Swalmroute

Nederland, Limburg, Swalmen

Golvende Maasterrassen tot ver in Duitsland en het slingerende riviertje de Swalm bepalen het landschapsbeeld op dit deel van de oostelijke Maasoever. Deze tocht biedt een mooie afwisseling van velden en bossen, van de brede Maas en de vele snelstromende beekjes. Belfeld, Reuver, Beesel en Swalmen liggen ingeklemd tussen de Maas en de grens met Duitsland. Het Swalmdal is een bijzonder waardevol natuurgebied. Hier leeft de das en heeft hij zijn burchten gebouwd. Onderweg ziet u nog een andere burcht: het fraai gelegen Kasteel Hillenraad.

Vanaf de grens fietst u naar het Landgoed Hillenraad dat overwe­gend uit bos bestaat. Vanaf de weg is Kasteel Hillenraad (niet toeganke­lijk voor bezoekers) te zien. Het stamt oorspronkelijk uit de 12e eeuw en werd in 1767 verbouwd. De voorburcht werd in de 20e eeuw ge­bouwd. Begin 21e eeuw werd de voorburcht gerestaureerd, maar brandde vlak daarna uit.

Het Swalmdal loopt van de grens bij Brüggen tot aan de mon­ding in de Maas ten westen van Swalmen. In tegenstelling tot de Schwalm in Duitsland kan de beek in Nederland buiten de dorpen nog vrij meanderen. In het Swalmdal zijn verschillende natuurgebieden aanwezig waaronder de Donder­berg, het Wielerbroek, de Haestert, de Leucker en het Groene Woud. Het landschap kent een reliëf door de overgang van de hoger gelegen droge en beboste terrassen naar het eigenlijke beekdal van de meande­rende Swalm met zijn vochtige gras­landen en broekbossen.

Op weg naar Beesel ligt links aan de Maas De Grauwe Beer, een van oorsprong Zaan­se achtkante bovenkruier uit 1604 die in 1889 naar Beesel is overge­bracht. Aan de oostkant van het oude centrum van Beesel ligt het omgrachte Kasteel Nieuwenbroeck. De Walsberg bestaat uit stuifduinen waarop naaldbos groeit.

Na Reuver verlaat u het Maasdal richting hoogterrassen van de Maas die grotendeels in Duitsland liggen. De Nederlanders hebben de woeste gronden tot aan de grens ontgon­nen.

Het Duits-Nederlands Grenspark Maas-Swalm-Nette bestaat uit af­wisselende natuur- en cultuurland­schappen, zoals het Brachter Wald (1250 ha). Tot 1997 was dit militair gebied. Nadat de militairen vertrok­ken waren, werd het aangewezen als beschermd natuurgebied. De rest bestaat uit dennenbossen. Bin­nen het natuurgebied zijn nog enke­le vindplaatsen van de rode dophei­de. Ook zijn unieke populaties van de boomleeuwerik en nachtzwaluw te vinden. Binnen het omheinde ge­bied bevindt zich bovendien de eni­ge damwildpopulatie binnen het grenspark. Het Brachter Wald sluit aan op het Brüggener en Elmpter Wald.

Nabij De Witte Steen werden in 1839 lage grafheuvels opgegraven, waarbij diverse urnen uit de late bronstijd (10e-8e eeuw v.Chr.) wer­den gevonden. Restaurant De Witte Stein ligt bij De Witte Steen. Volgens sommige Duitse historici werd op deze plaats vroeger door wijze man­nen (‘Weisen’) recht gesproken.

Tussen knooppunt 53 en 97 rijdt u over de weg die de (groene) grens vormt tussen Nederland en Duitsland. Deze weg is vrij van motorvoertuigen en op enkele plaatsen kan men nog de grensscheiding met draden zien, zoals die vroeger langs de gehele weg liep.