Klimaatakkoord

In 2015 is in Parijs het wereldwijde klimaatakkoord gesloten. Nederland heeft zich daarmee verbonden aan een CO2-besparing van 49% in 2030 en 95% in 2050, ten opzichte van het peiljaar 1990. Dit is nodig om de opwarming van de aarde te beperken tot maximaal twee graden en daarmee de stijging van de zeespiegel te vertragen.

Om de klimaatdoelstellingen te halen, moet Nederland een nationaal plan (klimaatakkoord) maken voor vijf sectoren:

  1. Elektriciteit
  2. Gebouwde omgeving
  3. Industrie
  4. Landbouw en landgebruik
  5. Mobiliteit

Voor de sector Mobiliteit geldt dat het kabinet in 2030 7,3 Megaton CO2-uitstoot wil besparen.

ANWB aan Mobiliteitstafel

De ANWB is gevraagd aan de zogenoemde Mobiliteitstafel plaats te nemen en binnen de door het Kabinet vastgestelde randvoorwaarden bij te dragen aan het plan voor vermindering van de CO2-uistoot in de mobiliteit. De belangrijkste randvoorwaarden van het Kabinet waren, dat de nieuwverkopen in 2030 volledig elektrisch moeten zijn en de kosten van de CO2-reductie en de stimulering van de elektrificatie van het autopark binnen het autodomein moeten worden opgebracht. Daarbij moeten de totale autobelastingopbrengsten voor de staatskas hetzelfde blijven.

Wat vindt de ANWB?

Als mobiliteitsdienstverlener van de toekomst wil de ANWB actief bijdragen aan de overgang (transitie) naar zero-emissie mobiliteit. Het uitgangspunt van de Mobiliteitstafel om te streven naar zorgeloze mobiliteit, voor alles en iedereen in 2050 met daarbij de randvoorwaarden dat mobiliteit schoon, betaalbaar, veilig, comfortabel, makkelijk én gezond moet zijn steunen wij volledig.

Alles omvattende benadering mobiliteitssysteem
Dit doel  vraagt een alles omvattende benadering van het mobiliteitssysteem, waarbij alle vormen van vervoer en de infrastructuur optimaal worden benut. Daarbij vinden we het belangrijk dat niet alleen gekeken wordt naar de Randstad, maar ook naar andere gebieden, waar andere oplossingen noodzakelijk zijn om mobiliteit nu en in de toekomst te garanderen. Het gaat daarbij niet alleen om automobiliteit, maar ook om het ontsluiten en verbeteren van andere vervoersvormen zoals openbaar vervoer en fiets.

Elektrische auto belangrijke bouwsteen
De ANWB ziet in de elektrische auto een belangrijke bouwsteen in de transitie naar zero-emissie. Tegelijkertijd constateren we dat nog weinig consumenten elektrisch rijden. Van alle elektrische auto’s in Nederland is slechts rond de 2% in particulier bezit. De ANWB heeft zich aan de Mobiliteitstafel ingezet om hier verandering in brengen en streeft ernaar dat  elektrische mobiliteit betaalbaar en bereikbaar is voor iedereen.

We zetten ons daarbij ook in voor alternatieven voor de auto met veel aandacht voor de fiets en in het bijzonder de elektrische fiets als alternatief voor de zogenaamde ‘last mile’. Naast de elektrificatie van het personenvervoer is aan de Mobiliteitstafel ook gesproken over maatregelen om consumenten bewuster/duurzamer te laten reizen. Onze inzet aan tafel is erop gericht om niet de vervoerswijze, maar de gebruiker centraal te stellen en ervoor te zorgen dat deze keuzevrijheid behoudt en voldoende tijd krijgt om zich in te stellen op een duurzamer reisgedrag zonder te veel dwang van bovenaf.

(Standpunt ANWB Belangenbehartiging d.d. 21-12-2018)

Resultaten

De ANWB ondersteunt de uitkomst van de onderhandelingen aan de mobiliteitstafel. De elektrische auto wordt met dit voorstel een betaalbaar en aantrekkelijk alternatief voor de particuliere automobilist, terwijl de bijbehorende lasten evenwichtig worden verdeeld. Hoewel we ons realiseren dat een grote meerderheid van onze leden elke cent verhoging van autobelasting er één te veel vindt, valt dit in deze situatie gezien de gestelde kaders vanuit het Kabinet helaas niet te voorkomen. Het is nu aan het Kabinet om op basis van de plannen tot een akkoord te komen.

Het plan van de Mobiliteitstafel zorgt ervoor dat elektrisch rijden binnen een paar jaar betaalbaar wordt voor de particuliere automobilist. Er komt een rem op het subsidiëren van zakelijke rijders en extreem dure auto’s. Daarvoor in de plaats komt subsidie voor betaalbare elektrische auto’s voor particulieren. De bijbehorende lasten worden zo eerlijk mogelijk verdeeld.

