Trap een tochtje door het Hollandse landschap en pak de veerpont naar de overkant. De wind blaast tegen je kuiten, het water klotst tegen de boot en je vaart! Dat is vakantiegevoel. Zelfs voor één dag.
Zodra je Zwolle uitfietst, liggen water en weidsheid aan je voeten. Dit is de IJsseldelta: hoge dijken, open luchten en uiterwaarden die ruiken naar gras. Fietsend over de dijk richting Hattem, Zalk en Hasselt, zie je binnenvaartschepen varen over de IJssel. Af en toe wacht een pontje: klep omlaag, loopplank op, en hop – naar de overkant. Langs de dijk stapt een ooievaar door het natte land op zoek naar een hapje. Over slingerweggetjes trap je terug naar het centrum van Zwolle. Nog een terrasje?
Media niet beschikbaar
Zin in een rondje rivierfietsen? Stap op in IJsselmuiden en fiets het Kampereiland in. Hier staan de boerderijen hoog op groene ‘heuveltjes’ en strekt het landschap tot aan de horizon. Op het pontje ben jij de baas. Druk op de knop, laat de kettingen ratelen en dobber naar de overkant. Daarna gaat het over de dijk naar Wilsum. Het Zalkerveer zet je de IJssel over. In de natuurgebieden Mandjeswaard en de Enk wordt het stil in je hoofd: alleen wind, vleugelslag en het zachte geritsel van riet. Een fijne afsluiter is Kampen. Terrassen en gezelligheid.
Media niet beschikbaar
Media niet beschikbaar
Even buiten Hasselt glinstert het Zwarte Water. Binnenvaartschepen brommen voorbij. Dit is fietsen met uitzicht! Vanuit een vogelkijkhut zie je blauwe kiekendieven, buidelmezen en baardmannetjes rondscharrelen. De wind duwt je verder over de dijk naar de grote pont van Genemuiden. Een visje happen in de haven? En nog maar een rondje door het boerenland van de Mandjeswaard. Hier mag je zelf de pont bedienen. Op de terugweg wacht de gezelligheid in de haven van Zwartsluis. Dan is het nog maar een klein stukje naar Hasselt.
Écht leuk: de Kalkovens in Hasselt (Kalkovenwegje 3, Hasselt), waar zoon Johan op z’n Hasselts vertelt hoe zijn vader van Waddenzeeschelpjes kalk maakte.
Nooit geweten, maar Genemuiden is de bakermat van de tapijtindustrie: 60% van de tapijten in Nederland komt hier vandaan. Na het Tapijtmuseum (Fabriekstraat 2, Genemuiden) kijk je anders naar je hoogpolige vloerbedekking.
Tuur een half uurtje vanuit de Vogelkijkhut De Kolken (in het natuurgebiedje de Driehoek aan het Zwartewater) naar de wilgenbosjes. Zie je bruine kiekendieven, blauwborsten, buidelmezen en baardmannetjes?
Combineer de pontjesroute Kampen (52 km), de pontjesroute Zwolle (50 km) en de pontjesroute Hasselt (47 km) tot een lange pontjesroute van 93 km en maak er een fietsvakantie van.
Media niet beschikbaar
Stap op de fiets bij De Worp in Deventer en laat de stad achter je. Deze pontjesroute voert je door het weidse IJssellandschap richting Olst. Vanaf de dijk zie je niets dan uiterwaarden en water. Onderweg steek je de IJssel twee keer over met een pontje. Even leunen tegen de reling, kijken naar passerende schepen en weer door. Mooi: Havezate De Haere en de bunkers van de IJssellinie, verscholen in het groen. Dit is fietsen met uitzicht op oneindig – en steeds weer dat moment: pontje op, pontje af. Het gevoel aan het einde van de dag? Je bent écht buiten geweest.
Beklim de uitkijktoren bij de Oude Steenfabriek in Fortmond en tuur over de meanderende IJssel, en de Duursche Waarden.
In Museum De Waag (Brink, Deventer) kun je onder andere schilderijen zien van Han van Meegeren, de beroemde meestervervalser die werk van Vermeer namaakte en als echt verkocht.
Media niet beschikbaar
Wat een rust en ruimte. Deze pontjesroute rond Wijhe laat je het IJssellandschap echt voelen. Je fietst over slingerende dijken, kijkt uit over uiterwaarden en ziet vogels laag boven het gras scheren. Af en toe steek je de rivier over met een veerpont – hét moment om even stil te staan en schepen voorbij te zien glijden. Hoogtepunten: het Kozakkenveer en de oude steenfabrieken langs de IJssel. In Wijhe en Herxen gaat het tempo vanzelf omlaag. Dit is fietsen zonder haast, met uitzicht op water, lucht en ruimte.
Combineer de Pontjesroute Wijhe (40 km) met de Pontjesroute Deventer (36 km) - dan fiets je ca. 70 km – of maak er fietsweekend van.
Bezoek een tentoonstelling in de Koelwaterhal van de voormalige IJsselcentrale Harculo (IJsselcentralweg 30, Zwolle).
Duik de Buiterwaarden in, een natuurreservaat tussen knooppunten 12 en 29 met grasland, ooibossen en waterplassen: je kunt er goed vogels kijken!
