Windesheimroute

Nederland, Overijssel, Wijhe

30
29
32
27
74
33
71
36
59
58
94
77
16
92
17
18
19
11
12
32
29
30

Fietsen over de hoge IJsseldijken geeft zicht op schitterende, open landschappen. Aan weerszijden liggen mooie natuurterreinen en tal van meertjes die aan dijkdoor­braken herinneren. Verder komt u langs een oud en een nieuw gemaal, een voormalig kloosterterrein, een energiecentrale, twee landgoederen, molens en zeer oude kerken. Neem uw verrekijker mee, want langs de IJssel leven veel vogels. De route is genoemd naar het voormalig kloos­ter Windesheim.

Al sinds 1400, mogelijk eerder, vaart er ter hoogte van Wijhe een pont over de IJssel. Tijdens de oversteek zie je de 12e-eeuwse toren van de kerk van Wijhe. De prachtige kerk van Vorchten (ca. 1 km van route) is nog bijna twee eeuwen ouder.

De achtkante korenmolen De Vlijt van Marle was in 1871 allereerst oliemolen in Leeuwarden. De molen werd in 1887 verkocht en in delen verscheept naar Marle om daar herbouwd te worden. De molen is in 1997 gerestaureerd en te bezichtigen als het bord ‘open’ er hangt, of op afspraak (0578-631 414). Verderop – Groteweg 54, Wapenveld – staat nog een achtkante korenmolen met de naam De Vlijt.

Links rijst de Veluwse stuwwal op uit het vlakke rivierlandschap. De IJsseldijk waarover je fietst, dateert van omstreeks 1370. Let op de huisterp van de buitendijkse boerderij bij Werven en de wielen langs de dijk.

De Kromme Kolk bij Het Oever laat prachtig zien hoe een nieuw stuk dijk rond de waterpartij werd gelegd. Een klein stuk verder zie je rechts van de weg de gevolgen van een andere dijkdoorbraak: de Zwarte Kolk. De kleine modderkruiper, een beweeglijk, wormachtig visje, heeft hier zijn habitat. In grote delen van Europa is het beestje zeldzaam, maar in Nederland komt hij steeds meer voor.

Als je kiest voor het routealternatief (zie kaart en infokader), dan kom je langs Herberg Molecaten. Daarbij ligt een 17e-eeuwse bovenslagwatermolen, reeds genoemd in 1597. Dichtbij ligt Huize Molecaten, vroeger een havezate met ‘heerlijke rechten’ zoals jachtrecht, tiendrecht en maalrecht. Het huidige landhuis stamt uit 1826 (bovenop een kelder uit de 15e eeuw), en is alleen van afstand te bezichtigen.

De wijde vlakte buiten de stad is de Hoenwaard, vroeger gemeenschappelijke weidegrond van de stadsboerderijen van Hattem. U kruist de Veluwse Wetering en volgt een tijd lang het Apeldoornsch Kanaal, dat dateert van 1828. Het verbond Apeldoorn met de IJssel en de Zuiderzee was een belangrijke stimulans voor de industrie. Sinds 1972 is het kanaal voor de scheepvaart gesloten, maar de industrie bleef.

Terug naar Wijhe rijdt je vaak over de dijk die omstreeks 1308 werd aangelegd op last van de bisschop van Het Sticht (Utrecht), tevens heerser van Oversticht (Overijssel).

Dicht bij Landgoed Windesheim liggen mooie tichelgaten. In de afgelopen eeuwen voorzagen boeren uit Herxen in hun oudedagsvoorziening door stukken grond te laten afgraven voor kleiwinning. De heemtuin Veermanshof in Wijhe biedt een staalkaart van de flora langs de IJssel.