ANWB als toeristenbond

ANWB voor alle toeristen

Voortaan wilde de bond alle toeristen van dienst zijn, met welk vervoermiddel ze ook onderweg waren. De aanleiding om toeristenbond te worden was de introductie van de auto in Nederland. ANWB was zeer gecharmeerd van dit nieuwe vervoermiddel, maar wilde de fiets en het fietsen niet loslaten. Daarnaast zou de toeristenbond zich in de loop van de tijd ook op motorrijders, watersporters, ruiters, wandelaars en zelfs ‘luchtvaarttoeristen’ richten. In 1900 besloot ANWB zichzelf om te vormen van een landelijke organisatie van plaatselijke fietsclubs tot de Nederlandsche Toeristenbond ANWB.

Niet vanzelfsprekend

ANWB was een van de weinige rijwielverenigingen in Europa die zichzelf omdoopte tot een brede toeristenbond. De keus lag niet erg voor de hand. De overgrote meerderheid van ANWB-leden was namelijk lid vanwege de fiets. De fiets was een massaal gebruikt vervoermiddel. Daarom deed ANWB ook als toeristenbond steeds meer voor fietsers: er kwamen meer wegwijzers en hulpkisten en elk jaar stonden er bondstochten en een groot bondsfeest op het programma.

Spectaculaire bondsfeesten

De bondfeesten waren het jaarlijkse hoogtepunt van het verenigingsleven. De algemene vergadering stond centraal, omlijst door vele andere activiteiten. Tijdens de feesten van 1902 en 1907 in Utrecht liepen de deelnemers in een feestelijke parade over de Maliebaan In 1902 reden er voor het eerst ook enkele auto’s mee, symbolisch voor de toeristenbond die ANWB wilde zijn. Groepsmaaltijden, een klassiek concert en uitstapjes in de omgeving maakten het feestelijke programma compleet. Tochtjes naar Zeist en Soest leidden de fietsers over de ‘lommerrijke’ Utrechtse Heuvelrug. De afsluitende avond in stadspark Tivoli, met een concert en vuurwerk, trok in 1902 maar liefst duizend bezoekers.

Handboeken voor piloten

Vanaf 1909 besteedde De Kampioen veel aandacht aan de eerste vliegtuigen. De bond verwachtte veel van het vliegtuig als toeristisch vervoermiddel. Er waren op dat moment ongeveer tweehonderd vliegtuigen in Nederland. ANWB voorspelde dat het vliegtuig zich, net als de auto en de fiets, zou ontwikkelen tot een massaal gebruikt individueel vervoermiddel. Vandaar dat ANWB ook handboeken voor aankomende piloten publiceerde. De bond raadde piloten vooral aan een tocht van Rotterdam naar Zeeland te maken: de vlucht over de brede zeearmen was bijzonder spectaculair. ANWB bracht reisgidsen voor vliegeniers uit, publiceerde luchtkaarten en introduceerde zelfs een stelsel voor luchtwijzers, door de bovenzijde van gashouders bij gasfabrieken te laten beschilderen.

Foto: Toeristen in Volendam, tekening van Willy Sluiter in 1911