Stadswandeling kampen
Nederland, Overijssel, Kampen
Stap in de voetsporen van kooplieden, ambachtslieden en zeelui tijdens deze wandeling door het eeuwenoude hart van Hanzestad Kampen. Dwaal door sfeervolle straatjes, langs trotse stadspoorten en verstilde hofjes. En ontdek je hoe de stad uitgroeide tot een bruisend handelscentrum aan de IJssel.
Hond mee: de hond is aangelijnd toegestaan (maar niet in de musea).
Toegankelijkheid: deze route is toegankelijk voor mindervaliden.
Paden: 100% verhard
Bereikbaarheid: per trein naar NS Station Kampen. Gratis parkeren: P&R terrein bij NS Station Kampen (bij het politiebureau), Stationsplein 5
- De route start bij NS Station Kampen. Loop naar de achterkant van het station, steek de weg over (richting fietsenstalling) uit en sla voor de fietsenstalling LA. Loop richting IJsselbrug. Steek de drukke weg over en loop via Ga de IJsselbrug naar de overkant van de IJssel. Rechts van de brug kijk je uit op de Bruine Vloot). Ga aan de overkant de tweede straat RA, Voorstraat/. Aan je linkerhand staat het Stedelijk Museum Kampen). Loop door tot de Oudestraat en sla RA.
- Loop ca. 50 meter door (aan je linkerhand, op nr 158, passeer je het Gotische Huis) en sla LA de Houtzagerssteeg in. Ga de 1ste RA, Buiten Nieuwstraat. (NB voor het Hof van Breda loop je 30 meter RD de Marktstraat in en sla je LA. Loop na je bezoek terug en sla LA op de Buiten Nieuwstraat).
- Ga in de Buiten Nieuwstraat RA de Botervatsteeg in (voor het Kleinste Huisje van Kampen ga je hier LA, na 40 meter ligt het huisje aan je linkerhand op de hoek) en loop helemaal RD tot de Oudestraat. Links op de hoek staat de Stadskazerne. Ga hier LA en houd aan het eind rechts aan, Achterom. Dit volg helemaal tot de straat overgaat in de Keizerstraat en vanzelf LA buigt.
- Ga aan het eind LA, Oudestraat. Neem de eerste straat RA (aan je linkerhand zie je de Buitenkerk), Kerkstraat. Loop deze helemaal uit tot aan de Burgwal (je kruist de Buiten Nieuwstraat) en steek de brug over. Ga na de brug meteen LA, Vloeddijk. Loop door tot aan de volgende brug, daar ga je RA, Meeuwenweg.
- Loop door tot het Stadspark en ga vlak daarvoor LA de 3de Ebbingestraat in. Ga verderop RA door de Broederpoort het Stadspark in en sla LA langs het water. Loop helemaal door langs de Cellebroederspoort aan je linkerhand. Je slaat pas LA en loopt het park uit op de Kennedylaan. Loop RD de Tuinsteeg in en buig aan het einde mee naar links en rechts.
- Je komt uit op de Vloeddijk en gaat RA. Volg het water van de Burgel en ga verderop na de bocht LA de brug over. Je loopt nu RD de Venestraat in naar de Bovenkerk.
- Ga voor de kerk RA en loop om de Bovenkerk heen. Rechts zie je de Koornmarktspoort. Sla aan de andere kant van de Bovenkerk RA de Oudestraat in. Even verderop ligt links de Geerstraat, de populairste winkelstraat van Kampen.
- Loop nog even door en ga RA de Breedesteeg in. Sla LA op de Oudestraat en verderop RA Lampetpoort. Loop door naar de IJssel. Links op de hoek staat de Oude Synagoge (nu een dependance van het Stedelijk Museum Kampen. Steek de weg over en sla LA. Loop over de IJsselkade naar de IJsselbrug. Steek die over en loop terug naar het station.
