ANWB HomepageSpitsstrook
Standpunt ANWB
Wat vindt de ANWB?
Veilig, betrouwbaar en vlot van A naar B kunnen reizen staat voor de ANWB centraal. Een vluchtstrook vervult daarbij een belangrijke functie. Deze biedt een veilige plek voor voertuigen met pech, hulpdiensten en weggebruikers die in een noodsituatie terechtkomen. Ook voorkomt een vluchtstrook dat stilstaande voertuigen de doorstroming van het verkeer hinderen.
Door de toenemende verkeersdruk op het Nederlandse hoofdwegennet kan het noodzakelijk zijn om een vluchtstrook tijdelijk in te zetten als extra rijstrook. Een spitsstrook kan op drukke momenten bijdragen aan een betere doorstroming en een efficiënter gebruik van de beschikbare infrastructuur. Daarbij zijn voorzieningen zoals pechhavens, cameratoezicht, incidentdetectie en een voldoende brede berm essentieel om de verkeersveiligheid te waarborgen.
Tegelijkertijd blijft de mobiliteitsvraag groeien en is op veel locaties sprake van structurele capaciteitsknelpunten. Daarom pleit de ANWB ervoor om spitsstroken waar mogelijk om te bouwen tot volwaardige rijstroken, met behoud van een veilige voorziening voor gestrande voertuigen. Daarmee worden zowel de verkeersveiligheid als de doorstroming verbeterd.
Vooral linksgelegen spitsstroken zijn vaak relatief smal en kennen regelmatig een aangepaste maximumsnelheid. Onderzocht zou moeten worden welke van deze spitsstroken kunnen worden opgewaardeerd tot permanente rijstroken die voldoen aan de huidige eisen voor verkeersveiligheid en doorstroming. Daarbij verdient ook de vraag aandacht welke maximumsnelheid past bij de beschikbare ruimte en de verkeerssituatie.
Wat doet de ANWB?
Om structurele oplossingen voor de toenemende verkeersdrukte te realiseren, roept de ANWB rijksoverheid en wegbeheerders op te onderzoeken welke spitsstroken op korte en middellange termijn kunnen worden omgebouwd tot volwaardige rijstroken. Daarnaast blijft aandacht nodig voor het belang van veilige stopvoorzieningen langs de weg. Weggebruikers die met pech of na een ongeval stil komen te staan, moeten zo goed mogelijk worden beschermd tegen het passerende verkeer.
Ook de naleving van rode kruizen boven rijstroken verdient blijvende aandacht. Een rood kruis heeft een belangrijke veiligheidsfunctie en moet altijd direct worden opgevolgd. Het negeren ervan leidt nog steeds tot gevaarlijke situaties voor weggebruikers, wegwerkers en hulpdiensten.
De betekenis van het rode kruis moet daarom ondubbelzinnig blijven: een rijstrook onder een rood kruis is gesloten en mag niet worden gebruikt. Heldere communicatie, effectieve handhaving en een eenduidige weginrichting kunnen bijdragen aan een betere naleving. Vanuit datzelfde perspectief biedt het waar mogelijk ombouwen van spitsstroken naar volwaardige rijstroken voordelen: de verkeerssituatie wordt overzichtelijker en daarmee voorspelbaarder voor weggebruikers.
(Standpunt ANWB Belangenbehartiging d.d. 18-08-2026)