logo ANWB - ga naar homepageANWB Homepage

Herfstwandelen door de bergen van Italië en Zwitserland

Mee met kampioen Josine

Rubriek:EN GAAN

Mee met een kampioen

Valchiavenna en Val Bregaglia kleuren in de herfst goud, koper en roest. Kastanjebossen geuren naar vuur, op de bergtoppen ligt de eerste sneeuw. 
 

Auteur en bergliefhebber Josine Pieters trekt door deze valleien op de grens van Italië en Zwitserland. Op zoek naar iets wat haar al een leven lang fascineert: het bergengevoel.

Josine drinkt uit de beek 1980

De bergen zitten in mijn bloed. Als kind al, toen ik met mijn ouders in een gammel Fiatje over de Alpen reed. Inmiddels heb ik er een roman over geschreven: Monte di Neve, over een vrouw die haar liefde voor de bergen terugvindt in Gran Paradiso. Datzelfde gevoel vind ik ook in de valleien van Valchiavenna en Val Bregaglia: een combinatie van stilte, kracht en verbondenheid.

Festival van geur en traditie

In Val Bregaglia draait in oktober alles om één ding: de kastanje. De locals noemen haar de broodboom, omdat ze eeuwenlang hele bergdorpen voedde.

Tijdens het Kastanjefestival in dorpen als Castasegna, Soglio en Prosto hangt overal de geur van vuur en geroosterde caldarroste. Een magische mix van hout, zon en hooi. Zo’n geur die je alleen in oude bergdorpjes ruikt.

Op het dorpsplein van Castasegna schuif ik aan bij een houten tafel. De vrouw naast me vertelt hoe ze vroeger kastanjes droogde in stenen huisjes, de cascine, net buiten het dorp. Van kastanjes maken ze hier alles: van soep tot toetjes. Ik proef kastanjekoekjes en een glas kastanjebier – een verrassende ontdekking. 

Uitzicht Soglio

Gouden bergen

Als ik 's ochtends de camper uitkruip, hangt de nevel nog in het dal. Het vriest er 's nachts. Dus: muts op in bed! Maar zodra de zon de bergflanken raakt, loop ik alweer in mijn T-shirt buiten.

Op de hoogste toppen ligt het eerste laagje sneeuw. De bossen kleuren roodbruin en geel. Vanuit Soglio wandel ik een stuk van de panoramaroute, met fantastisch uitzicht op de granieten punten van de Sciora en de Piz Badile. 

Albignadam

Door de lucht naar de Albigna-dam

Een dag later stap ik in de kabelbaan naar de Albigna-dam. Boven ligt een turquoise stuwmeer, omringd door granieten toppen. De dam zelf is indrukwekkend: een 115 meter hoge betonnen wand. Een knap staaltje techniek uit de jaren 50. De dam wekt energie op én houdt het dal veilig, ook als het smeltwater hard stijgt.

Vanaf hier wandel ik verder naar de Albigna-hut. Langs gele lariksen, stille bergmeertjes en spiegelingen die bergen ondersteboven in het water zetten.

Albignadam
Kabelbaan Vicosoprano naar Albignadam

Het is hier één groot schilderij.

Ik heb geluk met het weer, want het kan ook flink spoken op deze hoogte. Tegen de tijd dat ik de laatste kabelbaan terugneem, draag ik ongeveer alles wat in mijn rugzak zit.

Rivier de Mera in Chiavenna stad
Casa Pianazzola in Chiavenna

Hier proef je de bergen

Even verderop, in het Italiaanse Valchiavenna, proef je de bergen in hun meest aardse vorm. De rotsen zitten hier vol natuurlijke grotten, de crotti, waar je stevige bergkost eet. Denk aan pizzoccheri, gnocchetti della Valchiavenna en een glas Valtellina Superiore.

’s Avonds eet ik bij restaurant Lassù in Pianazzola, op de berg boven Chiavenna. Na tien haarspeldbochten – het kan ook op de fiets, schijnt – bereik ik misschien wel het mooiste terras van Valchiavenna. Chef Girolamo Vecchio zet een bord kastanjepasta neer.

'Hier proef je de bergen', zegt hij. En hij heeft gelijk.

Mist in de bergen van Valchiavenna

Op zoek naar stilte

Mijn favoriete moment is het eind van de middag, het blauwe uur. Vanaf de camping bij Vicosoprano kijk ik uit op de bergen en hoor ik alleen het ruisen van de rivier de Mera. Langzaam verdwijnen de bergtoppen in tinten blauw en zwart. Eén voor één verschijnen de sterren, met alle sterrenbeelden die ik ken uit mijn jeugd.

Dat is voor mij het bergengevoel: de stilte, de ruimte, de grootsheid. Een plek waar je je onderdeel voelt van de natuur.

De bergen doen iets met je.

Josines bergtips

  • Mooiste uitzicht. Wandel de panoramaroute van Casaccia naar Soglio (14 km) voor de mooiste vergezichten. Check vooraf de conditie van het pad via bregaglia.ch.
     
  • Natuurgeweld. Bezoek de Acquafraggia-waterval, waar het water met oorverdovend geweld naar beneden stort.
     
  • Leuke slaapplekken. Camping Mulina in Vicosoprano is eenvoudig, gastvrij en prachtig gelegen. Foresteria Vecchiascuola in Pianazzola is een oude dorpsschool, omgebouwd tot luxe B&B.
     
  • Proeven. Oktober is kastanjemaand. Bestel een stuk torta di castagne en proef het lokale kastanjebier tijdens het Kastanjefestival.

Josine Pieters

Auteur & bergwandelaar

Josine Pieters, auteur van Monte di Neve, zoekt overal het ultieme bergengevoel. Geef haar een bankje bij een berghut en het uitzicht doet de rest.

‘Het bergengevoel. Ik krijg het direct als ik een bergbeekje hoor klateren. Het zit in de eerste hap frisse lucht als ik ’s ochtends mijn hoofd buiten de camper steek. In de kleur van het licht. De ruimte. Het geluid van koeienbellen.

Ik hoef ze maar te horen en ik ben weer terug in de Fiat van mijn ouders, met de koelbox onder mijn voeten en 'Heidi, deine Welt sind die Berge' uit de speakers.

In de bergen voel je wat je thuis vaak mist. Hoge pieken en diepe dalen. En na een dag wandelen een koud biertje voor de hut.’

Bergengevoel, maar dan dichtbij huis? Wandel met Josine de Dutch Mountain Trail

Credits en bronnen

Publicatie:

25 augustus 2026

...en gaan!