Watergeuzen en gloeiende kogels

Nederland, Zuid-Holland, Brielle

De uitvalsbasis van deze route – vestingstad Brielle – is een levend brok historie. De stadswallen, monumentale panden, haven en pittoreske straatjes zijn tijdens deze wandeling de slagroom op de taart. Daarbuiten wachten een uitgestrekt akkerland, rechte sloten en opvallend veel glazen kassen. Vanaf de Heindijk hebt u een mooi uitzicht over de polder met in de verte de indrukwekkende toren van de Sint-Catharijnekerk. Ook doorkruist u recreatiepark De Brielse Maas. Alles draait er om water. Watersport, oever - recreatie en sportvisserij worden er vol verve beoefend. Het is een comfortabele wandeling; alle paden zijn verhard.

Wie per auto reist: op kruising na ophaalbrug rechtdoor, Vischstraat naar Markt met Historisch Museum.
Wie per bus reist: Vanaf halte Centrum loopt u naar kruising met verkeerslichten. Rechtdoor richting centrum, via Nobelstraat naar Markt met Historisch Museum.

1. Vanaf Historisch Museum, gevestigd in het voormalige stadhuis, steekt u de Voorstraat en de Markt over. Rechtdoor, Vischstraat. Bij ophaalbrug rechtdoor, Kaaistraat, wordt Oostdam. Na vestinggracht eerste weg rechts, doodlopende weg, Kaaisingel.

2. Voorrangsweg oversteken en aan overzijde rechtsaf, witte brug over. Na brug linksaf en meteen rechtsaf, asfaltpad. Eerste weggetje linksaf (rechts de watertoren). Einde rechtsaf. Op volgende kruising oversteken en linksaf, trottoir.

3. Vóór stenen elektriciteitshuisje rechtsaf langs parkeerplaats en rechtdoor, trottoir. Bocht naar links volgen. Op kruising rechtdoor richting TNT via trottoir aan linkerzijde, De Rik. Rechtdoor, fietspad (loopt meerdere malen iets van de weg af).

4. Vóór elektriciteitshuisje rechtsaf oversteken, Konneweg. Tweede weg rechtsaf, Aelbrechtsweg. Op driesprong Iinksaf, Kloosterweg. Op voorrangsweg linksaf, fietspad. Eerste weg rechtsaf, Schrijversdijk oversteken, Polderweg.

5. Einde weg rechtsaf, omhoog en op de dijk rechtdoor, Heindijk (ook mogelijk om onder de dijk langs te lopen: rustiger, minder verkeer en minder wind). Einde dijk, op viersprong bij P-21816, fietspad naar links op richting Brielle (Gorslaan links negeren). Verderop ziet u aan de rechterzijde Vuurtoren De Stenen Baak, een vierkante toren.

6. Asfaltpad volgen. Op kruising (bord ‘Cooperbaan’) rechtdoor, Maaspad. Asfaltpad geruime tijd volgen. Op kruising (links WSV Brielle) rechtdoor, Maaspad.

7. Einde Maaspad bij Y-61125/1 rechtsaf, voetpad richting centrum (langs Rochus Meeuwiszoonweg). Einde linksaf. Op kruising (einde Watersingel) rechtsaf via trottoir en brug over, Maarland N.Z. Bij witte ophaalbrug linksaf.

8. Op kruising na brug rechtsaf, Maarland Z.Z. Tussen huisnrs. 45 en 47 linksaf, Maarlandsche Sloopje. Einde rechtsaf. Op kruising linksaf, Kerkstraat. Bij achterzijde gebouw, op driesprong (Asylplein) links aanhouden.

9. Bij voorzijde plein half omlopen en dan klinkerpad, Raas inslaan. Einde linksaf, Langestraat (rechts St.-Catharijnehof met Sint-Catharijnekerk). Naar pleintje, Wellerondom, en rechtdoor via Koopmanstraat naar Markt.

Achter de gevel van het middeleeuwse stadhuis gaan tegenwoordig de stadsgalerie en het Historische Museum schuil. Het stadhuis is oorspronkelijk als stadsgevangenis en waag gebouwd. In de gevel, uitgevoerd in Lodewijk XIV-stijl, staat de wapenspreuk ‘Libertatis Primitae’ (eersteling der vrijheid). Het verwijst naar 1 april 1572, toen Brielle als eerste stad door de watergeuzen van de Spaanse landvoogd Alva werd bevrijd. Vandaar het gezegde ‘op 1 april verloor Alva zijn bril’. Bevrijdingsdag 1 april wordt ook tegenwoordig nog altijd groots gevierd.

Om de toegang tot de monding van de Maas te bewaken, verrees rond de vuurtoren De Stenen Baak een kustbatterij. In 1782 stonden er 22 kanonnen in de aanslag. In de even verderop gelegen kogelgloeioven werden de kogels verhit. Ze hielden niet van half werk in die tijd. Zo werden de vijandige, houten schepen niet alleen doorboord, maar gingen ze ook nog eens in vlammen op. De gloeiende kogels raakten – met de opkomst van ijzeren schepen – rond 1870 in onbruik. De toren is in het seizoen open voor bezoek, toegang gratis.

Deze kerk wordt dankzij de martelares Catharina ook wel de Brielse Dom genoemd. De kerk wordt al vermeld in 1280. In 1575 trouwde Willem van Oranje hier met zijn derde vrouw, Charlotte de Bourbon. Imposant is de 57 meter hoge toren waaraan in 1417 is begonnen, maar die nooit is afgebouwd. Het geld was op. Hij had twee keer zo hoog moeten worden (Sint Catharijnehof 1, Brielle, www.catharijnekerk.nl).