Paspoort: wel of niet afgeven op vakantiebestemmingen?

De ANWB krijgt veel vragen binnen over het afgeven en kopiëren van hun paspoort of identiteitskaart tijdens de vakantie. Gezien de toename van identiteitsfraude en de overheidscampagne is dit heel begrijpelijk. Wij geven advies wat je in diverse situaties het beste kunt doen.

Waarom wordt je identiteitsbewijs gevraagd?

Hotels, campings en vakantieparken zijn wettelijke verplicht bij het inchecken hun gasten te identificeren en te registreren. Ze hebben daar een paspoort of een identiteitskaart voor nodig. Bij de registratie worden een aantal gegevens overgenomen die nodig zijn voor het bijhouden van het nachtregister. Welke gegevens dat zijn hangt af per land. Voor Nederland zijn dat naam, woonplaats en type identiteitsbewijs. In het buitenland is dat meestal ook nummer van paspoort of de identiteitskaart. Het is niet nodig het Burgerservicenummer (BSN) over te nemen. Juist dit nummer kan samen met uw foto worden gebruikt voor fraude. Dit risico wordt versterkt als de receptionist een kopie maakt in plaats van enkel de gegevens over te nemen.

Paspoort of ID-kaart afgeven

In de Nederlandse wet is vastgelegd in welke situaties het paspoort in Nederland moet worden afgeven, bijvoorbeeld aan de politie, werkgevers en zorginstellingen. Verblijven in een vakantie-accommodatie valt daar niet onder. In het buitenland kan dit anders zijn, je hebt te maken met de wetgeving van het land waar je aanwezig bent.

De ANWB heeft navraag gedaan bij haar zusterclubs in Groot-Brittannië, Duitsland, Spanje, Italië, Oostenrijk, Bosnië-Herzegovina, Zweden en Tsjechië. In deze landen is afgifte niet verplicht.

Oplossingen

Om het risico op fraude te voorkomen hebben wij de volgende adviezen:

  1. Receptie schrijft / typt gegevens over:
    Vraag het BSN nummer niet over te nemen
  2. Receptie wil kopie maken:
    • Geef een eigen kopie waarop het BSN-nummer al is door gehaald, de foto is doorgekruist met vermelding voor wie kopie is bedoeld en de datum. Laat daarbij wel het officiële document zien als bewijs dat het om het juiste document gaat.
    • Geef het ID-bewijs af voor een kopie met een paspoorthoes, die fraudegevoelige gegevens afschermt.
    • Gebruik de Kopie ID app van de overheid. Dit is een app waarbij je met je smartphone gemakkelijk en veilig een kopie van je identiteitsbewijs kunt maken. Je kunt het BSN nummer door strepen en er kan een watermerk overheen gezet worden met datum en doel van de kopie. Deze scan kan per mail direct naar de accommodatie verstrekker worden gestuurd.
    • Als de receptionist zelf een kopie maakt, vraag dan of de receptionist het BSN-nummer en foto wil doorhalen en op de kopie te schrijven voor wie de kopie is gemaakt.
  3. Receptie wil paspoort of ID innemen:
    De receptie kan verschillende redenen hebben om het paspoort in te nemen. De een zal het om redenen van service doen (je kunt alvast naar het verblijf terwijl de receptionist inschrijft), een ander doet het als borg.
    • Best is om direct aan te geven dat je liever niet wil dat het document wordt ingenomen. Wijs daarbij bijvoorbeeld op het risico van fraude met data, maar ook op het voorhanden moeten hebben van het document voor politiecontrole, een ongeval, een uitstapje met een grenspassage. Je kunt een boete krijgen als je het document niet kan tonen.
  4. Het is mogelijk dat een receptie dit niet meteen accepteert. Je kunt dan het volgende proberen:
    • Een vooruitbetaling te doen of een garantie voor een bepaald bedrag via de creditcard te geven. Deze oplossing werkt meestal in het geval de ondernemer zekerheid van betaling zoekt of een borg voor mogelijke schade aan hetgeen beschikbaar wordt gesteld.
    • Op campings aangesloten bij Camping Key Europe kun je volstaan met het achterlaten van deze kampeerkaart in plaats van het paspoort of ID. Deze kaart is verkrijgbaar bij ANWB.
    • De ANWB heeft in overleg met het ministerie van Buitenlandse Zaken een brief opgesteld. Daarin is uitleg gegeven dat je het paspoort volgens onze regels niet zomaar afgeven mag worden en dat het document eigendom is van de Nederlandse staat. Download het briefje in het: Duits, Engels, Frans, Italiaans, Nederlands, Spaans of Turks.

Bijzondere situaties

Het principe van het niet achterlaten van paspoorten is niet altijd mogelijk, zo is gebleken uit ervaringen van ANWB-leden.  We noemen hier een aantal gemelde situaties:

  • Bij verblijf in Rusland en Aziatische landen wordt het paspoort soms ingenomen voor een aantal dagen voor een controle door de autoriteiten.
  • Bij deelname aan cruises worden de paspoorten vaak ingenomen voor de duur van de reis. Hier zit meestal een service-element achter. Voor veelvuldige (nachtelijke) passages van internationale grenzen en douanecontroles, worden de reisdocumenten op één centraal punt verzameld zonder dat de paspoorthouder hier steeds bij aanwezig hoeft te zijn.
  • Bij georganiseerde rondreizen worden soms de paspoorten van deelnemers centraal bewaard voor passages en controles aan grenzen en het zetten van stempels die verblijfsrechten geven. Dit kan ook als service-element zijn voor het collectief inchecken in een hotel zonder dat de hele groep aan de receptie hoeft te staan.
  • Als je een visum in Nederland aanvraagt via een visumdienst. Het gaat hier om vrijwillig een organisatie opdragen om het visum voor u te regelen bij de ambassade. U hebt zelf de keuze om zelf te gaan of dit aan iemand anders op te dragen.

Wat doet de ANWB aan deze situatie?

De oplossingen die hierboven worden aangereikt, werken niet in iedere situatie. Daarom probeert de ANWB de situatie te verbeteren.

Lees meer over onze standpunten en acties

Dit vind je misschien ook interessant:

Wat moet er verplicht mee in de auto?
Waarom een reisverzekering nodig?
In welke landen is een vignet verplicht?