Welke rijhulpsystemen zijn er?

Van adaptieve cruise control tot vermoeidheidsherkenning

De volledig zelfrijdende auto is voorlopig niet verkrijgbaar, maar veel moderne auto's hebben al systemen aan boord die in verbinding staan met de directe omgeving. Daardoor kan een auto steeds zelfstandiger- en uiteindelijk zelfstandig rijden. Bekijk op deze pagina welke hulpsystemen er zijn.

Een moderne auto kan 'om zich heen kijken', anticiperen op wat de voorganger doet, helpen bij inparkeren en zelfs een naderend ongeval zien aankomen... en ingrijpen! Het geheim zit 'm in een combinatie van camera's, radartechniek en slimme sensoren die in de auto zijn ingebouwd en met elkaar samenwerken. Een krachtige computer verwerkt alle informatie en geeft de auto opdrachten. Maar vooralsnog blijft de bestuurder natuurlijk in controle. De huidige systemen zijn er om de bestuurder te helpen, niet om het rijden helemaal over te nemen.

Hieronder een overzicht met uitleg over de verschillende rijhulpsystemenen die je in moderne auto's kunt tegenkomen.

Wat is het:

Cruise Control is inmiddels algemeen bekend in auto’s. Het zorgt dat een auto de vooraf ingestelde snelheid blijft rijden. Adaptieve Cruise Control (ook wel Adoptive of Advanced Cruise Control genoemd) gaat een stap verder. Het zorgt dat de snelheid van de auto constant blijft op een vooraf aangegeven tempo maar past zich vervolgens ook (zelfstandig) aan op de snelheid van de voorganger. Hierdoor blijft de afstand tot de voorganger constant. Ook als deze plotseling remt.

Waarmee helpt het je:

Onvoldoende afstand houden tot de voorganger is een belangrijke oorzaak van kop-staart-botsingen. Een Adaptieve Cruise Control zorgt ervoor dat de auto nooit (te) dicht op de voorganger gaat rijden en voorkomt daarmee botsingen. Daarnaast helpt het de bestuurder een gelijkmatige snelheid te rijden wat zorgt voor meer comfort  en minder brandstofverbruik.

Wat is het:

Een autonoom noodstopsysteem werkt onafhankelijk van de bestuurder om een ongeval te voorkomen of de zwaarte ervan te beperken. Daarbij wordt het systeem geactiveerd in een noodsituatie en remt automatisch maximaal. Technisch wordt het systeem mogelijk gemaakt door radar, (stereo)camera en of LIDAR technologie. Hiermee wordt de weg aan de voorkant van de auto ‘gescand’. Daarmee kan een eventuele aanrijding worden geïdentificeerd. Mocht er plotseling iemand oversteken, dan grijpt het systeem in, geeft een signaal, en zal hierna direct maximaal remmen.

Waarmee helpt het je:

Veel automobilisten zijn niet gewend om te gaan met verkeerssituaties waarbij plots iets of iemand oversteekt. Het gevolg is dat de rem relatief laat wordt ingetrapt. Bovendien wordt vaak onvoldoende remkracht uitgeoefend om een ongeluk te voorkomen. Brake Assist herkent het moment dat een noodstop noodzakelijk is, reageert vrijwel direct en zorgt voor een maximaal remeffect. Hierdoor wordt de remweg korter, kan de impact en zwaarte van het ongeval worden beperkt of kunnen ongevallen zelfs worden voorkomen.

Voorbeelden:

  • BMW Pedestrian Warning with City Brake Activation
  • FIAT City Brake Control
  • Mitsubishi Forward Collision Mitigation
  • Skoda Front Assistant
  • Audi Pre Sense Front
  • Audi Pre Sense Front Plus
  • Volkswagen Front Assist
  • Ford Actice City Stop
  • Ford Forward Alert
  • Mercedes-Benz Collision Prevention Assist
  • Volkswagen City Emergency Brake
  • Honda Collision Mitigation Brake System
  • Mercedes- Benz PRE-SAFE Brake
  • VOLVO City Safety

Wat is het?