Fiets Baarn uit en het weidse veenlandschap van het Eemland ligt aan je voeten. Met een eindeloze horizon en de geur van gras in de lucht. Lang geleden kolkte hier de Zuiderzee. Dijkdoorbraken lieten mini-meertjes achter in het landschap. Je fietst van Eemnes naar Spakenburg. De sloten zijn recht. Koeien grazen loom in de weilanden tussen roepende weidevogels. Af en toe wacht een pontje: even afstappen, loopplank op, en rustig naar de overkant.
Media niet beschikbaar
Laat de drukte van Damrak en Kalverstraat achter je en fiets langs het water, over rustige kades en door straten waar de stad op adem komt. Op het voormalige Marineterrein proef je de ruimte en kijk je uit over het IJ. Lekker dat windje! Even doortrappen – wat drukker nu – onder het Rijksmuseum door. En dan via de Jordaan, met zijn smalle straatjes en grachten, naar Noord. De NDSM-pont vaart je naar de overkant. Wat een lekkere terrassen hier. Sluit je de route af met een film of een drankje aan het IJ?
Bezoek het dak van NEMO Science Museum (Oosterdok 2, Amsterdam) voor het ultieme uitzicht op de stad.
Het Amstelveld is een fijn plein om je boterhammetje op te eten onder vleugelnootbomen.
Fotospot: vanaf de brug over de Keizersgracht zie je zeven prachtbruggen op rij. Fietsje tegen de brugleuning, klik!
Media niet beschikbaar
Mooi: je fietst Baarn uit en bent meteen omringd door bossen, heidevelden en open akkers. De geur van groen kruipt in je neus. Je rijdt over zandpaden en langs houtwallen. En je passeert dorpen die allemaal een eigen sfeer ademen: Baarn, Soest, Laren en Blaricum. Door dat landschap kronkelt de Eem. Een pontje zet je over. Het water glinstert, het riet ruist, en jij neemt gas terug om te stoppen aan de oever. Dat uitzicht over de vallei!
Media niet beschikbaar
Villa’s kijken: daarvoor moet je naar Baarn. Al in de Gouden Eeuw bouwden Amsterdamse kooplieden hier hun zomerverblijven.
Drink een theetje bij Theehuis ’t Bluk (Zuiderheide 2, Laren) en loop meteen een rondje over de Zuiderheide.
Media niet beschikbaar
Het landschap rond Vinkeveen is anders dan je gewend bent. Geen strakke lijnen, maar zachte rondingen in het land. Lekker fietsterrein. De polders waaieren om je heen, veenriviertjes zoals de Kromme Mijdrecht en de Oude Waver kabbelen hun eigen weg. En jij volgt alleen het water, pakt een pontje en trapt over groene oevers. Dus hier werd vroeger turf gestoken! Even stilstaan aan de rand van een plas… en dan rustig verder fietsen.
Boek een rondleiding door Fort Waver-Amstel, onderdeel van de Stelling van Amsterdam, Unesco Werelderfgoed (€ 10 p.p.).
Neem je verrekijker mee en doe een vogeluurtje vanaf een bankje aan de Grote Wije in Botshol. Zie ik daar een snor?
Ook zo’n lekker rustmoment: een boterhammetje knagen met zicht op de bootjes in de Pondskoekersluis in de Kromme Mijdrecht (tussen knooppunten 53 en 51).
Media niet beschikbaar
Met Rotterdam in je kielzog trap je op deze route al snel langs de Hollandsche IJssel. De drukke stad maakt plaats voor rust. Koeien kijken je na als je de Krimpenerwaard in fietst. Hier vind je slingerende dijken en smalle tiendweggetjes. Af en toe pak je een bruggetje of een pontje. Je tuurt naar de molens van Kinderdijk. En verder is er niks dan water, land en lucht.
Als je er nog nooit geweest bent is Kinderdijk een must hoor. Ook van een afstandje zijn die molens-op-een-rijtje uniek.
Goed terras om te pakken: Restaurant De Loet (Kerkweg 279, Lekkerkerk).
Met zes grote en ongeveer honderd kleinere rivieren en zijtakken is Nederland dooraderd met water. Om al dat water over te steken hebben we behalve bruggen ook ongeveer 340 veerdiensten.
Maar veel veerdiensten hebben het moeilijk; het onderhoud kost veel geld en ze draaien vaak op (schaarse) vrijwilligers. Peter Leonhart, regiomanager en veerpontenspecialist bij ANWB: ‘Veren zijn een essentiële schakel voor de mobiliteit, economie, leefbaarheid en recreatie in Nederland.
Ik noem het wel eens ‘varende bruggen’. Ze verbinden regio’s en gemeenschappen met elkaar. Het wegvallen van één pont betekent in de meeste gevallen een omweg van18 kilometer. Voor fietsers, denk ook aan scholieren, en wandelaars niet te doen. Voor auto’s betekent dit extra CO2 uitstoot. Daarnaast zijn ze onderdeel van het Nederlands erfgoed en moeten we ervoor zorgen dat deze eeuwenoude vervoerswijze in stand blijft.’
ANWB zet zich daarom, samen met diverse andere maatschappelijke organisaties, via de Veerpontencoalitie in voor het behoud van de Nederlandse veren. Samen doen we onderzoek, wisselen we kennis uit en lobbyen we bij overheden met als doel: het behoud van de veerdiensten.
Marieke Theirlynck
Ruben Drenth
ANWB Homepage