logo ANWB - ga naar homepageANWB Homepage

Verplicht én irritant: rijhulpsystemen

Media niet beschikbaar

Media laden

Rubriek:VERDIEPING


ANWB komt voor je op

Alle nieuwe auto’s zijn sinds juli 2024 verplicht voorzien van een reeks rijhulpsystemen om de verkeersveiligheid in de EU te bevorderen. Maar door kinderziektes zijn vier ‘slimme’ hulpjes voor veel automobilisten vriend en vijand tegelijk.


Daarom: wat doen deze rijhulpsystemen precies? En hoe irritant zijn ze? 

‘Vooral bij Toyota’s is het erg agressief: als je met één hand aan het stuur zit, gaat-ie gelijk in de paniekstand’

Frank Buma

ANWB-autoredacteur

1. Hinderlijk gepiep: de intelligente snelheidsassistent (ISA)

De intelligente snelheidsassistent (ISA) is een typisch gevalletje: goed idee, slechte uitvoering. ISA wil namelijk dat je niet te hard rijdt, maar waarschuwt hiervoor regelmatig onterecht.

‘Het idee achter ISA dragen we een warm hart toe,’ zegt ANWB-belangenbehartiger Harm Zeven. ‘Helaas gebeurt het soms dat de camera achter de voorruit de verkeerde maximumsnelheid detecteert en begint te piepen.

Irritant, en ook potentieel gevaarlijk. Door het gekmakende gepiep leggen veel automobilisten ISA het zwijgen op. Het systeem schiet dan z’n doel natuurlijk voorbij.’

Ook ANWB-autoredacteur Frank Buma wordt er horendol van:

‘Al bij 1 kilometer te hard piept ISA. Bij het ene merk harder dan bij het andere. Erg vervelend. Ik heb daarom soms het idee dat de beleidsbepalers zelf niet autorijden.

Net als de EU wil ook de ANWB het aantal verkeersdoden terugdringen, maar ik betwijfel of dit de juiste manier is.’ 

Media niet beschikbaar

Media laden

‘Er zijn ook ongelukken gebeurd omdat het systeem ingreep om een ‘botsing’ te voorkomen met een plastic tas’

Harm Zeven

ANWB-belangenbehartiger

2. Noodstop voor een plastic tas: het noodremsysteem (AEB):

Achter het stuur zie je het gevaar soms te laat of zelfs helemaal niet. Bijvoorbeeld als een kind plots de weg opschiet. Of een overstekend hert verschrikt je koplampen inkijkt.

Voor zulke gevallen is er Autonomous Emergency Braking (AEB). Dit noodremsysteem detecteert met radars en sensoren niet alleen het gevaar, maar grijpt ook in als je de waarschuwingen negeert.

Harm Zeven: ‘De ANWB is groot voorstander van AEB. Het kan een fantastische laatste redmiddel zijn.’

Toch plaatst de belangenbehartiger een belangrijke kanttekening.

‘Er zijn ook ongelukken gebeurd omdat het systeem onnodig ingreep, bijvoorbeeld om een ‘botsing’ te voorkomen met een plastic tas. Dat mag simpelweg niet gebeuren. En zo zijn er meer systeemfoutjes die de fabrikanten zo snel mogelijk moeten oplossen.’

Dit wordt Fantoom remmen genoemd (in het Engels phantom braking of spookremmen). Dat is het fenomeen waarbij een moderne auto plotseling en uit het niets hard afremt of een noodstop maakt, zonder dat daar een aanwijsbare reden of echt obstakel voor is.

Ook Buma is bekend met de keerzijde van AEB. ‘Incidenteel schrikt-ie van een slagboom en maakt-ie een noodstop bij een parkeergarage. Dan zit je hart wel in je keel, want dat gebeurt heel fel.

Maar persoonlijk heb ik liever dat een auto een keer te veel ingrijpt dan een keer te weinig.

Ik vind het systeem heel welkom: als jij afgeleid bent, is de auto dat niet.’

Huurauto: een lastige rijhulppuzzel


In elke (huur)auto heten en werken de rijhulpsystemen anders. Een onwenselijke situatie.

ANWB-belangenbehartiger Harm Zeven: ‘Nu moet een automobilist in een huurauto of nieuwe auto telkens weer achterhalen hoe de rijhulpen precies functioneren. En omdat autofabrikanten dit soort systemen vaak een zelfbedachte naam of afkorting geven, raak je het spoor snel bijster.

We pleiten daarom voor gestandaardiseerde namen voor deze rijhulpsystemen en vragen fabrikanten om de systemen zelf beter op elkaar af te stemmen.’ 

Welke rijhulpsystemen zijn er allemaal?

3. Corrigerende rukjes aan je stuur: rijstrookondersteuning (ELK)

Rijstrookondersteuning bestaat uit verschillende systemen met hetzelfde doel: jou helpen om op je eigen rijbaan te blijven.

Volgens ANWB-belangenbehartiger Harm Zeven verschilt de kwaliteit hiervan enorm per auto:

‘Bij duurdere merken die deze systemen al jaren hebben, werkt het over het algemeen best goed.

Alleen: het zou perfect moeten werken, een autoleven lang. Er zitten ook merken tussen die spitsstroken niet begrijpen. En die een corrigerend rukje aan je stuur geven als je de uitvoegstrook in een bocht naar links passeert. Het systeem vindt soms dat je te dichtbij de lijn komt.

Niet fijn, zeker niet als je met een caravan achter je auto rijdt.'

Frank Buma is positiever gestemd. ‘Rijstrookondersteuning heeft wel iets sympathieks en het kan ellende voorkomen. Bij sommige merken is het een beetje touwtrekken om de macht over het stuur.

