Winter in Fins Lapland

Er dwaalt een mysterieuze vos door de Finse bossen. Het beest is gitzwart en sneller dan de wind. Niemand heeft het dier ooit gezien, op een enkele oude jager na, die een schot hagel aan hem verspeelde. De vos rent ’s nachts zo hard door de bossen en over de bergen, dat hij met zijn staart vonken veroorzaakt. Daarom noemen ze hem de Vuurvos. Die vonken stijgen op naar de hemel en dansen daar als groene, blauwe en rode vlammen in de nacht.

Het noorderlicht.

Goed, het mag dan een mythologisch verhaal zijn, het klinkt stukken mooier dan de wetenschappelijke uitleg over misschien wel het mooiste natuurfenomeen ter wereld.

Vanavond hopen we het met eigen ogen te zien hier in Salla, net boven de poolcirkel in Fins Lapland. De Finnen zelf noemen het the middle of nowhere; dunbevolkt en aardedonker gebied.

We duimen alvast.

Om het te zien kun je in het donker op goed geluk naar buiten lopen met je ogen gericht op de hemel. Maar het kan ook leuker. Met een nachtelijke sneeuwscootersafari bijvoorbeeld. Daarbij glijd je samen met andere noorderlichthunkeraars op een slee achter een sneeuwscooter naar een open plek in het bos.

Om de vos niet te verstoren doen we de volgende avond nog een poging. Nu niet met die grommende machines, maar met prachtige rendieren die elk een grote houten slee trekken.

Zittend als een koning op zijn troon glijd je rustig door de stille, besneeuwde nacht. Een kraakje van de slee, een bries van het rendier – het is alles dat je hoort. Het is op een vreemde manier spannend en ontspannend tegelijk.

Halverwege de tocht mogen de dieren rusten. De gidsen bouwen een vuur en gaan rond met warme dranken. Ze beantwoorden uitgebreid alle vragen van de deelnemers. Iemand wil weten waarom elke gids drie messen aan zijn riem draagt. ‘Het grote mes is voor grof werk, zoals hout splijten of een touw doorsnijden’, legt gids Lars uit. ‘Het kleinere mes is voor kleinere klusjes. En het kleinste gebruiken we alleen voor het bereiden van eten.’

Nee, dat magische noorderlicht zien we weer niet vanwege de wolken. Maar in dit tripje alleen al zit meer magie dan in de beste goocheldoos.

Wonderschoon is ook de roedel Siberische husky’s waarmee we vandaag op pad gaan. Star en stil zijn ze zeker niet. Ze janken en blaffen het uit omdat ze aan het werk willen. Dat doen ze in zestallen, twee aan twee ingespannen voor elke slee. Op die slee twee personen: een zittend en een staand achter op de slee – die laatste remt als de honden te hard gaan en meestept als ze heuvelop moeten.

Zodra het vertreksein klinkt schieten de honden als een raket naar voren. Wat zijn ze onvoorstelbaar sterk! Hollend en hijgend trekken ze de slee met een behoorlijke vaart over de sneeuw.

Nog mooier: halverwege de tocht is er een kampvuurpauze met worst en koffie. De honden gaan rustig in de sneeuw liggen wachten op het vervolg. 

Wat je ook niet wilt missen is de kans om je even astronaut op de maan te voelen. Zo voelen je eerste meters op sneeuwschoenen tenminste.

Waggelend als Teletubbies volgen we gidsen Naomi en Etta, die ons voorgaan naar het nabijgelegen Tammakkolampimeer. Daar blijkt al gauw waarom Etta die gigantische boor op haar schouder meetorst. Ze zet de punt op het ijs en draait de boor dwars door de ijslaag van een meter dik. Alsof ze een lepel in de pudding steekt.

Dan is het onze beurt, en meteen blijkt dat wij geen Etta’s zijn. Kreunend en zwetend knerpen we de lange boor door het ijs, tot we eindelijk een gat hebben waar een flinke vis doorheen past. Etta deelt hengeltjes uit en legt uit hoe dat ijsvissen werkt.