Dordrecht

Nederland, Zuid-Holland, Dordrecht

Hoewel u het nu niet meer zou zeggen, was Dordrecht ooit de belangrijkste stad van Holland. In 1220 was het zelfs de eerste Nederlandse stad die stadsrechten kreeg. Ook werd hier de eerste aanzet gegeven voor het Nederland zoals we dat nu kennen: tijdens een geheime vergadering in Het Hof kwamen twaalf steden overeen gezamenlijk tegen de Spaanse overheersing te strijden. Maar bovenal is Dordrecht een heerlijke wandelstad met een imposant rivierfront.

Komend met de trein, uitgang centrum nemen. Steek met de rug naar het NS-station de weg over en ga steeds rechtdoor richting centrum, Stationsweg, later Johan de Wittstraat. Bij rotonde rechtdoor brug over. Tweede rechtsaf, Bagijnhof. Bij nr. 76 door poortje, dan links door poortje, rechts door poortje en ten slotte via poortje links hof verlaten. Daarna rechtsaf, Vriesestraat. Eerste linksaf, Vest. Voorbij parkeergarage linksaf, Korte Kolfstraat. Eerste rechtsaf, Museumstraat (neem evt. een kijkje in de Arend Maarteshof). Eerste linksaf, Nieuwstraat (of rechtdoor naar Dordrechts Museum). Nieuwstraat komt uit op Statenplein. Rechtsaf, Hofstraat. Tegenover Statenzaal links door poortje. Einde steegje rechtsaf, Voorstraat, dan op kruising rechtdoor, Voorstraat. Eerste linksaf, Nieuwbrug. Einde rechtsaf, Wijnstraat. Einde schuin links door Groothoofdspoort, dan linksaf langs kade. Verderop rechts brug over en linksaf, Wolwevershaven. Eerste linksaf, Vlak. Einde bocht naar rechts, Nieuwe Haven. Einde brug over (richting kerk) en eerste rechtsaf, Korte Engelenburgerkade. Einde door poortje en linksaf, Hooikade. Einde linksaf, Mazelaarsstraat. Rechtdoor brug over, Korte Geldersekade. Zebra rechtdoor, Pottenkade. Voorbij kerk rechts aanhouden, Grotekerksbuurt, later Groenmarkt. Bij bibliotheek rechtsaf, Visbrug. Steeds rechtdoor, einde bocht naar rechts en terug naar het station.

Net als in veel andere steden is het treinstation (1872) gebouwd aan de rand van de toenmalige stad. Wandelend richting het oude centrum ziet u fraaie herenhuizen, maar ook wat fantasieloze nieuwbouw. Troost: hoe dichter bij de rivier, hoe oorspronkelijker de bebouwing wordt. Oud is zeker de uit vier hofjes bestaande Regenten- of Lenghenhof. Het oudste deel, uit 1755, telde 26 woningen voor behoeftige Dordtenaren. Het laatste hofje is van 1913.

In de Vriesestraat ziet u de fraaie winkel van Distilleerderij Rutte, waar originele Dordtse jenevers en likeuren worden gestookt.

Let in de Museumstraat op de gevels van nrs. 48 en 50, mooie voorbeelden van het Dordtse geveltype. Verderop heeft in een voormalig krankzinnigengesticht het Dordrechts Museum onderdak gevonden. De nadruk ligt op schilderkunst van de gouden 17e eeuw tot nu, met uiteraard werken van Dordtse schilders als Albert Cuyp (17e eeuw) en Ary Scheffer (19e eeuw).

Hart van dit prachtige stukje Dordrecht, genaamd Het Hof, is een klooster (met kerk) uit 1275. In de eeuwen daarna heeft het complex veel functies gehad, waaronder woonhuis van Willem van Oranje. In 1572 werd hier de belangrijke eerste vergadering van de Staten van Holland gehouden, waarna Willem van Oranje de eerste stadhouder werd. Neem ook een kijkje bij de naastgelegen kloostertuin.

Het uit 1555 daterende Muntpoortje aan de rechterkant van de Voorstraat geeft toegang tot het Muntgebouw, waar van de 13e eeuw tot 1798 de munten van Holland werden geslagen. Nu is er een lunchroom in gevestigd.

Aan de Wijnstraat staan mooie huizen, zoals het 17e-eeuwse pand de ‘Onbeschaamde’, dat is genoemd naar het naakte jongetje in het fronton (nr. 123-125). Het ontwerp is van Pieter Post. Links van dit huis ziet u het pand ‘Dit is in Bevereburch’ (1556) met een gevelsteen met drie bevers. Even verderop, op nr. 113, staat ‘Het Zeepaert’; met een bouwjaar van omstreeks 1495 is dit van de oudste woonhuizen van Nederland!

Bij de Groothoofdspoort (1617-1618) heeft u uitzicht over de Oude Maas, de Beneden-Merwede en de Noord. Aan de rivierzijde is de poort versierd met een groot wapen en andere decoraties. De Wolwevershaven, de Nieuwe Haven en de straten eromheen behoren tot de mooiste woonbuurten van Dordrecht.

Aan de Nieuwe Haven vindt u vlak na elkaar twee musea. Als eerste is dat op huisnr. 28 Museum 1940-1945, gewijd aan het verzet in en om Dordrecht. Maar echt bezienswaardig is Huis van Gijn, een museum aan huis op nr. 29 en 30. Het is genoemd naar de laatste bewoner Simon van Gijn, een fervent verzamelaar die zijn museale woonhuis na zijn dood in 1922 naliet aan de stad. Sindsdien lijkt er niets veranderd. Vergeet vooral niet om door te lopen naar de zolder!

De 14e-eeuwse, nooit voltooide toren van de Grote Kerk domineert het stadscentrum. De scheefgezakte toren heeft een carillon met 67 klokken en is daarmee de grootste beiaard van Europa. De kerk werd na een brand in de 15e eeuw herbouwd. De muren van de kapel dateren nog van 1280. In 1619 werd tijdens de Dordtse Synode besloten de Bijbel in het Nederlands te vertalen. Het venster in het zuidertransept verwijst naar deze gebeurtenis.

Het 14e-eeuwse stadhuis, vroeger een lakenhal waar textiel werd verhandeld, is over het water gebouwd. De kenmerkende zuilengevel dateert van 1845.

Op de Groenmarkt springt de gotische gevel van de bibliotheek van Dordt in het oog. Om de hoek staan de gebeeldhouwde Dordtse gebroeders De Witt, staatslieden die in 1672 in Den Haag door het volk werden gelyncht.