Tesla doet het bijvoorbeeld nogal vinnig.

Maar over het algemeen wen je er wel aan.’

‘Rijhulpsystemen kunnen op termijn de verkeersveiligheid bevorderen. Ze moeten dan wel 100 procent betrouwbaar zijn én dat een autoleven lang blijven.’

Harm Zeven

ANWB-belangenbehartiger

4. Overijverig: vermoeidheids- en afleidingsherkenning

Je zit vermoeid achter het stuur en reageert daardoor trager. Of je bent afgeleid, omdat je bezig bent met je navigatiesysteem.

Gevolg: je bent minder alert en een ongeluk lig op de loer.

Dan is een waarschuwing om je wakker te schudden gewenst, vindt Zeven. ‘Wel kan de uitvoering beter. Bij sommige auto’s gaat het systeem al af als je opzij kijkt of even anders gaat zitten.’

Buma heeft dezelfde ervaringen. ‘Vooral bij Toyota’s is dit systeem erg agressief. Als je naar je infotainmentsysteem kijkt, krijg je al een berisping.

En ook als je met één hand aan het stuur zit, gaat-ie gelijk in de paniekstand.

Dat moet echt beter.’

Toch vindt onze autoredacteur het in de basis een goed systeem. ‘Veel automobilisten overschatten hun eigen kunnen als ze vermoeid raken.

Dat zo’n systeem je laat weten dat je niet meer scherp bent – bijvoorbeeld door een icoontje van een kopje koffie te tonen – is dan een welkom duwtje in de rug.’

Wel verplicht, niet controversieel


Niet alle verplichte rijhulpsystemen wekken irritatie op. Zo hebben onderstaande systemen weinig tot geen invloed op de rijervaring, maar vergroten ze wel de verkeersveiligheid.

  • Event Data Recorder (EDR)
    De Event Data Recorder is de ‘zwarte doos’ voor voertuigen. Deze recorder registreert allerlei elektronische gegevens kort voor, tijdens en na een ongeluk, zodat de toedracht ervan beter te bepalen is. De data vertellen ook of de airbags zijn uitgegaan en of veiligheidssystemen hebben gewerkt. De ANWB is hier een groot voorstander van.
  • Emergency Stop Signal (ESS)
    Dit systeem waarschuwt andere weggebruikers als een voorligger een noodstop maakt. De remlichten en/of richtingaanwijzers gaan dan knipperen.
    Frank Buma: ‘Dit systeem is een welkome toevoeging aan de veiligheidsuitrusting van moderne auto's: het stelt jouw medeweggebruikers in staat om op ruime afstand te zien dat er gevaar dreigt, zodat zij tijdig hun snelheid kunnen minderen.’
  • Parkeerhulpsystemen
    Een achteruitrijcamera of parkeersensoren moeten het parkeren makkelijker en veiliger maken. Als er plots iemand achter je auto opduikt, kunnen die zelfs het noodremsysteem in werking stellen. Honderd procent betrouwbaar is dat laatste overigens niet.
    Frank Buma: ‘Niet elk hulpsysteem zal door automobilisten als een toevoeging worden gezien, maar deze wel: het voorkomt niet alleen ongelukken met personen, maar bijvoorbeeld ook een aanvaring met een verdekt opgesteld parkeerpaaltje.’
  • Voorbereiding voor alcoholslot
    Met een alcoholslot kun je pas wegrijden na een negatieve blaastest. Nieuwe auto’s moeten de interface voor zo’n slot aan boord hebben, waar eenvoudig een slot kan worden ingebouwd als de rechter dat als straf heeft opgelegd.

Al met al heeft de autobranche nog veel werk te verzetten, vindt Frank Buma. ‘Het ene merk doet het beter dan het andere, maar bij allemaal moeten nog de puntjes op de i.’

Wat vindt en doet de ANWB? 


Rijhulpsystemen – ook wel Advanced Driver Assistance Systems genoemd, kortweg ADAS – kunnen autorijden veiliger en comfortabeler maken. Daarbij is het belangrijk om onderscheid te maken tussen comfortsystemen, zoals Adaptive Cruise Control, en veiligheidssystemen die waarschuwen of ingrijpen bij gevaar.

De ANWB neemt deel aan het kernteam van de ADAS Alliantie. Het doel van deze samenwerking is om het veilige gebruik van rijhulpsystemen te vergroten. Daarvoor zijn drie zaken nodig.

  1. Automobilisten moeten weten welke rijhulpsystemen in hun auto zitten.
  2. Ze moeten begrijpen hoe deze systemen werken en wat de beperkingen zijn.
  3. De systemen zelf moeten betrouwbaar en voorspelbaar functioneren. Onverwacht reagerende systemen, zoals bijvoorbeeld bij phantom braking het geval is, laat zien dat dit nog niet altijd het geval is.

Daarom is ANWB voorstander van een onafhankelijk meldpunt waar gebruikers ervaringen en klachten met ADAS-systemen kunnen melden. Een dergelijk ADAS-meldpunt zou kunnen bijdragen aan het verzamelen van objectieve data over het functioneren van deze systemen in de praktijk.

'Vertrouw nooit volledig op de rijhulpsystemen, maar blijf goed opletten, want je bent en blijft aan het autorijden.'

Harm Zeven

ANWB-belangenbehartiger

Frank Buma

ANWB-autoredacteur

Frank Buma (43, mobiliteitsspecialist) verslond al autotijdschriften toen zijn klasgenootjes nog de Donald Duck lazen. Hij heeft letterlijk van zijn hobby z’n beroep gemaakt.


Credits en bronnen

Illustraties:

studio iedman

Publicatie:

1 november 2024

Bijgewerkt:

1 september 2026