Distance Alert informeert de automobilist over een onveilige afstand tot de voorganger via een waarschuwingsfunctie. Het systeem grijpt niet zelf in.

Waarmee helpt het je?

Het systeem maakt automobilisten bewust van het feit dat zij te dicht op de voorganger zitten, en dat enige afstand ten behoeve van de veiligheid noodzakelijk is. Het systeem grijpt niet in, automobilisten blijven verantwoordelijk om het signaal op te volgen. 

Wat is het:

Dode Hoek Bewaking of “Blind Spot Monitoring” is een systeem waarmee de dode hoek wordt bewaakt. Dit helpt de bestuurder om veilig van rijstrook te veranderen. Sommige systemen zijn gebaseerd op een camera, andere vertrouwen op radar. De bestuurder wordt gewaarschuwd als een auto zich in de dode hoek bevindt. Dat gebeurt met een lampje in de buitenspiegel, een geluidssignaal of doordat de auto gaat tegensturen als er toch van baan wordt gewisseld.

Waarmee helpt het je:

Op de autoweg kan een achterligger die ver weg is duidelijk in de buitenspiegels worden waargenomen. Maar als hij dichterbij komt is er een punt waarop je ‘m even niet meer ziet – niet in de binnenspiegel en niet in de buitenspiegel. Dit heet de dode hoek. Het is een vaak voorkomende fout dat bestuurders van rijstrook veranderen net op het moment dat een andere auto zich in die zogenaamde ’dode hoek‘ bevindt. Dit leidt tot veel ongevallen. Deze systemen maken de dode hoek dus “zichtbaar”.

Voorbeelden:

  • Opel Side Blind Spot Alert
  • Mazda Rear Vehicle Monitoring System
  • Audi Side Assist

Wat is het:

Het eCall (emergency call) noodoproepsysteem stuurt een automatisch bericht naar een hulpcentrale wanneer het voertuig bij een ongeval betrokken is. Op basis van sensoren wordt een aanrijding herkend en wordt een noodoproep uitgevoerd. Hierbij wordt direct een aantal cruciale gegevens (bijvoorbeeld locatie van het ongeval) doorgegeven aan een centrale waardoor hulpdiensten sneller ter plekke zijn.

Waarmee helpt het je:

Gewoonlijk moet, wanneer een auto betrokken is bij een ongeval, de bestuurder (als hij of zij zelf daar nog toe in staat is) of een passagier / omstander via het nummer 112 de hulpcentrale bellen. Als dit al lukt kan daarbij kostbare tijd verloren gaan. Het eCall systeem voorkomt dit door het automatisch uitzenden van een noodbericht (Europees gestandaardiseerd).
 

Wat is het?

ESP, Elektronisch Stabiliteits Programma (sommige merken noemen dit systeem ESC, oftewel Elektronische Stabiliteits Controle) is sinds 2014 verplicht op elk nieuwe voertuig. Als het voertuig zich in een andere richting beweegt dan de stuurrichting aangeeft, reageert het hulpsysteem onmiddellijk. ESP gaat dan doelgericht de afzonderlijke wielen afremmen, waardoor het voertuig gestabiliseerd wordt en in de juiste richting wordt gestuurd. 

Waarmee helpt het je?

Het hulpsysteem ondersteunt de bestuurder wanneer deze in een kritieke situatie terechtkomt waardoor het voertuig dreigt te slippen: bij plotse uitwijkmanoeuvres, verkeerd ingeschatte bochten of verraderlijk glad wegdek bijvoorbeeld.

Wat is het?

Het systeem anticipeert op verkeer voor en naast de auto bij het naderen van een kruispunt. Indien nodig geeft het systeem een waarschuwing en remt het eventueel om een ongeval te vermijden.

Waarmee helpt het je?

Het voertuig kijkt mee met de automobilist bij het naderen van een kruispunt. Indien het kruispunt slecht te overzien valt, kan het systeem ondersteunen om gevaar te zien aankomen en indien nodig in te grijpen.

Wat is het?

Cross Traffic Alert detecteert kruisend gemotoriseerd verkeer tijdens het achteruitrijden en geeft een signaal af om de bestuurder te waarschuwen.

