Wandelen door nieuw land

Nederland, Flevoland, Lelystad

Deze wandelroute voert door Nieuw Land, een nieuw nationaal park (oktober 2018) dat verschillende natuurgebieden op Flevoland omvat. Het land werd gewonnen op de zee, daarna gevormd door de mens, maar vooral door de natuur. De zeearend weet al sinds 2006 hoe waardevol dit gebied is. Met wat geluk zie je het imposante dier vliegen.

N.B. In de winter is De Driehoek gesloten. Kijk op: www.staatsbosbeheer.nl/natuurgebieden/oostvaardersplassen/toegankelijkheid. Honden zijn niet toegestaan.

Tip: Deze route is opgenomen in de ‘Wandelgids Nederland’… Een gids met de 52 mooiste wandelingen in ons land. Voor elke week één. De routes zijn tussen 12 en 25 km lang, bewegwijzerd of beschreven, met tips voor restaurants, cafés en bezienswaardigheden. Geïnteresseerd? Ga elders op deze pagina naar de ANWB-webwinkel.

1. Start vanaf het Buitencentrum Oostvaardersplassen. Loop langs zijkant Buitencentrum (oude gebouw) LA bruggetje over. Je passeert observatiehut De Blauwborst.

2. Einde pad RA ri Schollevaar en Zeearendroute, betonpad, wordt verderop graspad. Na 70m LA Zeearendroute. Volg de markering door natuurgebied De Driehoek (tijdens wintersluiting niet toegankelijk, volg dan het pad RD voor een heen en weertje naar vogelhut de Schollevaar)

<Zeearend> <Wilde paarden> .<Schollevaar> Keer terug via dezelfde route. Ga dan op splitsing met handwijzer Schollevaar RD, verderop volg paarse route, onder het spoor door, verderop over topje Kleine Praambult. Je komt uit op de weg (Praamweg).

3. Steek de Praamweg over. Sla RA, pad langs plassen. Dit is het Oostvaardersveld. Verderop over soort dijkje. Na waterpartij volg breed graspad door rommelig bos. <Mooi dood> Einde graspad hek door en LA route vervolgen. (Optioneel: na 150 m afslag naar kijkhut De Krakeend). Circa 350 m na afslag hut negeer pad naar links en vervolg RD, graspad. Na 50 m op splitsing LA. Na 70 m RA houten brug over. Pad komt via hek uit op Knardijk.

4. Steek Knardijk over en sla RA, klinkerweg. Na ruim 250m sla LA dijk af en volg fietspad Stadsbossen Lelystad/Hollandse Hout in. <Hollandse Hout> <Wrak>. Verderop passeer je de plek waar een scheepswrak is ontdekt. Einde pad hek/veerooster door. RD weg (Torenvalkweg) oversteken en karrenspoor langs fietspad volgen. Spoor onderdoor en RD, klinkerpad. <Big Five> Eind klinkerpad rechts aanhouden, blauw vierkantje op paal. Op splitsing RD. Na bijna 300 m pad kruist een greppel. Sla aan overzijde LA en volg nu rode route, door het gras richting picknickbank.

5. Even vóór picknickbank scherp rechtsom voor de Wielewaalroute (5 km). <Natuur op maat> Volg alsmaar de rode bordjes. Het kan er rommelig en blubberig zijn (aanleg slenk). Je komt weer uit bij deze picknickbank. Ga bij de picknickbank RD de dijk op.

Áls je hem ziet, dan weet je het zeker, want de zeearend vliegt niet, die 'flaneert door het ruim'. Altijd gefocust om een prooi te grijpen. Ganzen, karpers, eenden - er moet wel wat stevigs in het zeven kilo zware dier met een spanwijdte van wel tweeënhalve meter. In 2006 bouwde de zeearend een nest in de Oostvaardersplassen. Het haalde de kranten, na eeuwen afwezigheid was de zeearend terug in Nederland - de 'vliegende deur' wilde iedereen zien. Alle paartjes die in Nederland broeden (8-10) zijn nakomelingen van dit eerste stel. Juni 2019 kroop bij de buren in de Lepelaarsplassen Jannie uit haar ei.

