Lustwaranderoute oost

Nederland, Utrecht, Amerongen

17
18
11
12
71
82
83
22
23
66
20
47
44
43
85
39
40
41
42
65
17

Het oostelijke deel van de Lustwaranderoute toont een ander gezicht van de Utrechtse Heuvelrug. U fietst door de weelderige bossen van de boswachterijen Leersum en Amerongen. De bossen die de Heuvelrug bedekten waren aan het einde van de 17e eeuw door toedoen van mens en dier verdwenen. De Heuvelrug bestond uit heidevelden en zandvlakten. Na 1800 zetten de landgoedeigenaren de woeste gronden om in productiebossen. In het noorden grenst de Heuvelrug aan het open landschap van de Gelderse Vallei, in het zuiden maken de heuvels plaats voor het rivierlandschap.

Even buiten de route, tussen knooppunten 17 en 15, loopt de dijk langs de uiterwaarden van de Ne­derrijn naar Wijk bij Duurstede. De stuw bij Amerongen moet de wa­terstand tussen Driel en Ameron­gen op peil houden. Door de specia­le vispassage bij de stuw kan zalm tegen de stroom in de Nederrijn op­zwemmen.

Ten noordwesten van Leersum ligt de Darthuizer Poort. Het is een vijfhonderd meter breed smeltwa­terdal, dat ontstond toen het smelt­water zich na de ijstijd over de stuw­wal een weg zocht naar de Rijn.

Vanaf het fietspad hebt u een fraai zicht op Het Leersumse Veld. Op de heidevelden heeft Staatsbos­beheer runderen ingezet als natuur­lijke beheerders. Een kudde van ruim dertig piëmontezen houdt het gras kort, waardoor de heide weer de kans krijgt uit te lopen. De rechte rijen dennen met nauwelijks of geen ondergroei die de oude pro­ductiebossen op de Heuvelrug zo domineren, maken langzaam plaats voor meer open bossen, loofbossen of zelfs open terreinen. Insecten, schimmels, vogels en kleine zoog­dieren vinden in de dode takken en bomen, die nu in tegenstelling tot vroeger op de bodem blijven liggen, voedsel en huisvesting.

U fietst door het overgangsge­bied van de Utrechtse Heuvelrug naar de Gelderse Vallei. Aan de noordkant doemen de rechte kavels van de afgegraven veengronden op; aan de zuidkant, na knooppunt 44, treft u een kleinschalig zandlandschap met lichtwelvende akkers.

Overberg is aan het einde van de 19e eeuw ontstaan toen boeren zich vestigden op de afgegraven veen­gronden. Voorbij dit buurtschap fietst u de bossen van de boswach­terij Amerongse Berg in. Na knooppunt 43 gaat het landschap over in de Utrechtse Heuvelrug met oplopende weiland­jes en ‘hellingbossen’. Links van de route ziet u kasteel Prattenburg lig­gen. Op deze plaats staat al sinds de middeleeuwen een hoeve, later werd dit een jachthuis. Het huidige huis werd eind 19e eeuw geheel verbouwd door jonkheer Mr. van Asch van Wijck. In de jaren vijftig van de vorige eeuw is het huis gemoderniseerd. Het kasteel wordt nu particulier bewoond en is gesloten voor publiek. De Cuneraweg tussen Veenendaal en Rhenen leidt langs kasteel Prattenburg en het vrij toe­gankelijke Prattenburgse Bos. In to­taal is het landgoed zo’n 150 ha groot.

Ter hoogte van de Galgenberg, een heuvel tussen Elst en Ameron­gen, bevinden zich enkele gerestau­reerde grafheuvels uit de jonge steentijd (5300-2100 v. Chr.) en de bronstijd (2100-700 v. Chr.).

Het Informatiecentrum van het Utrechts Landschap bevindt zich op het hoogste punt van de Utrechtse Heuvelrug in Amerongen. Hier vindt u informatie over het ontstaan van de Heuvelrug en over onder andere de ijstijden en stuwwallen. Het in­formatiecentrum is gevestigd in een van de tabaksschuren aan de Veenseweg.

De uitkijktoren bij Amerongen – net na de Tabaksschuur aan de overzijde van de weg – kijkt uit over de Amerongse Boven­polder. In de vergraven uiterwaard is veel water en er zijn allerlei vogel­soorten te zien. Het intieme kasteel­dorp Amerongen ligt fraai op de overgang van de Heuvelrug naar het rivierengebied. In de uiterwaarden ligt het 17e-eeuwse Kasteel Ameron­gen. Een lange bakstenen muur scheidt het dorp van de kasteelgron­den. In de ruige Amerongse Boven­polder krijgt de natuur alle kans zich te ontwikkelen.