Fietsversnelling afstellen doe je zo

Help, mijn fiets schakelt niet meer!

Vroeg of laat krijgt elke fietser er mee te maken: je fiets schakelt niet meer of de versnelling verspringt zomaar uit zichzelf, dus zonder dat je de schakelaar gebruikt. Ook niet fijn: je hoort ineens een ratelend geluid. In al deze gevallen is het versnellingsapparaat het probleem. Die is niet goed afgesteld, hij is versleten of er is een technisch defect. In een aantal gevallen kun je het euvel zelf verhelpen.

1. Slappe versnellingskabel 

Door intensief gebruik kan de versnellingskabel (die verbindt de stuurschakelaar met de derailleur of versnellingsnaaf) wat opgerekt zijn, waardoor hij niet meer zo nauwkeurig functioneert. Je moet de kabel dan strakker aanspannen. Een klusje dat je zelf kunt doen. De meeste schakelsystemen hebben een eenvoudige afstelmogelijkheid waarmee je de kabel iets strakker (of iets losser) kunt zetten.

2. Afstellen van de versnellingsnaaf

Eerste stap: pak het instructieboekje van je fiets erbij! Bij een versnellingsnaaf geeft de stand van het kettinkje in de naaf (die herken je aan streepjes of een merktekentje) de juiste afstelling aan. Doorgaans moet dan eerst één van de versnellingen worden ingeschakeld. En daarvoor heb je dus de instructiepapieren nodig, want daarin staat welke versnelling je moet gebruiken, waar je de streepjes of het merkteken kunt vinden en wat de juiste stand dan is.

3. Afstellen Shimano Nexus 7 en 8 versnellingsnaaf

Veruit de meeste fietsen met naafversnelling zijn uitgerust met een Shimano Nexus 7 of 8. Is dat bij jouw fiets ook zo…

  • …zet de versnellingshendel dan in de vierde versnelling.
  • Ga nu achter de fiets staan en druk de kettingkast iets naar binnen of verwijder het kapje. Er worden nu twee rode merktekens op de schakelunit zichtbaar. Staan deze niet in een rechte lijn dan kun je ze afstellen door de stelschroef op de versnellingshendel te gebruiken. Lijkt ingewikkelder dan het is.

4. Derailleur afstellen

Bij een derailleurversnelling kan de fietsketting over een ‘stapeltje’ tandwielen bewegen, zowel bij de achteras van de fiets als bij de trappers. Voor die beweging zorgen de derailleurs. De achterderailleur moet natuurlijk zo zijn afgesteld dat de ketting er niet afloopt bij het schakelen naar het grootste en naar het kleinste tandwiel en vice versa. Volg onderstaande stappen en je zult zien dat je de derailleurs eenvoudig zelf kunt afstellen.

Achterderailleur afstellen

  • Met de twee stelschroeven op de derailleur stel je de begrenzing in. Dat doe je het gemakkelijkst door de fiets op te hangen. Draai de trappers rond en schakel naar het kleinste tandwiel achter (de ketting ligt nu op het buitenste tandwieltje).
  • De ketting-geleidewieltjes van de achterderailleur moeten nu exact in lijn liggen met het kleinste tandwiel. Met behulp van de binnenste stelschroef (soms aangeduid met L) kan de derailleur in de juiste positie worden afgesteld.
  • Nu schakel je de ketting naar het grootste tandwiel achter (de ketting ligt nu op het binnenste tandwiel) De ketting-geleidewieltjes van de achterderailleur moeten nu exact in lijn liggen met het grootste tandwiel achter. Met behulp van de buitenste stelschroef (soms aangeduid met H) stel je de derailleur af in de juiste positie.
  • Tenslotte schakel je de ketting vóór op het grote, buitenste tandwiel. Achter zet je de ketting in het midden, op de 4e of 5e versnelling. De ketting mag bij het ronddraaien niet ratelen. Door de kabelversteller aan de achterderailleur telkens een kwartslag te draaien, kan de juiste stand worden ingesteld waarbij de ketting precies in het midden ligt en zonder ratelen over het tandwiel draait.

Voorderailleur afstellen

  • De voorderailleur stel je af als hij ingeschakeld is op het middenblad. Zet hem daarvoor in stand 2.
  • Schakel dan de achterste versnelling zodanig dat hij op het middelste tandkransje komt te liggen. Verdraai nu de kabelversteller aan de linkerstuurschakelaar, net zo lang tot de ketting exact midden in de ‘schakelkooi’ loopt.
  • Probeer daarna de versnelling nog uit door naar het kleine tandwiel en het grootste tandwiel te schakelen. De ketting mag dan niet tegen de kooi aanlopen, anders moet je de juiste stand vinden met de kabelverstelling.

Naar de fietsenmaker

Je gaat op de trappers staan om harder te gaan fietsen en de ketting schiet door? Dan moet er een tandwiel vervangen. En dat niet alleen, je zult ook de ketting moeten vernieuwen. Voor beide reparaties heb je speciaal gereedschap nodig. Deze klus kun je dan ook beter uitbesteden aan een fietsspecialist.

Ook interessant
E-bike onderhoud: dit kan je zelf doen
Tips: algemeen fietsonderhoud

Speciaal voor jou geselecteerd