Waarmee helpt het je?

Het systeem waarschuwt automobilisten of er verkeer van links of rechts nadert tijdens het achteruit rijden. Zo kun je daarop anticiperen zonder de bewuste verkeersdeelnemers daadwerkelijk te zien. 

Wat is het:

Met behulp van Night Vision kunnen situaties of objecten zichtbaar worden gemaakt die voor het menselijk oog onzichtbaar zijn. Bijvoorbeeld door toepassing van infrarood. 

Waarmee helpt het je:  

De meeste beslissingen die tijdens het rijden genomen worden, zijn gebaseerd op wat de bestuurder met het oog kan zien. Bij daglicht is het zicht naar voren meestal wel voldoende. Bij nacht of dichte mist is dat heel anders. Nightvision technologie levert extra “zicht” tijdens die moeilijke omstandigheden. Zo kun je ‘door de mist heenkijken’ en/ of worden obstakels in het donker zichtbaar die met het gewone oog niet waar te nemen zijn. Extra zicht levert een bijdrage aan de verkeersveiligheid.

Wat is het?

Een navigatiesysteem geeft een routebeschrijving na invoering van de bestemming. Sommige systemen kunnen met behulp van live-routeinformatie rekening houden met actuele verkeersinformatie. 

Waarmee helpt het je?

Zoeken tijdens het rijden kan afleiden. Een navigatiesysteem begeleidt de automobilist tot de bestemming. Bovendien vermindert een navigatiesysteem het aantal omrijdkilometers; dat bespaart brandstof en uitstoot. Door live-routeinformatie wordt ook de doorstroming verbeterd, omdat eventuele files worden ontweken.
Voorbeelden

  • TomTom Always Connected
  • Garmin LT of LMT (Lifetime Traffic)
  • Navigatie-app Google Maps
  • Navigatie-app Waze      

Bij apps als Navigon en Sygic moet je een betaald abonnement afsluiten.

Wat is het:

Op basis van sensoren herkent het systeem wanneer de bestuurder onwel wordt. Daarna schakelt het voertuig over naar “emergency assist” en zal de auto zichzelf parkeren en de alarmverlichting aanzetten.

Waarmee helpt het je:

Op het moment dat de bestuurder onwel wordt is veilig deelnemen aan het verkeer vaak onmogelijk. In dat geval is het met deze optie mogelijk om in ieder geval veilig het verkeer te verlaten. De auto zal stoppen op een veilige plek, met alarmlichten aan. Vervolgens kan door de alarmcentrale contact worden gezocht met het voertuig en indien nodig direct hulp worden gestuurd (E-call).

Wat is het:

Dit systeem is al een aantal jaren op diverse auto’s verkrijgbaar. De auto ziet zelf een parkeerplek waar hij in past. Hij geeft de bestuurder een signaal. Die drukt op een knop en bedient alleen nog het gaspedaal en de rem. Het insturen doet de auto helemaal zelf.  De nieuwste systemen gaan nog een stap verder: volautomatisch inparkeren. Met een druk op de knop (op bijvoorbeeld de sleutel) parkeert de auto zich in de (krappe) parkeerplek.

Waarmee helpt het je:

Dit systeem maakt inparkeren eenvoudig en helpt schade te voorkomen. Naast netjes inparkeren helpt het systeem ook aanrijdingen tijdens het inparkeren  te voorkomen. Dit omdat voor het menselijk oog onzichtbare objecten worden ontweken.

Wat is het?

De Speed Limiter begrenst het voertuig op een vooraf ingestelde snelheid. 

Waarmee helpt het je?

Door het instellen van een maximum snelheid helpt het systeem automobilisten om niet te hard te rijden. Zij moeten wel zelf blijven sturen en gas geven. 

Wat is het?

ISA (ntelligent Speed Adaptation) is een automatische snelheidsbegrenzer. Door het lezen van verkeersborden en/of via GPS-zones stelt het systeem een maximum snelheid in. 

Waarmee helpt het je?

