Vakantiemonitor: weer minder Nederlanders op zomervakantie

4 juli 2026 Financiën belangrijkste reden

Voor het tweede jaar op rij gaan in juli en augustus minder Nederlanders op zomervakantie: deze zomer gaat 52 procent op reis, blijkt uit de nieuwste ANWB Vakantiemonitor. Waar een zomervakantie lange tijd vanzelfsprekend was, speelt geld in 2026 een duidelijke rol om thuis te blijven; vorig jaar ging in dezelfde periode 57 procent op vakantie.

Afgelopen jaren zijn prijzen dusdanig gestegen dat bijna een op de drie Nederlanders afziet van een zomervakantie. Een andere duidelijke beweging is dat vakanties op andere momenten steeds gebruikelijker worden. Zo was de meivakantie dit jaar heel populair en zullen komende september nog veel mensen vertrekken. Een kwart zegt liever thuis te blijven en geen behoefte te voelen om te reizen in juli of augustus.

Geopolitiek

Naast financiële overwegingen beïnvloeden ook de geopolitieke spanningen het reisgedrag. Zo kiest 52 procent bewust voor Europa, vermijdt 65 procent het Midden-Oosten en stelt 42 procent het boeken van een vakantie uit. Vier op de tien Nederlanders vinden reizen door de huidige situatie minder aantrekkelijk.

Bewuster op reis

Nederlanders die deze zomer wel op vakantie gaan, maken bewustere keuzes. Europa blijft veruit favoriet en de auto is het belangrijkste vervoermiddel. 66 procent stapt in de auto, 31 procent neemt het vliegtuig en 9 procent de trein. Van de automobilisten zoekt 33 procent voor vertrek uit waar goedkoop getankt of geladen kan worden. Om dure brandstof te besparen rijdt 18 procent minder kilometers naar de vakantiebestemming en 21 procent is van plan op locatie minder kilometers te maken.

De meeste vakantiegangers blijven in Europa (92%), gevolgd door Azië (5%) en Noord-Amerika (4%). Het populairste vakantieland is het eigen land: 33 procent gaat op vakantie in Nederland. Wel minder dan in 2025, toen nog 34 procent vakantie in eigen land vierde. De andere populaire vakantielanden zijn Frankrijk, Duitsland, Spanje en Italië. Buiten Europa zijn stijgers: Curaçao, Vietnam, China en Tanzania.

Tegelijkertijd houden vakantiegangers meer rekening met klimaatverandering en drukte. Meer dan de helft vermijdt gebieden met extreme hitte of overtoerisme.

Steeds meer Nederlanders gebruiken AI-tools bij het plannen van hun vakantie. In 2025 gebruikte 24 procent een AI-tool zoals ChatGPT, Gemini of Copilot tegen 39 procent dit jaar. AI wordt niet alleen ingezet om inspiratie op te doen, maar ook om reisschema’s samen te stellen, een passende bestemming te vinden en activiteiten te plannen.

Zomervakantie geen vanzelfsprekendheid

“Er gaan deze zomer nog altijd meer dan 7 miljoen Nederlanders op reis, maar we zien dat de zomervakantie voor het eerst geen vanzelfsprekendheid meer is,” aldus een woordvoerder van ANWB. “Vooral financiële druk houdt mensen thuis. Tegelijkertijd blijft de behoefte om er even tussenuit te gaan groot, maar die wordt steeds vaker op een ander moment ingevuld. ”

De cijfers markeren daarmee een duidelijke verschuiving: niet alleen het aantal vakantiegangers daalt, ook het gedrag verandert blijvend onder invloed van kosten, klimaat en geopolitieke ontwikkelingen.

Ook interessant voor jou

• Bewuster op reis i.v.m. brandstofprijs? Download de Onderweg app 
• Op zoek naar handige reisinformatie voordat je vertrekt? Raadpleeg de Reiswijzer.
• Nog op zoek naar inspiratie om vakantie te boeken? Bekijk onze last minutes.