Kampen trad in 1441 toe tot het Hanzeverbond en dat had een grote invloed op de groei van de stad. De stad werd een centrum van handel voor kooplieden die populaire producten zoals zout, graan, vis, hout, wijn, bier, dierenhuiden en laken vervoerden over de IJssel. Ze handelden met plaatsen rond de Noordzee en de Oostzee, maar ook met steden als Londen en Spaanse havens. Een bekende anekdote uit die tijd gaat over het jaar 1448, toen Kampen zélf besloot een brug over de IJssel te bouwen, zonder toestemming van de bisschop. Het toont hoe zelfverzekerd en ondernemend de stad toen was. Tegenwoordig zie je het Hanzeverleden terug aan oude stadspoorten: de Koornmarktspoort, de Broederpoort en de Cellebroederspoort. Maar ook aan het middeleeuwse stadhuis aan de Oudestraat 133 (nu Stedelijk Museum) en aan het Gotische Huis (Oudestraat 158), een gerestaureerd koopmanshuis (alleen van buiten te bewonderen). Ook interessant is de Kamper Kogge (aan de kade in de Buitenhaven), een replica van een middeleeuws handelsschip. In 2011 werd bij baggerwerkzaamheden in de IJssel een écht middeleeuws koffeschip gevonden, de IJsselkogge. Het werd geborgen en geconserveerd. Na restauratie wordt het (waarschijnlijk vanaf 2027) tentoongesteld in een nieuw museum in Kampen.
De IJsselbrug in Kampen – ook wel de stadsbrug – verbindt al eeuwenlang de binnenstad met IJsselmuiden. De eerste brug werd hier in 1448 gebouwd, een opvallend machtsstatement van de toenmalige Hanzestad. In de loop van zes eeuwen kreeg de brug verschillende gedaanten. De huidige brug, een moderne hefbrug, werd geopend in 1999. Met haar karakteristieke heftorens en zicht op de historische skyline is de IJsselbrug niet alleen een belangrijke verkeersader, maar ook een herkenbaar icoon van Kampen.
De bruine vloot hoort onlosmakelijk bij het stadsfront van Kampen. De historische zeilschepen, herkenbaar aan hun donkerbruine, getaande zeilen, lagen hier vroeger als vrachtschepen in de haven van de Hanzestad. Vanaf de jaren 1970 kregen veel schepen een tweede leven als charter- en passagiersschip. Tegenwoordig vormen ze aan de IJsselkade een levend stuk maritiem erfgoed en bepalen ze mede het karakteristieke beeld van Kampen aan het water.
Het Stedelijk Museum Kampen (Oudestraat 133) belicht de geschiedenis van Kampen aan de hand van vier thema’s: bestuur en rechtspraak, water, geloof en het Huis van Oranje. Het Stedelijk Museum is gevestigd in het voormalige Nieuwe Raadhuis, een monumentaal gebouw dat vroeger gebruikt werd door het bestuur van de stad. Dat zie je terug in de rijke uitstraling van het gebouw, met de statige gevel. Pronkstuk van het museum is de 16e‑eeuwse Schepenzaal in het Oude Raadhuis ernaast. Hier werd vroeger recht gesproken. Geopend: dinsdag t/m zaterdag van 11.00–17.00 uur en zondag van 13.00–17.00 uur.
N.B. Het Stedelijk Museum is tijdelijk gesloten i.v.m. een verbouwing. Op zaterdag 3 oktober 2026 wordt het museum heropent.
Het Gotische Huis (Oudestraat 158) stamt uit circa 1500 en valt op door de middeleeuwse uitstraling met de rode luiken en karakteristieke gevel. Het werd aan het begin van de 20e eeuw gerestaureerd door de bekende architect Pierre Cuypers. Volgens verhalen woonde hier ooit een welgestelde koopman. Het huis is klein, maar rijk in stijl en met fraaie details in het metselwerk: een typisch voorbeeld van laatmiddeleeuwse architectuur in een Hanzestad.
Als je de Houtzagerssteeg RD volgt de Marktsteeg in, kom je bij de ingang van het Hof van Breda, een verborgen stadshofje. Ooit hoorde deze tuin bij het stadskasteel van de familie Van Breda. Rond 1850 werd op de fundamenten van dat kasteel een herenhuis gebouwd. In diezelfde periode werd de grote rode beuk geplant die er nu nog steeds staat. In het hofje vind je een plaquette met het gedicht ‘Het Carillon’ van Ida Gerhardt en een buste van de Kamper acteur Henk van Ulsen. Het hofje is vrij toegankelijk en ideaal voor een korte pauze tijdens een stadswandeling. Loop na je bezoek weer terug via de Marktsteeg en sla LA de Buiten Nieuwstraat op.
