Verkeersboetes

Verkeersveiligheid heeft voor de ANWB een hoge prioriteit. De ANWB pleit voor een verkeersboetestelsel dat leidt tot veiliger gedrag in het verkeer. De hoogte van het boetebedrag moet het risico van de overtreding op de verkeersveiligheid reflecteren; verkeersdeelnemers moeten zich hier bewust van zijn. Daarbij onderstreept de ANWB dat verkeersboetes niet gebruikt moeten worden als inkomstenbron om begrotingen te sluiten, maar ten goede moeten komen aan de verkeersveiligheid.  

In het Regeerakkoord is afgesproken dat het verkeersboetesysteem zal worden gewijzigd. De boetebedragen voor overtredingen met een grote impact op de verkeersveiligheid of voor herhaalde overtredingen zullen worden verhoogd. Voor kleinere overtredingen met beperkte gevolgen voor de verkeersveiligheid zullen de boetes worden verlaagd.

In de brief van Minister Grapperhaus aan de Kamer van 11 december 2018 geeft de minister aan het traject voor een progressief boetestelsel, dat onder zijn voorgangers is ingezet, voort te zullen zetten. In dat kader heeft de ANWB een globaal ledenonderzoek gedaan naar de herziening van het verkeersboetesysteem onder de ANWB-leden.

Ledenonderzoek (maart 2019)

Over het algemeen begrijpen verkeersdeelnemers dat het overtreden van een verkeersregel een risico vormt voor de verkeersveiligheid. Daarbij past een verkeersboete. Echter zijn verkeersdeelnemers zich vaak niet bewust hoe een handeling de verkeersveiligheid beïnvloedt. Afhankelijk van hun perceptie van de risico’s voor de verkeersveiligheid en de bewustheid van geldende verkeersregels in specifieke verkeersituaties, wordt een verkeersboete als terecht of onterecht ervaren.

In het online ANWB-ledenplatform is de leden (n=190) gevraagd naar het effect van een verkeersboete op het gedrag in het verkeer. Daarnaast heeft de ANWB de leden gevraagd naar wat volgens hen het gewenste effect van een verkeersboete zou moeten zijn. Daarbij vinden de leden het belangrijk dat verkeersboetes bijdragen aan de verkeersveiligheid en niet worden gebruikt als extra inkomstenbron om een sluitende begroting te krijgen.
 

  1. Verkeersboetes moeten als prikkel dienen om verkeersveilig gedrag te stimuleren.
    Een verkeersboete moet de verkeersdeelnemer uitdagen risicogedrag te veranderen. Het boetebedrag moet niet afleidend werken ten opzichte van de gedragsverandering die het beoogt; een erg hoog bedrag leidt de aandacht naar het bedrag en niet naar de verkeersovertreding. De hoogte van het boetebedrag moet in verhouding zijn met het ontstane risico voor de verkeersveiligheid. Overtredingen met een hoog risico voor de verkeersveiligheid verdienen een hogere boete dan overtredingen met beperkter risico.
     
  1. Duidelijke aanduiding van de verkeersregels  en de risico’s voor de verkeersveiligheid is belangrijk om de accepetatie van een boete en de beoogde gedragsverandering te vergroten.
    Verkeerssituaties en de daar geldende (verkeers)regels moeten helder en toegankelijk zijn voor elke verkeersdeelnemer. Het aantal (verkeers)regels heeft invloed op het verkeersbewustzijn van de verkeersdeelnemer en daarmee de acceptatie van een verkeersboete. Situaties waarin verkeersdeelnemers redelijkerwijs een overtreding niet kunnen begrijpen of inzien door een ontoegankelijke hoeveelheid (verkeers)regels, beperkt de mate waarin verkeersdeelnemers de verkeersveiligheid inschatten en gedrag daarop aan kunnen passen.  Ook achteraf, bij het ontvangen van een verkeersboete, moet de verkeersdeelnemer kunnen begrijpen wat het risico van de overtreding (het gedrag) op de verkeersveiligheid was en hoe tot het boetebedrag is gekomen; de gedragsveranderende werking van een verkeersboete onderstrepen.
     
  1. Bewust extreem onveilig gedrag in het verkeer moet streng bestraft worden.
    Weggebruikers ervaren het als onrechtvaardig als ‘verkeershufters’ zich straffeloos onveilig kunnen gedragen in het verkeer. Dat is slecht voor de geloofwaardigheid van ons rechtssysteem. Het belang van een hoge pakkans voor dit soort ernstige overtredingen wordt door de leden onderstreept. Een hogere pakkans van overtreders kan ook worden opgevat als een beloning voor het goede gedrag.


