logo ANWB - ga naar homepageANWB Homepage

Speuren naar 5 zeldzame dieren in de natuur van Zuid-Limburg

Mee met de Gebroeders Groen

Rubriek:EN GAAN


Mee met een kampioen

Holle wegen, kalkrijke grond en bossen tegen een helling. De natuur van Zuid-Limburg lijkt in niets op de rest van Nederland. Dat zie je ook aan wie er wonen. Een uil met een spanwijdte van bijna twee meter. Een pad met een knalgele buik. Een muis die als een acrobaat door de bramen klimt. De Gebroeders Groen gaan ze zoeken.

Zuid-Limburg is een oase voor planten en dieren die je elders in ons land nauwelijks tegenkomt. Daarom trekken richting het zuiden. Op zoek naar vijf bijzondere bewoners van het Limburgse landschap: de oehoe, wijngaardslak, geelbuikvuurpad, vuursalamander en hazelmuis.

De vogel is gevlogen

Ons avontuur begint bij groeve ’t Rooth. Daar huist een van de grootste uilen ter wereld: de oehoe. Een groeve is voor deze imposante uil het beste alternatief voor een echte rotswand. Wij mensen groeven de mergel weg, de oehoe nam de kale wanden in gebruik als broedplek. Vandaag houdt hij zich schuil. We proberen het ook nog eens in de Curfsgroeve en de ENCI-groeve, maar helaas: de vogel is gevlogen.

Toch is zijn verhaal er een om vrolijk van te worden. De oehoe werd hier jarenlang vervolgd, tot beschermingsmaatregelen het tij keerden. In 1997 broedde het eerste paar weer in Zuid-Limburg. Inmiddels telt Nederland weer meer dan honderd paartjes.

0:00

Media niet beschikbaar

Media laden

De grootste slak van Nederland: de wijngaardslak

Een ander dier dat houdt van kalkrijke gronden is de gewone wijngaardslak. Het is de grootste huisjesslak van Nederland, beter bekend als de escargot. We vinden hem in de Julianagroeve en staan versteld van zijn grootte. Niet toevallig dat je hem juist hier vindt: voor zijn huisje heeft hij kalk nodig, en die vind je in Zuid-Limburg vlak onder je voeten. Wij laten deze slijmerige lekkernij liever op zijn plek. Ga vooral na een regenbui op pad voor de grootste slagingskans.

0:00

Media niet beschikbaar

Media laden

Geel, glimmend, giftig: de geelbuikvuurpad

In de Julianagroeve vinden we naast die slak ook de zeldzaamste amfibie van Nederland: de geelbuikvuurpad. Deze soort dreigt in ons land uit te sterven. Wij hebben geluk en treffen er een in een poeltje dat speciaal voor hem is aangelegd. Deze pionier houdt namelijk van ondiepe plasjes die zo weer opdrogen. Vroeger vond hij die in karrensporen en holle wegen, nu vooral in groeves.

Hij is maar een paar centimeter groot, maar niet te missen: zijn hartvormige pupillen en een geelzwart gevlekte buik verraden zijn aanwezigheid. Raak hem niet aan, want zijn huid is giftig. Blijf genieten op een afstandje.  

Zwartgeel juweel: de vuursalamander in Zuid-Limburg

Later op de dag lopen we in natuurgebied het Bunderbos, op zoek naar wat ons betreft het mooiste dier van Nederland: de vuursalamander. Zwartgeel gevlekt en glimmend als een klein juweel in het natte bos. Deze salamander vind je het best tijdens de schemering, hij wordt pas actief als het donker wordt.

0:00

Media niet beschikbaar

Media laden

Acrobaat tussen de bramen: de hazelmuis

Als kers op de taart duikt er ook nog een pluizig snuitje op tussen de bramen: de hazelmuis. Een bedreigde soort die zich alleen nog in dit deel van Nederland laat zien. Balancerend tussen takken als een acrobaat. Op de grond komt hij liever niet. Dichte bramenstruiken en verbonden bosranden zijn snelwegen.

Met modder aan onze laarzen en een brede glimlach sluiten we de dag af. Zuid-Limburg heeft zijn geheimen laten zien. En bewezen waarom het de parel van de Nederlandse natuur is, waar elke struik en elke poel een klein wonder verbergt.

Zelf op pad in Zuid-Limburg


  • Groeves, groeves en nog eens groeves. Zuid-Limburg heeft er honderden. Door de ENCI-groeve mag je zelf wandelen; de meeste andere bekijk je van een afstand of tijdens een rondleiding.
     
  • Bezoek de glooiende natuurgebieden. Het Savelsbos, het Bunderbos, het Vijlnerbos. Bezoek ze allemaal en geniet van de unieke biodiversiteit die deze bossen te bieden hebben.
     
  • Proef Zuid-Limburg. Met een stuk Limburgse vlaai, een vers gebrouwen biertje uit Gulpen of wijn van eigen bodem van Wijndomein D'Hunes.
Zin om te gaan? Meer tips voor Zuid-Limburg

Gebroeders Groen

Biologen, stadsecologen & tweelingbroers

Kevin en Marvin Groen zijn bioloog en fanatiek onderzoekers van de (stads)natuur. Hun tomeloze enthousiasme delen de tweelingbroers graag. 

‘Als kind waren we altijd in de natuur te vinden. Onze vader nam ons mee, gewoon naar buiten. Vogels, planten, de natuur bekijken.’ 

Anno nu hebben Kevin en Marvin een bedrijf met één doel: iedereen, van stadskinderen tot toeristen, te interesseren voor biologie. En dat doet de tweeling met verve middels excursies, presentaties, lessen en video’s. ‘Het avontuur is vaak dichterbij dan je denkt’, zeggen Kevin en Marvin. ‘Dus kom mee naar buiten!’ 

Eerder gingen de Gebroeders Groen op zoek naar de zeldzaamste zeevogel van Europa op Madeira. 


Credits en bronnen

Fotografie:

Marion Stoffels

Video:

Yalou van der Heijden

Publicatie:

30 september 2026