Echtenerroute

Nederland, Drenthe, Hoogeveen

33
35
12
13
18
65
64
62
63
29
75
61
34
31
33

Deze route loopt langs esdorp Echten en door het beekdal van de Echtenerstroom. De 'Compagnie van de 5000 morgen' is een mooi voorbeeld van een veenkoloniaal gebied, in de 17e en 18e eeuw vanuit de nieuwe nederzetting Hoogeveen ontgonnen. Het resultaat was een afwisselend landschap. Vele wijken waren nodig om het veen te ontwateren en de gewonnen turf af te voeren. De vrijgekomen gronden waren van slechte kwaliteit. Door gebrek aan compost en stalmest besloot men op grote schaal bossen aan te planten.

Hoogeveen behoort met Meppel en Emmen tot de belangrijkste industrieplaatsen van de provincie. De hervormde kerk is een driebeukige bakstenen hallenkerk uit 1652. De voormalige synagoge aan de Schutstraat werd in 1865-1866 gebouwd. In de bibliotheek is het Hoogeveens Museum De 5000 Morgen gevestigd (Willemskade 27, www.bibliotheekhoogveen.nl, ma, di, vr 10-20, wo-do 10-17, za 11-17 uur, okt.-mrt. ook zo 13-16 uur). Op 20 december 1625 sloot jonkheer Roelof van Echten tot Echten een overeenkomst met de markgenoten vanSteenbergen en Ten Arlo. Het betrof de verkoop van ongeveer 5000 morgen (6000 ha) veen. Tussen 1625 en 1795 wist Hoogeveen zich te ontwikkelen tot de grootste plaats van Drenthe, met ruim vierduizend inwoners. Rond 1850 was het in Hoogeveen met de turfgraverij gedaan. Het aanzien van de plaats veranderde. Landbouw en scheepvaart bepaalden de economie. Vooral na 1920 groeide de industrie en nu is Hoogeveen een van de belangrijkste industrieplaatsen van de provincie.

Om het hoogveengebied te kunnen openleggen moest er een kanaal worden gegraven vanaf Meppel via Rogat en Echten tot in de venen, naar de plaats waar Hoogeveen zou ontstaan. De hoge investeringen noopten Roelof van Echten geld te lenen. Zo ontstond de ‘Compagnie van de 5000 morgen’. Toen het kanaal – de Hoogeveense Vaart – gereed was, ontwikkelde zich een veenkolonie.

De omgeving van Zuidwolde wordt wel aangeduid als ‘de staalkaart van Drenthe’. Zuidwolde, dat vroeger Kerkenbosch heette, is een van de oudst bewoonde zanddorpen. Ten oosten van het dorp ligt het reliëfrijke bosgebied Klein Zwitserland, dat overgaat in heide.

In Zuidwolde zijn het Cultuurhistorisch streek- en handkarrenmuseum De Wemme en Klokkenmakerij en Tingieterij Tin-Art (Burg. Tonckenstraat 49, www. dewemme.nl en www.tinart.nl;open: apr.-okt. di-vr 10-17, za-zo 13.30-17 uur).

De buurtschap Echten ligt tegenover de oprijlaan naar Huis te Echten, waarin tegenwoordig de Engelse tearoom Tea Time is gevestigd. De buurtschap en de havezate zijn sinds 1967 beschermd dorpsgezicht. Het Huis te Echten is een door grachten omgeven landhuis met een 18e-eeuws aanzien. Jonkheer Roelof van Echten tot Echten was medegerechtigd in de uitgestrekte veencomplexen ten oosten van zijn bezit en betrokken bij de totstandkoming van 5000 morgen en de Hoogeveense Vaart (zie 1 en 2). In 1975 is het huis door de familie Van Echten verkocht aan de Van Heukelomstichting. De restauratie was voltooid in 1981. Het is toegestaan op het landgoed te wandelen.

Bij Echten ligt in Boswachterij Ruinen het stuifzandcomplex Echtenerzand. Op het zand met zijn veenplas sluit het Veluwenbos aan, gelegen langs de weg naar Ruinen, alsmede de Staatsbossen, die zich over het Echtenerveld tot voorbij de Gijsselter Koelen uitstrekken.