Het kleinste huis van Kampen (Burgwal 98) is maar 1,4 meter breed en 4,5 meter diep. Ooit woonde hier een heel gezin. Het huisje heeft een mooie tuitgevel, waarschijnlijk was het vroeger een klein pakhuis. In 1992 werd het huisje gerestaureerd en ingericht met spullen uit het begin van de 20e eeuw. Als je door de ramen naar binnen gluurt zie je hoe mensen toen leefden.
De Stadskazerne in Kampen (Oudestraat 216) is een levendig cultuurhuis in de prachtig gerenoveerde Van Heutszkazerne. Je ziet aan het statige pand dat het vroeger een militair gebouw was, maar vandaag de dag worden er exposities en lezingen georganiseerd. Ook vind je hier de bibliotheek, een leescafé, het Stadsarchief en de Tourist Info. Geopend: maandag t/m zaterdag van 09.00 tot 17.00 uur (vrijdag tot 19.30 uur).
De Broederpoort (3de Ebbingestraat 1) is een van de drie overgebleven stadspoorten en staat aan de rand van het stadspark. De poort werd in 1465 gebouwd en later, in de 17e eeuw, omgebouwd tot een sierlijke renaissancepoort. Dat zie je goed aan de vier slanke torentjes op de hoeken en de rijkversierde gevel. Vroeger stond de poort op een andere plek en werd hij bewoond. Tegenwoordig is het een officiële trouwlocatie.
Het Stadspark van Kampen is een groene oase vlak buiten de oude binnenstad. Het park werd in 1831 aangelegd in de Engelse landschapsstijl, met slingerpaadjes, grote grasvelden en oude bomen. Later werkten beroemde tuinarchitecten zoals de familie Zocher en later Leonard Springer aan het ontwerp. Ze ontwierpen onder andere boomgroepen en waterpartijen die het park nog meer een Engelse landschapstuin maken. Het park is het hele jaar gratis toegankelijk.
De Cellebroederspoort (Cellebroedersweg/2de Ebbingestraat) is een van de mooiste en oudste stadspoorten van Kampen. De poort werd in 1465 gebouwd als toegang tot de stad. In de 17e eeuw werd hij rijk versierd en kreeg hij zijn elegante uitstraling met hoge torens, een sierlijke gevel en veel natuurstenen details. De poort werd genoemd naar het Cellebroedersklooster dat naast de poort werd gebouwd. De kloosterbroeders zorgden voor de zieken en armen in de stad. Tegenwoordig is de poort een prachtige entree van het Stadspark.
De Bovenkerk (Koornmarkt 28) of Sint‑Nicolaaskerk is het middelpunt van Kampen. Het is een gotische kruisbasiliek uit de 12e eeuw. Kijk maar naar de hoge gewelven, de zware pilaren en het prachtige koorhek. Binnen liggen bijzondere grafmonumenten, zoals die van de beroemde schilder Hendrick Avercamp. Ook het Hinsz‑orgel is beroemd. Het heeft meer dan 3.000 pijpen en heeft een prachtige klank. Geopend: mei t/m oktober maandag en dinsdag van 13.30–16.30 uur, woensdag t/m zaterdag van 10.30–16.30 uur.
De Koornmarktspoort (IJsselkade 1) is de oudste stadspoort van Kampen en al eeuwenlang een herkenbaar punt aan de IJsselkade. De poort werd aan het begin van de 14e eeuw gebouwd en stond vroeger aan een druk handelsplein waar koren werd verhandeld. In de 15de eeuw kreeg de toren stevige bakstenen muren en ronde torens als extra verdediging. Voor de bouw van de IJsselbrug in 1448 vertrok hier het veer waarmee mensen de rivier overstaken. Later kreeg de poort allerlei functies: van wachthuis tot militaire gevangenis en woning van een brigadier.
De oude synagoge van Kampen staat aan de IJsselkade en werd in 1847 gebouwd als gebedshuis voor de Joodse gemeenschap. Bijna honderd jaar lang was het een belangrijke ontmoetingsplek, tot het Joodse leven in Kampen tijdens de Tweede Wereldoorlog werd verwoest. De synagoge raakte haar functie kwijt, maar bleef behouden. Tegenwoordig is het rijksmonument onderdeel van Stedelijk Museum Kampen en herinnert het gebouw, met een vaste herdenkingstentoonstelling, aan de Joodse geschiedenis van de stad.