Someren-Heideroute

Nederland, Noord-Brabant, Heeze

51
14
22
50
61
12
88
96
95
20
91
40
80
84
85
86
33
62
64
61
51

De Somerense Heide en De Pan zijn ontgonnen stukken heide waarop monoculturen van naaldbomen werden geplant. De Somerense Heide is tevens voor een groot deel tot landbouwgrond ontgonnen, met het dorp Someren-Heide als middelpunt. Ook het landschap De Pan was nog in het begin van de 20e eeuw een heidegebied. Nu fiets je door naaldbossen en zie je langs de beek loof- en broekbos. Het noordelijk deel van deze fietsroute is meer besloten. Hier zijn op het oostelijk deel van de Strabrechtse Heide in de jaren dertig naaldbossen aangelegd.

N.B. aan de zuidkant van Heeze, even voor knooppunt 14, zijn werkzaamheden in verband met nieuwbouw. Je kunt hier hinder van ondervinden.

De buurtschap Strabrecht bij Hee­ze is een min of meer intact gebleven middeleeuws dorp: een driehoekig grasveld omgeven door langgevel­boerderijen. Op de dekzandruggen ten westen van de Kleine Dommel la­gen de akkers. De beemden en gras­landen langs de beek leverden hooi als wintervoer voor het vee: koeien en vooral schapen.

Aan de westkant van de Stra­brechtse Heide vind je het betrekke­lijk gave dal van de Kleine Dommel. Hier liggen nog fraaie meanders tus­sen het grasland.

Vlak voor het beekdal van de Klei­ne Aa ligt een gewelfde akker op een dekzandrug. Het dal zelf vertegen­woordigt een zeldzaam geworden landschapstype: laaggelegen, vochti­ge schraallanden die in het voorjaar en de zomer zeer bloemrijk zijn.

Someren en het omringende landbouwgebied liggen op een dek­zandrug aan de westzijde van de Peelhorst. Van de oude akkers om het dorp zijn de laatste veertig jaar gedeelten opgeslokt door de dorp­suitbreidingen en andere gedeelten zijn herverkaveld. Vroeger stichtten individuele boeren en landarbeiders kleine hoeven op enige afstand van het dorp. Ze kozen bij voorkeur stuk­jes woeste grond uit in de nabijheid van een beek (Aa en Kleine Aa) en langs een zandweg. Van deze ont­wikkeling getuigen nog de vele lang­gevelboerderijen in de buurtschap­pen zoals Groote Hoeven, Vaasche Hoef en Kleine Hoeven. Het woon­huis, de schuur en de stallen van deze langgevelboerderijen liggen achter elkaar parallel aan de weg, met de toegang in de zijgevel.

Someren-Heide ligt te midden van een modern, grootschalig land­schap. Het dorp ontstond langs een rasterwerk van wegen dat werd aan­gelegd nadat de woeste gronden met veel moeite ontgonnen werden. Ten zuidwesten van het dorp ligt het natuurgebied Boksenberg, een ty­pisch ontginningsbos. Het is in de ja­ren dertig aangeplant op de heide. Kaarsrechte Corsicaanse en Oosten­rijkse dennen bepalen nog steeds het beeld van deze monocultuur.

Bij Hoef aan de Pan lag al in het begin van de 19e eeuw een bekende pleisterplaats voor reizigers. In 1928 werd het voormalige heidegebied De Pan door de familie Philips aan­gekocht. Deze maakte er een land­goed van met productiebossen van naaldhout. Het ligt op de overgang van de hoge zandgronden naar het lager gelegen beekdal van de Sterk­selse Aa. Het fietspad door De Pan kruist het kaarsrechte Sterksels Ka­naal. Na een paar honderd meter passeert u de Sterkselse Aa. Langs deze kronkelige beek lagen vroeger aan weerszijden griendgronden. Door waterverontreiniging en ont­watering van het nabijgelegen ka­naal is de eens zo rijke flora in dit beekdal sterk achteruitgegaan.