logo ANWB - ga naar homepageANWB Homepage

Bijzondere bibliotheken

Rubriek:EN GAAN


Ontdek & Beleef

Je loopt in de stad en je hebt trek in koffie? Welkom in de bibliotheek! De tijd van lange rijen boekenkasten waar je muisstil langs moest schuifelen is voorbij. De bieb van nu is de huiskamer van de stad.

Open voor iedereen, barstensvol activiteiten en met een barista in plaats van een bibliothecaris. Deze acht bibliotheken zijn ook nog eens fenomenaal fraai.

1. De Boekenberg, Spijkenisse

x

Bibliotheek De Boekenberg, Spijkenisse

Bergbeklimmen was nog nooit zo leuk

Er zijn mooiere steden dan Spijkenisse. Maar of er ook mooiere bibliotheken zijn dan de Boekenberg? Officieel heet de bieb trouwens Bibliotheek Zuid-Hollandse Eilanden, maar dat is veel te saai voor deze spectaculaire glazen piramide in het hart van de stad.

Binnen tref je een immense ‘berg’ van boeken, gebouwd op vijf steeds kleiner wordende plateaus. Dat idee, die vorm, dat uitzicht... weergaloos

En je loopt er zó naar binnen voor een boek, koffie met lekkers, studieplek, workshop, lezing of film. Of om te trouwen, want dat kan hier ook.

Onze tips


  • Je beklimt de berg met trappen of met de lift. Hoe hoger je komt, hoe fraaier het uitzicht
  • Enorme planten, sfeervolle verlichting, schommelstoelen, Perzische tapijten, relaxfauteuils. Denk daar een drankje van café Zinnig (eerste etage) en een goed boek bij en je bent zo een paar uur verder. 
  • De boekenkasten zijn hier wel heel erg hoog? ‘Klopt’, zegt medewerker Olav Punt. ‘Die bovenste boekenrijen zijn ter decoratie, dat geeft meer “berggevoel”. Ze staan er al sinds de bieb werd geopend in 2012 en je kunt die boeken ook niet lenen.’

Bekijk de website van de Boekenberg voor een overzicht van alle activiteiten, cursussen, workshops en voorstellingen.

2. dBieb, Leeuwarden

x

dBieb, Leeuwarden. Beeld Marion Stoffels

Ontsnappen is (on)mogelijk

Je hoeft geen crimineel te zijn om in de bajes te belanden. De Leeuwarder bibliotheek zit namelijk in de Blokhuispoort, de voormalige strafgevangenis van de stad. Waar vroeger gevangenen met lange straffen hun zonden overdachten, loop je nu vrij in en uit.

dBieb, Leeuwarden. Beeld: Marion Stoffels.

En dat is bepaald geen straf. De originele stalen trappen en relingen zijn behouden, net als de celdeuren en de dikke tralies voor de ramen. Je kunt je goed voorstellen hoe het er hier vroeger aan toe ging. 

In het middendeel is een reusachtige ‘doos’ van staal en glas neergelaten, waarin een knaloranje stalen trappenhuis je naar de twee bovenverdiepingen leidt. Nooit beseft dat het zo leuk kan zijn om je vrijwillig te laten ‘opsluiten’. 

Onze tips


  • Er zijn hier zoveel mooie oude en nieuwe details te zien – neem er de tijd voor. Alleen al die oude celdeuren, de vergaderzaaltjes met namen als De Juut, De Kraak en De Wout en de enorme glazen façade aan de kant van het Blokhuisplein: mooi, amusant en indrukwekkend inéén.
  • dBieb zit in één deel van de Blokhuispoort, maar die bestaat uit veel meer gebouwen en binnenpleinen. Een enorm complex waar het zindert van activiteit: bedrijven, horeca, ateliers en zelfs een hostel. Dat smeekt om een rondleiding.
  • Café De Bak is vanuit de bieb te bereiken, maar alleen open van dinsdag tot en met vrijdag.
  • Kijk van tevoren op de website voor een overzicht van alle activiteiten, cursussen, workshops en voorstellingen die dBieb organiseert.

Wij tippen dé plek in Leeuwarden voor de lekkerste Friese specialiteiten (en nog veel meer).

3. BIJ de bieb, Zutphen

x

Bibliotheek in Zutphen. Beeld: Marion Stoffels

Holy wow!

Een voormalig warenhuis, een oude school, postkantoor en zelfs een gevangenis: dit artikel bewijst dat ze zich allemaal lenen voor een nieuwe functie als bibliotheek. 

Zutphen zette in 1983 misschien wel de trend, toen de bieb introk in de voormalige Broederenkerk uit de 14de eeuw. Een geniale zet om dit gebouw van contemplatie en gebed te transformeren tot een tempel van informatie, studie en (voor-)leespret. 

Komt er hier bij binnenkomst geen onbedwingbaar ‘wow!’ over je lippen? Bezoek dan je huisarts.