Elke automobilist zal iets gaan bijdragen, maar de grootste vervuilers het meest. Het principe van de vervuiler betaald wordt daarbij gehanteerd. Om te zorgen dat de lastenverhoging zo beperkt mogelijk is, is in het akkoord opgenomen dat 15% van de kosten van de stimulering voor het elektrificeren van het autopark buiten het autodomein gevonden moet worden, omdat de maatschappelijke voordelen het autodomein ook overstijgen. Daarbij is afgesproken om in 2023 te evalueren en op basis van de uitkomsten te bepalen of de afspraken voor de jaren daarop moeten worden bijgesteld. Dit om te voorkomen dat het voorgestelde pakket van subsidies en de dekking daarvoor tot ongewenste effecten leidt. 

Afspraken

De belangrijkste afspraken over de elektrificatie van personenvervoer, in ieder geval tot en met 2024, zijn de volgende:

  • Er komt een aankoopsubsidie voor particulieren van aanvankelijk € 6.000 in 2021, waarmee grofweg de helft van het verschil in aankoopprijs tussen elektrische auto’s en auto’s op fossiele brandstof wordt weggenomen. De subsidie geldt voor auto’s tot € 40.000. Voor auto’s tussen de € 40.000 en € 60.000 wordt de subsidie geleidelijk lager. Voor auto’s boven de € 60.000 wordt geen subsidie gegeven.
  • Gesubsidieerde auto´s moeten minimaal 8 jaar in Nederland blijven, zodat een tweedehandsmarkt ontstaat. Wordt de auto toch geëxporteerd, dan moet de subsidie voor een deel worden terugbetaald.
  • De kosten van de subsidies én de gemiste accijnsinkomsten (oplopend tot 1,5 miljard in 2024) moeten van de overheid door automobilisten worden opgebracht. De dekking daarvoor wordt als volgt gevonden:

    o € 25,- innovatietoeslag per jaar voor iedere automobilist (benzine, diesel én elektrisch).
    Het Kabinet heeft al aangegeven te willen laten doorreken of een stijging van de heffing van de vliegbelasting naar € 15,- (i.p.v. € 7,-) per passagier als alternatief kan dienen voor de dekking die met de innovatietoeslag wordt beoogd.

    o € 87,50,- innovatietoeslag, die tot 2024 oploopt tot € 350,- bij de aankoop van een nieuwe diesel- of benzineauto.

    o 1 cent accijnsverhoging voor benzine en 1 cent accijnsverhoging voor diesel vanaf 2021. Per 2023 nogmaals 1 cent accijnsverhoging voor diesel.

    o Verhoging van de motorrijtuigenbelasting (MRB) voor benzine- en dieselauto’s oplopend vanaf 2021 (afhankelijk per segment).

    o Tijdelijke MRB-verhoging p/j per bestelbus van € 24,- tot en met 2024.

Privé en zakelijk duurzaam reizen

Naast de transitie van auto’s op fossiele brandstoffen naar volledig elektrische auto’s is er meer nodig om de 7,3 Megaton aan CO2-besparing te halen. Door privé en zakelijk duurzaam te reizen kan ook CO2 worden bespaart. Onderstaand de belangrijkste afspraken die in dit kader aan tafel zijn gemaakt:

  • De grootste werkgevers, waaronder de ANWB, gaan met hun werknemers 50% CO2 reduceren in hun woon-werkverkeer en het zakelijk verkeer. Bijvoorbeeld een mobiliteitsabonnement waarin OV, deelfiets en deelauto zitten in plaats van standaard een leaseauto.
  • De fiets van de zaak wordt per 2020 fiscaal gestimuleerd.
  • Het fietsen voor ritten tot 15 kilometer wordt gestimuleerd door meer fietsroutes aan te leggen en overstappunten waar je van de auto en OV op de fiets kan overstappen en andersom.
  • Gemeenten krijgen de mogelijkheid om parkeertarieven te differentiëren op basis van CO2- uitstoot.
  • Er komen veel meer elektrische deelauto’s beschikbaar, waardoor het makkelijker wordt voor mensen zonder (tweede) auto om af en toe een duurzame auto te gebruiken. 

Aan de Mobiliteitstafel is tevens afgesproken dat er een verkenning komt naar alternatieve bekostigingssysteem van mobiliteit volgens het principe ‘betalen naar gebruik’. De ANWB steunt de aangekondigde verkenning met als belangrijkste randvoorwaarden dat de lasten niet verder toenemen en er geen differentiatie komt naar tijd en plaats.

Aan de Mobiliteitstafel zijn daarnaast afspraken gemaakt over het stimuleren van meer duurzame brandstoffen en verduurzaming in de logistiek en de binnenvaart. Bekijk het totaaloverzicht van de afspraken die in het kader van Klimaatakkoord zijn gemaakt. 

Ontwerp van het Klimaatakkoord - 21 december 2018 (pdf)

Website klimaatakkoord.nl