In de Driehoek graast een groep wilde paarden. Vandaar dat de jonge bomen en struiken binnen rasters en boomkorven staan. Het kan er heftig aan toe gaan bij de paarden. De merries beschermen hun veulens, de hengsten vechten regelmatig om te bepalen wie het hoogst in rang is of wie er voor het nageslacht mag zorgen. Houd afstand, niet voeren! Je verliest het namelijk altijd van deze aanvoerder op de Big Five-lijst.

Is hut Zeearend gesloten, dan is er altijd nog hut Schollevaar. Het graspad erheen veert onder je schoenen. Langs de randen schermen van manshoog riet. Niemand die de wandelaar hoort. Maar de wandelaar hoort van alles. Geritsel, een plons, roffelende hoeven, verschrikte vogels, heel veel vogels. In de winter vooral de grauwe gans, 25.000 stuks. Dan eet hij zich vol met riet. Z'n poep belandt in het water dat een voedzame soep wordt voor de vissen. Die vormen op hun beurt weer lekkere maaltjes voor allerlei vogels.

In het Oostvaardersveld wandel je langs plassen waarin eenden en ganzen baantjes trekken. Ook ijsvogels en visarenden worden er gespot, heel soms zelfs een lepelaar. Is het piepklein, met een knalgele hanekam en kwettert 't kort en fel en hoog? Dan heb je het goudhaantje in het vizier. De struiken net voor de waterplas zijn een van de favoriete plekken van de 'gevederde pingpongbal'.

Als er bossen bestaan waar elven en kabouters wonen, dan is dit zo'n bos. Het mos kleeft aan de wortels van bomen, op de stammen, op de vermoeide takken waar zwermen vinkjes als bladeren uit neerdwarrelen. De populieren - de pionierbomen van de Oostvaardersplassen - zijn na vijftig jaar op. Maar tussen de aftakelende bomen ontstaat weer genoeg nieuw leven.

Het Hollandse Hout is elf jaar eerder drooggevallen dan de rest van de Oostvaardersplassen. Een volwassen bos is het, met stevige bomen. Populieren, kersen, wilgen, elzen, eiken, lindes en beuken. Het is een multifunctioneel bos, waarin ook bomen worden gekapt voor de verkoop. De gekapte bomen worden vervangen, en dan niet één soort op een kluitje, maar een gezonde mix. Het gaat om honderden voetbalvelden aan nieuwe aanplant. De bomen met blauwe stippen mogen blijven, dat zijn 'toekomstbomen'.

Het anker dat hier ligt markeert een wrak dat in de Hollandse Hout uit de bodem te voorschijn kwam. Het is snel weer onder de aarde terug gestopt - de beste manier om het te conserveren. Het onzichtbare schip dateert uit de 17e eeuw. Het was op weg naar Amsterdam met een lading vers water, maar de haven werd nooit gehaald. Door storm of ondiepte leed het schipbreuk. En nu ligt het hier, tussen nog veel meer wrakken. Zes eeuwen Zuiderzeevaart onder de grasmat. Dit wrak lag zo dicht onder het oppervlak dat een boswachter er zijn banden op lek reed.

De Oostvaardersplassen heeft zijn eigen Big Five: konikpaard, vos, heckrund, edelhert, ree. De kans ze tegen te komen is groot. Er leven twee kuddes konikpaarden, zestig volwassen vossen, tweehonderd heckrunderen, veel reeën en grote groepen edelherten in roedels van soms wel honderd dieren. Het burlen en de gevechten van de mannetjes vormen eind zomer een indrukwekkend spektakel. Nieuwkomers zijn de otter en de bever. En misschien de wolf in de toekomst? Hij is welkom, maar de obstakels (wegen en meren) om de Oostvaarders te bereiken zijn groot.

Een wielewaal zíen is een hele kunst, hem horen is eenvoudiger. Hoog in de boomtoppen zit hij te dudeljoën. En kijkt hij uit over zijn domein. Er is een slenk (brede geul) aangelegd, bedoeld om nieuw leven aan te trekken. De verwachtingen zijn hoog, want graaf in de Oostvaardersplassen een gat in de grond, vul die met water en voor je het weet schiet er van alles op uit de bodem en heb je dodaars, ijsvogeltjes en zelfs bevers gelokt, weten de beheerders. Twee kilometer lang bij maximaal vijftig meter breed zal de slenk worden. Natuur op maat. Mooi in mei, als de moerasandijvie bloeit.