Bibliotheek in Zutphen. Beeld: Marion Stoffels

Onze tips


  • Tenzij je een geoefende yogi bent, krijg je hier gegarandeerd een stijve nek. Niet van de tocht, maar van de indrukwekkende gewelfschilderingen.
  • Achter de moderne aanbouw in het middenschip vind je een houten podiumtrap naar de bovenverdieping van de bibliotheek. Laat zeven eeuwen geschiedenis vanaf daar op je inwerken.
  • De horeca in deze bieb is beperkt tot een thee- en koffieautomaat in het koor van de kerk. Drink die op aan een van de tafels met een krantje, boek of tijdschrift en verbijster je partner bij thuiskomst met: ‘Waar ik was? O, koffietje gedaan in de kerk.’
  • Check ook zeker het programma aan activiteiten van ‘bibliotheek Broederenkerk’.

Fiets & lees: de afwisselende Graafschap-fietsroute (55 km) komt langs de Broederenkerk.

4. School 7, Den Helder

x

School 7, Den Helder. Beeld: Jan de Vries.

Lekker lezen op de wc

Ooit zat half Den Helder op de lagere school in dit gebouw uit 1905. Sinds 2016 zit de bibliotheek er. 

Om meer ruimte te creëren werd een nieuw deel tegen en deels over het oude gebouw gezet. Dat geeft je binnen soms het gevoel in een enorme matroesjka-pop te zitten. Op sommige plekken in het nieuwe gebouw kijk je tegen het oude aan – en andersom. 

School 7, Den Helder. Beeld: Jan de Vries.

Via allerlei gangen en trappen schakel je moeiteloos tussen oud en nieuw. Echt: je moet je inhouden om niet luid te applaudisseren voor de architect die School 7 bedacht heeft.

Onze tips


  • Koffie of lunch met uitzicht? Op de eerste verdieping zit leescafé Luxe Lezen. Via de grote ramen kijk je recht op Museumhaven Willemsoord.
  • Bij binnenkomst stap je door een opengewerkte muur van de oude school de bibliotheek binnen. Kijk omhoog: de vloeren van de oude lokalen zijn verwijderd – je kijkt zó tegen de houten zoldering aan.
  • De wc is een prima plek om te lezen, dat wist je vast al. In deze bieb zijn de oude toilethokjes behouden en omgebouwd tot lees-, studie- en tentoonstellingsplekken.
  • School 7 werd in 2017 uitgeroepen tot beste bibliotheek van Nederland en won in 2018 de Public Library of the Year Award.
  • Combineer een bezoek met een van de vele activiteiten en tentoonstellingen in de bibliotheek.

Pal achter School 7 begint de prachtige wandelroute Redders op Zee.

5. SCHUNCK Glaspalei, Heerlen

x

SCHUNCK Glaspaleis, Heerlen. Beeld: Anne Jannes Photography

Een symfonie in glas, staal en beton

Een gebouw met haast magnetische krachten. Ontworpen door architect Frits Peutz in opdracht van ondernemer Peter Schunck, die hier in 1935 zijn modehuis opende. 

SCHUNCK Glaspaleis, Heerlen. Beeld: Anne Jannes Photograhy.

Het Glaspaleis in Heerlen – zo genoemd vanwege de enorme ‘vliesgevels’ van glas en staal – was hypermodern voor zijn tijd. Binnen vallen de paddenstoelvormige pilaren op, net als de hoeveelheid daglicht die overal doordringt. 

Wat een schoonheid. En dan te bedenken dat dit gebouw zo’n dertig jaar geleden zo vervallen was dat het bijna werd gesloopt

Onze tips


  • Let op als je naar binnen loopt: hoe vaak ga je nou door zo’n mooie deur
  • Ga zitten op een van de vele studie- of relaxplekken op de eerste, tweede of derde verdieping en laat je ogen strelen door het gebouw en de stijlvolle inrichting.
  • Bezoek niet alleen de bibliotheek, maar ook SCHUNCK Museum voor moderne kunst, architectuur en design op de onderste verdieping.
  • Op de eerste verdieping zit een espressobar, op de vijfde een brasserie met dakterras.
  • Check voor je bezoek het programma voor leuke activiteiten, workshops en voorstellingen – er zit ook een muziek- en dansschool in het Glaspaleis.

Combitip: ontdek Heerlen met onze (gratis) street art-wandeling (8 km)

6. Rozet, Arnhem

x

Rozet, Arnhem. Beeld: Marion Stoffels.

Stairway to heaven

Bám! Dat is andere koek, die Rozet, als je komt aanlopen vanaf het Arnhemse uitgaanscentrum met al z’n historische panden. Koek? Ja, verdomd. Die Rozet heeft wel iets weg van een heel groot koekje op z’n kant.

Rozet, Arnhem. Beeld: Marion Stoffels.

Een schitterend modern (2013) multifunctioneel cultuurgebouw dat behalve de bibliotheek onderdak biedt aan het Erfgoedcentrum Rozet, een café-restaurant, het Kunstbedrijf en de Volksuniversiteit. 