Door het herkennen van verkeersborden of via het herkennen van de GPS-positie stelt het systeem de geldende snelheid in zodat niet harder kan worden gereden dan maximaal is toegestaan. Automobilisten moeten wel zelf blijven gas geven en sturen. 

Wat is het:

Rijkstrookassistentie zoals “Lane Departure Warning” herkent het moment dat een bestuurder (zonder richting aan te geven) van rijbaan verwisselt. Het systeem geeft vervolgens een waarschuwing. Het signaal wat gegeven wordt kan variëren van een waarschuwingslampje tot ’automatisch’ tegensturen. Het systeem wordt in hoog tempo doorontwikkeld en wordt ook wel “Lane Assist” genoemd. Bij ‘Lane Departure Warning’ gaat men er vanuit dat de bestuurder na een waarschuwing zelf corrigerende acties uitvoert. Lane Assist gaat een stap verder en zorgt ervoor dat de auto zelfstandig binnen de rijstroken blijft. Veelal worden hier camerasytemen in combinatie met radarsystemen gebruikt

Waarmee helpt het je:

Per ongeluk van de rijbaan raken is een belangrijke oorzaak van frontale botsingen. Dit kan zijn met een tegenligger maar ook met een boom in de berm. ‘Lane Departure Warning‘  systemen voorkomen dat er onopgemerkt van rijbaan wordt gewisseld. Met een akoestisch signaal of een vibrerend stuurwiel wordt de bestuurder gewaarschuwd dat de rijstrook wordt verlaten. “Lane Assist” gaat een stap verder en zorgt dat de auto in alle gevallen binnen de lijntjes blijft en alleen van baan verwisselt als de bestuurder daar opdracht toe geeft. De auto verwisselt dus niet van baan tenzij de bestuurder aangeeft een inhaalmanoeuvre te willen starten.

Voorbeelden:

  • Skoda Lane Assistent
  • Audi Active Lane Assist
  • Ford Lane Keeping Alert
  • Seat Lane Assist
  • Ford Lane Keeping Aid
  • Infinity Lane Departure Prevention
  • Opel Eye
  • Volkswagen Lane Assist

Wat is het:

Ingebouwde camera’s herkennen bepaalde verkeersborden, zoals een bord met de maximum snelheid. Software in de auto kan borden herkennen en analyseren. In het instrumentarium gaat vervolgens een lampje branden met daarop de waarschuwing dat er een bepaalde maximum snelheid geldt waar de auto rijdt.

Waarmee helpt het je:

Een (te) hoge snelheid is een belangrijke factor bij het veroorzaken van veel (zware) ongevallen op de weg. Altijd en overal weten wat de maximale snelheid is, zonder daarvoor te hoeven zoeken, verbetert de veiligheid. Een automatische melding in de auto maakt tevens dat er minder afleiding is door het zoeken naar informatie over de maximale snelheid. In de toekomst wordt dit systeem mogelijk ook gekoppeld aan het gaspedaal. Daarmee is het niet meer mogelijk om ooit nog (per ongeluk) te hard te rijden.

Wat is het:

Een signaleringssysteem voor verminderde alertheid dat bestuurders waarschuwt om te voorkomen dat ze tijdens het rijden in slaap vallen. Dit kan onder andere doordat de ogen van de bestuurder worden gemonitord. Een andere mogelijkheid is dat auto’s op basis van signalen van diverse sensoren (bijvoorbeeld slingeren) de conclusie trekken dat de bestuurder niet meer alert is. De auto geeft vervolgens een waarschuwing.

Waarmee helpt het je:

Het systeem waarschuwt bij vermoeidheid en voorkomt daarmee dat de bestuurder in slaap valt.

Voorbeelden:

  • Ford Driver Alert
  • Mercedes- Benz Attention Assist

Op drie systemen gaan we elders op de website uitgebreider in. Klik op Adaptieve Cruise Control, Rijstrookassistentie (Lane Departure Warning) en Brake Assist voor meer informatie.

Een voorbeeld van een auto met veel van de genoemde systemen is de Lexus LS. Aan deze luxe zakenlimousine kun je goed zien welke kant het op gaat met de veiligheidsuitrusting van de toekomst.