Gevaarlijke situaties in het donker

Verhalen rondom het fietsen zonder fietsverlichting

Met de Lichtbrigade willen we mensen bewust maken van het belang van goede fietsverlichting. Want de kans op een aanrijding in het donker neemt wel met 20% af als je goed verlicht bent! Toch zien we nog te vaak dat fietsers slecht zichtbaar door het verkeer gaan en dit zorgt voor gevaarlijke situaties. Dit hebben David, Ton en Renata zelf ondervonden, lees hun verhaal en check gelijk of jouw fiets goed verlicht is.

Of het nu voortkomt uit onwetendheid of uit desinteresse: nog steeds gaan veel fietsers zonder licht op pad. David van Mourik was een van hen, toen hij als puber door een automobilist over het hoofd werd gezien. Nu hij zelf fietsenmaker is, staat hij altijd met zijn reparatiesetje klaar.

Het was een koude, donkere winterdag toen David (nu 30, toen 14) van school naar huis fietste. "Ik vond het op dat moment vooral een gedoe om mijn licht te laten maken. Wist ik veel dat het zo makkelijk was en niet bepaald overbodig." Toen David in een bocht de weg over wilde steken, werd hij door een auto geschept. Van de bumper gleed hij op het asfalt. “Ik was vooral geschrokken, stond stijf van de adrenaline. Later bleek ik mijn onderbeen en sleutelbeen gebroken te hebben.”

“Nu ik zelf autorijd besef ik dat die bestuurder me toen waarschijnlijk niet gezien had. Ik ben me sinds het ongeluk veel bewuster van het belang van goede fietsverlichting; niet alleen bij mezelf, maar ook bij anderen.” En dat blijkt: inmiddels heeft David van zijn hobby - sleutelen aan oude brommertjes en fietsen - zijn werk gemaakt. Samen met verstandelijk gehandicapten knapt hij oude fietsen op. De meeste daarvan zijn bestemd voor studenten, die er niet bepaald om bekend staan altijd goed verlicht de weg op te gaan.

“Ook van die klemlampjes op je fiets zijn niet voldoende,” benadrukt David. “Je hebt echt goede verlichting nodig. Er komen altijd mensen naar me toe of ik even iets kan repareren voor ze. Geen probleem: ik heb altijd spullen bij me. Als ik bij vrienden ben maak ik geregeld een licht en soms stap ik uit en help ik een fietser die ik tegenkom."

 

Of het nu voortkomt uit onwetendheid of uit desinteresse: nog steeds gaan veel fietsers zonder licht op pad. Ton van den Hengel liet nietsvermoedend de hond uit toen zo’n fietser vanuit het niets op hem inreed. Zijn bril werd later in drie stukken teruggevonden.

Het stuk waar Ton (69) zijn wandeling maakte, staat erom bekend slecht verlicht te zijn. Toch waren er, ook die bewuste avond, veel mensen op de been die nog even een ommetje met de hond maakten. Ton zelf droeg met opzet een knalgele jas, zodat hij goed zichtbaar zou zijn. Omdat hij al vóór de aanrijding met geheugenproblemen kampte, herinnert hij zich niet elk detail van de botsing. Dit staat hem nog wel voor de geest: dat er vanuit het niets een fietser opdoemde die hij mét licht zeker wel gezien had. De klap was hard. “Ik sloeg achterover, met mijn hoofd op de grond. Ik ben toen waarschijnlijk even weggeweest.” De fietser – een jonge jongen – viel ook, maar is daarna weer opgestaan en doorgefietst.

Hoe Ton eraan toe was toen hij thuiskwam, kan zijn vrouw Alberta (55) het best navertellen: “Ik was natuurlijk ontzettend geschrokken. Zijn gezicht zat onder het bloed. Hij had een grote schaafwond op zijn scheenbeen, zijn ribben deden pijn en zijn bril was weg. Die hebben we later teruggevonden, in stukken verspreid over het pad. Naast de schrik, kwam er ook een hoop rompslomp achteraan; kosten van de bril die we nergens op konden verhalen en een vakantie die voor de deur stond.”

Angstiger is Ton sinds het ongeluk niet. Wel laat hij de hond voortaan alleen nog uit binnen de bebouwde kom, in verlicht gebied. De hond draagt sindsdien standaard ledverlichting. Dat de fietser destijds is doorgefietst vindt Ton wel een kwalijke zaak. “Een boevenstreek, dat doe je toch niet?”

Of het nu voortkomt uit onwetendheid of uit desinteresse: nog steeds gaan veel fietsers zonder licht op pad. Ook taxi-chauffeuse Renata Dartelin heeft daar elke dag mee te maken. Sinds ze zo’n slecht zichtbare fietser aanreed, let ze nog beter op. “Ik zit geregeld met witte knokkels aan het stuur.”

Renata (53) beleeft veel plezier aan haar werk. Inmiddels heeft ze zo ongeveer iedereen - van toerist tot zakenman - wel in haar taxi gehad. “Tegenwoordig doe ik vooral groepsvervoer rondom Utrecht: ouderen en kinderen met een beperking die ik elke dag naar school breng en weer ophaal, als een soort surrogaatmoeder.” In het najaar is het vaak al donker als ze de weg op gaat. Zo ook die ochtend waarop er vanuit het niets een fietser voor haar bus overstak. “Ik naderde een rotonde en die jongen schoot achter een stel bosjes vandaan, zonder licht en in donkere kleding. Helemaal vanuit het niets.” Een botsing was niet te voorkomen. “Gelukkig reed ik niet hard. Toch had die jongen flink wat schaafwonden en een schouder die uit de kom lag. Ik ben me rot geschrokken en voelde me zo schuldig. Daarbij zat mijn bus vol met angstige kinderen die ik moest geruststellen. Sinds dat moment ben ik nóg alerter, nog banger om iemand aan te rijden.”

Het zijn vooral jonge mensen die zonder licht fietsen, valt Renata op. “Vaak hebben ze ook nog oordopjes in en geven ze geen richting aan. Soms draai ik mijn raampje open om te vragen of ze dood willen. Misschien wanen ze zich onschendbaar; automobilisten krijgen bij een ongeluk toch de schuld."

Een oplossing zou volgens Renata zijn om kinderen al in groep acht bewust te maken van het belang van goede fietsverlichting. "Op het voortgezet onderwijs gaan kinderen vaak langere stukken fietsen, in een nieuwe omgeving. Geef ze als afscheid een set fietslampjes cadeau.”