staan op het pad langs de bosrand verschillende bankjes met uitzicht of je kunt pauzeren in Restaurant Buitenlust. Blijf bij Restaurant Buitenlust (aan rechterhand onder je) de gele route door het bos volgen (volg de wkp pijltjes richting 26). LET OP na Buitenlust blijf je in het bos lopen maar moet je wel een verharde weg oversteken, kan druk zijn. Bij wkp 26 volg je de route naar wkp 46, geel. Enkele meters verder wkp 46 en volg route naar wkp 10, geel tot het infobord over de Vijlenerbossen, bij de verharde Epenerbaan. Dit is wkp 10 sla hier RA over de verharde weg en loop nu richting wkp 96. LET OP bij het oversteken van de Epenerbaan. Na het oversteken van de weg blauw blijven volgen parallel aan de Eperbaan. Let op bij slagboom RA blauwe route volgen. Deze blauwe route blijven volgen tot wkp 72 en steek hier de verharde weg over richting wkp 29. Volg vanaf nu de blauwe route tot Boscafé ’t Hijgend Hert (wkp 25)

3. Sla bij de T-kruising voor Boscafé ‘t Hijgend Hert LA richting parkeerplaats. Sla bij 3-sprong RA, pad langs hertenweide in (weide aan rechterhand). Je loopt dan in kort tijdsbestek van wkp 25 naar wkp 89 en vervolgens richting wkp 31. Langs de hertenweide.                                                     Houd bij splitsing paden rechts aan. Blijf pad langs weide volgen. Zie ook de pijlen van knooppunten.                                                                                                                                       Vanaf nu volg je de witte route. Bij T-kruising met verharde weg la, Vaals - Vijlenerweg. Eerste weg RA, Harles. Wkp 31 richting 98. Volg de verharde weg tot en met wkp 98 en sla hier RA richting wkp 91 (Harles nr 18-19-20). Pad wordt onverhard. Nu weer de witte paaltjes volgen. Bij bankje / wegkruis /wegwijzer LA richting Vijlen, wkp 91 richting 90. Bij pad van rechts RD, wkp 90 richting 69. In de verte zie je Duitsland en de Abdij St-Benedictusberg liggen. Bij bungalowparkje aan linkerhand RD lopen, Oude Akerweg, wkp 69 richting 12. Eerste weg LA, Pastorijweg. Tweede weg LA, St. Martinusstraat. Eerste weg RA. Je wandelt nu terug naar de St. Martinuskerk, het beginpunt van deze wandelroute.

De charme van Vijlen zit ‘m vooral in de ligging van het dorp. Het ligt bovenop de Vijlenerberg. Je ziet het al van verre liggen. En ben je er eenmaal: dan heb je vanuit het dorp een mooi uitzicht over het heuvelland. 195 meter boven NAP zit je hier en daar is Vijlen trots op. De plaats noemt zichzelf: 'het hoogstgelegen kerkdorp van Nederland' en voegt daar graag aan toe dat ze ook het enige bergdorp van Nederland zijn. Leuk weetje: door die laatste titel mag Vijlen zelfs -na kwalificatie- meedoen aan het EK Voetbal voor bergdorpjes dat elke vier jaar gehouden wordt, net als ‘echte’ bergdorpen, zoals het Zwitserse Zermatt.

Vanuit Vijlen duik je al snel het open heuvelland in. Je wandelt over smalle paadjes door een heuvelachtige lappendeken van graslanden, maisvelden en bossen. Vis een klaphek loop je het Mechelderbeek in. De Mechelderbeek is een zijrivier van de Geul. Ze ontspringt aan de voet van de Vijlenerbossen. Een deel van het Mechelderbeekdal is ingericht als natuurgebied. Je vindt er poelen, waarin alpenwatersalamanders, kleine watersalamanders en bruine kikkers leven en er broeden vogels als de bosrietzanger, rietgors en Europese kanarie. Het oude pomphuisje waar je langs wandelt, is ingericht als winterverblijf voor dwergvleermuizen.

Na het Mechelderbeekdal loop je nog even tussen de akkers en graslanden. Maar al snel ruil je die in voor de beslotenheid van het Vijlenerbos. De bewoners zelf spreken overigens vaker over de Vijlenerbossen, want het hellingbos waar je nu door loopt, bestaat eigenlijk uit meerdere bossen, waarvan het Nederlandse deel ruim 600 hectare groot is. Het Drielandenpunt bij Vaals is met zijn 322,5 meter boven NAP het hoogste, en drukste, punt van het bos. Tijdens deze wandeling loop je door het Elzetterbos, een rustiger deel van de Vijlenerbossen. Ook dit is een echt hellingbos. Je zult soms flink moeten klimmen en dalen.

Aan de rand van het Elzetterbos heb je een mooi uitzicht over het Geuldal. De Geul is de snelst stromende rivier van ons land. Al eeuwenlang voert hij voedselrijk löss aan. Vandaar dat je in het Geuldal overal akkers en graslanden ziet. Dat de Vijlenerbossen nooit zijn gekapt voor de landbouw heeft te maken met de stenige en voedselarme bosbodem. De bosranden vormen nu een belangrijk leefgebied voor dieren die je op geen enkele andere plek in Nederland tegenkomt, zoals de wilde kat en de hazelmuis.

Midden in de Vijlenerbossen ligt op 260 meter hoogte de enige berghut van Nederland: Boscafé ’t Hijgend Hert. Al sinds 1933 zijn er op deze plek een café en een kinderboerderij. In ’t Hijgend Hert is veel te zien: een accordeon aan het plafond, een grote kop van een wild zwijn aan de muur, en leesvoer in de vorm van krijtborden die het bieraanbod weergeven: trappistenbiertjes als Chimay en Orval, maar ook streekbieren, waaronder de huisbiertjes Hert Blond en Hert Bruin, plus een instructie hoe je die moet bestellen: ‘Als de ober kijkt, zet je twee duimen aan weerszijden van je hoofd tegen je slapen, dan wapper je met je vingers, daarna geef je met je vingers aan hoeveel Hertbiertjes je wilt bestellen.'

Via de hertenweide bij ’t Hijgend Hert verlaat je de Vijlenerbossen en duik je de openheid van het heuvelland weer in. Je wandelt langs maisakkers en een boomgaard, waar paarden tussen de fruitbomen grazen. Je hebt hier een mooi uitzicht over het Duitse heuvelland en de hooggelegen Abdij St-Benedictusberg bij het plaatsje Mamelis. In de abdij vieren de monniken hun liturgie nog steeds vrijwel volledig in het latijn, met gregoriaanse muziek. Je kunt het meemaken, want de kerk is toegankelijk voor publiek.