Gaan je benen al trillen als je op de begane grond voor de gigantische houten trap staat die alle vijf verdiepingen verbindt? Er is een lift, maar dan mis je onderweg veel moois.

Onze tips


  • Je hoeft die trap niet op voor koffie of iets te eten in café-restaurant A Beautiful Mess op de begane grond.
  • Zelfs als je niks hebt met lezen, geniet je in de bieb (verdieping 2 en 3) van de inrichting – licht, ruim, strak, prachtige lange zichtlijnen – en het materiaalgebruik. Zeker als je van hout houdt, hou je het hier uren vol.
  • Een mooiere en grotere kinderboekenafdeling kom je nergens tegen. Compleet met megaglijbaan en een kraaiennest om in te klimmen. ‘Mam, kunnen we vanmiddag naar de bieb?’
  • Bij mooi weer wil je naar het panoramaterras op de vijfde verdieping. Omdat je dan het hele prachtgebouw gezien hebt én de stad ziet vanuit duivenperspectief.
  • Plan je bezoek en combineer het met een van de leuke activiteiten die Rozet organiseert.

Een glazen panoramalift in een kerk… En meer tips voor een dagje Arnhem.

7. Bibliotheek Neude, Utrecht

x

Bibliotheek Neude, Utrecht. Beeld: Kees Hummel en Han Ernest.

Postkantoor wordt boekenburcht

Tegenwoordig is het gemiddelde ‘postkantoor’ een schamele balie in de hoek van een winkel. Hoe anders dat 100 jaar geleden was, zie je aan de bieb aan de Neude. Sinds 2016 huist de bibliotheek in het voormalige hoofdpostkantoor van Utrecht.

Bibliotheek Neude, Utrecht. Beeld: Kees Hummel en Han Ernest.

Wat van buiten op een burcht lijkt, doet van binnen denken aan een rijkversierde kathedraal. Die enorme centrale hal met prachtige paraboolvormige dakbogen, al die schitterende beelden en ornamenten, de glimmende gele bakstenen waaruit het gebouw is opgetrokken… 

Hoe hoger je komt, hoe meer moois je ontdekt. Boeken natuurlijk, maar ook een podium, filmzaal, voorleeskamer, theater, bar en heel veel studieplekken.

Onze tips


  • Op vaste dagen en tijdstippen organiseert de bibliotheek gratis rondleidingen door het gebouw – vooraf aanmelden is gewenst.
  • Eetbar Noda op de tweede verdieping is een fijne plek voor koffie of lunch, met magnifiek uitzicht op de Oudegracht!
  • Op veel plekken vind je comfortabele stoelen en banken om lekker in een gevonden boek te duiken. 
  • Bibliotheek Neude heeft ook een indrukwekkend programma met dagelijks activiteiten, cursussen, workshops en voorstellingen. 

Waar eet je het lekkerste Domtorentje? En nog meer tips voor een dagje Utrecht.

8. Bibliotheek Oosterschelde, Goes

x

Bibliotheek Oosterschelde, Goes. Beeld: Marco Heyda.

Het buurthuis voor de hele stad

Zo saai als deze bieb er van buiten uitziet, zo warm en sfeervol is het binnen. Hier in Goes zie je goed hoe bibliotheken hun status van ‘boekendepots’ hebben ingeruild voor een brede maatschappelijke rol.

Bibliotheek Oosterschelde, Goes. Beeld Marco Heyda.

Deze bieb lijkt wel een buurthuis. En dat is precies de bedoeling, zegt teamleider Sijmen Bosch van Bibliotheek Oosterschelde. ‘Zo binden we de strijd aan tegen eenzaamheid en laaggeletterdheid. Mensen ontmoeten elkaar, drinken koffie, lezen een krant, doen een spelletje en werken of studeren hier.’

Onze tips


  • Geen infobalie bij binnenkomst, maar een hippe koffiebar. Moeilijk kiezen waar je dat bakkie gaat opdrinken: in de huiskamer? De tuinkamer? Op het terras? Aan een leestafel? Overal zijn knusse zitplekken. Wat is je eigen huis dan toch eigenlijk saai.
  • Het hart van het langwerpige gebouw is een houten ‘Zeeuws schuurhuis’, een architectonische knipoog naar de vroegere werkschuren op het Zeeuwse platteland.
  • Een boek lezen is steeds minder vanzelfsprekend in een wereld vol prikkels. De kunst van verleiding is daarom steeds belangrijker. Dat zie je aan de ruimtelijke opstelling van boekenkasten. En aan het speelse gebruik van woorden als ‘Beleef’, ‘Ontdek’, ‘Droom’ en ‘Dwaal’ op kasten en muren.
  • Plan je bezoek: de bieb organiseert regelmatig leuke activiteiten, workshops en voorstellingen.

Nog één tip: de ANWB street art-wandelroute Goes (7 km) loopt praktisch langs de bieb.


Credits en bronnen

Tekst:

Bert Gorissen