De ANWB zal de uitkomsten van het ledenonderzoek naar verkeersboetes onder de aandacht brengen van politici en ministeries.

Verschillende straffen

De wijze van afdoening van verkeersovertredingen hangt af van de ernst van de overtreding. De hoogte van boetes voor diverse overtredingen is op te zoeken via de website van het Openbaar Ministerie.

Wet Mulder- boete (administratieve sanctie)

Lichtere verkeersovertredingen, zoals snelheidsovertredingen, fout parkeren en rijden door rood licht, vallen niet onder het strafrecht. Deze worden langs administratiefrechtelijke weg af gedaan. De kentekenhouder ontvangt thuis een beschikking van het CJIB. Dit heet de Wet Mulder-beschikking. Ze zijn te herkennen aan de M in de rechterbovenhoek van de brief. De kentekenhouder moet via de bijgevoegde acceptgirokaart de boete betalen. Daarmee is de zaak afgedaan. Mulder-gedragingen worden niet gedocumenteerd; je krijgt dus geen strafblad.

Wanneer je zelf als kentekenhouder de overtreding niet hebt begaan, moet je toch betalen. Dit betekent dat je zelf de betaalde boete moet zien terug te krijgen van de daadwerkelijke bestuurder.

Als je het niet eens bent met de Mulder- boete dan kun je in beroep gaan bij de officier van justitie.Via het Digitaal Loket van het CJIB kun je zowel betalen als de foto inzien en in beroep gaan.

Let op

Het gebeurt steeds vaker dat criminelen je proberen over te halen tot het betalen van een nep-boete door een e-mail te sturen. Het CJIB stuurt bekeuringen en aanmaningen alleen per post en nooit per mail. Heb je toch een mail ontvangen reageer hier dan niet op en maak melding bij de Fraudehelpdesk.

Vernieuwd uiterlijk van boete

Vanaf dinsdag 11 juli 2017 valt de vernieuwde boete van het CJIB op de mat. Deze ziet er anders uit dan voorheen. Kijk op de website van het CJIB hoe de nieuwe boete eruit ziet.

OM- strafbeschikking

Zwaardere verkeersovertredingen, zoals aanzienlijke snelheidsovertredingen en rijden onder forse invloed van alcohol vallen wel onder het strafrecht. De officier van justitie van het Openbaar Ministerie (OM) kan voor een aantal veel voorkomende strafbare verkeersovertredingen zelf straffen opleggen. Dit kan door middel van een OM-strafbeschikking. Een strafbeschikking is meestal een boete en wordt door het CJIB verzonden.

De officier van justitie kan geen gevangenisstraf opleggen, dat blijft een taak van de rechter. Dat is bijvoorbeeld het geval bij overtredingen waarbij iemand gewond raakt of overlijdt. Ook kan dat het geval zijn bij herhaaldelijke zware overtredingen (recidive).

Een strafbeschikking wordt wel gedocumenteerd; je krijgt dus wel een strafblad.

Als een bestrafte het niet eens is met zijn strafbeschikking dan kan hij bezwaar maken door verzet in te stellen bij het OM. De strafrechter zal de strafzaak dan in zijn geheel opnieuw beoordelen.

Onderzoek rijvaardigheid en medische geschiktheid CBR

Om aan het verkeer deel te nemen moeten bestuurders medisch geschikt en rijvaardig zijn. Na een aanrijding of overtreding kan het vermoeden ontstaan dat aan die eisen niet meer wordt voldaan. Bijvoorbeeld bij rijden onder invloed of bij onveilig verkeersgedrag. De politie doet dan een melding aan het CBR. Afhankelijk van de feiten die de politie heeft geconstateerd, kan het CBR besluiten dat je een cursus, zoals een Educatieve Maatregel Verkeer, moet volgen of dat je een onderzoek rijvaardigheid moet doen door het CBR. 

Je kunt te maken krijgen met het CBR zonder dat je een verkeersovertreding hebt begaan, bijvoorbeeld na een aanrijding of slingeren op de weg.

Wanneer je niet aan de eisen voldoet, wordt je rijbewijs ingevorderd. Je mag dan geen voertuig meer besturen.