Riet en de grote Karekiet

Nederland, Zuid-Hollande, Reeuwijkse Hout

In een oksel van de A12 ligt het natuur- en recreatiegebied Reeuwijkse Hout (128 ha). Het geluid van de autosnelweg is overal op de achtergrond te horen. De weg zelf is echter door de begroeiing nergens te zien. Vroeger lagen hier drassige weilanden, maar in minder dan twintig jaar tijd is een gevarieerd landschap ontstaan met dichte bospercelen, gras- en hooilanden. De Reeuwijkse Hout is een drukbezocht recreatiegebied, vooral in de zomer. De drukte concentreert zich dan rond het strand en de surfplas. Wandelaars die houden van stilte kiezen dus het best voor een doordeweekse dag in het voor- of naseizoen.

A. Vanaf Restaurant Reeu­wijkse Hout (rug naar ingang) linksom via P naar oever Reeuwijkse Plas (in de hoek van de P, bij TOP (Toeristisch Overstap Punt) staat richtingwijzer ‘Route Reeuwijkse Hout’). Volg oever Reeuwijkse Plas (plas aan linkerhand). Aan uw rechterhand passeert u Wind Surf Club Reeuwijk. Pad buigt la en loopt over een ‘kade’ tussen plassen in. Bij slagboom aan rechterhand ra en meteen la, Oudeweg. Pad ca. 1400 m volgen.

B. Net voor splitsing water­wegen la, Bosmankade. Langs vogelkijkscherm ‘Gemaal Bosmankade’. Einde Bosmankade la, Lecksdijk, deze 1600 m volgen. Halverwege Lecksdijk bij bovengrondse kabelmast met nr. B4151 kunt u via een houten vlonder naar vogelkijkscherm en picknickbank. Voorbij laatste huis (’t Einde) P24302/001, links aanhouden, fietspad op, Abessinië. Pad maakt haakse bocht linksaf.

C. Bij bordje 'Reeuwijkse Hout route'ra brug over, asfaltpad en even verderop bevindt zich rechts een vogelkijkscherm. Dit pad alsmaar rd volgen, bij bordje 'Reeuwijkse Hout route rd. Bij brug in wegdek met 2 rood-witte aanrijpalen stukje terug via gravelpaadje. Ra brug over. Pad slingert door Reeuwijkse Hout passeert nog vele bruggetjes en bij bordje Reeuwijkse Hout route rechts aanhouden. Rechts passeert u de hockeyvelden. U komt uit op de aanrijweg naar C/R Reeuwijkse Hout (links) met in het midden van het pad een rood-witte aanrijpaal.

D. De weg oversteken langs slagboom van het Landalpark en over de brug rechts het voetpad volgen, dat meeslingert met fietspad. P25051 la (rechtsaf is naar Oudheidkamer, 100 m). Eerste pad ra, voetpad. Einde voetpad ra, asfaltweggetje op, brug over en la aan overzijde weg. * Waar doorgaand verkeer afbuigt naar rechts: rd, Oudeweg in. Eerste brede weg la De Steupel. Weg wordt halfverhard pad. Bocht naar rechts over sluis. Pad komt uit bij Reeuwijkse Plas. Terug naar startpunt: la. Voor vervolg route: ra en lees verder bij A: Volg oever Reeuwijkse Plas.

** Routeverkorting: Bij bordje Reeuwijkse Hout route rd en pad linksom langs oever volgen, terug naar C/R Reeuwijkse Hout.

Het eerste deel van de wandeling gaat over smalle kades tussen de plassen door. Twaalf van de dertien plassen zijn ondiepe veenplassen. Broekvelden Vettenbroek is een buitenbeentje. Het is een winplas voor zand, gebruikt voor de aanleg van de A12. Hij is 30 meter diep, waardoor hij niet snel bevriest en in trek is bij duizenden overwinteraars zoals smient, krakeend en slobeend. In de zomer is het dé surfplas van het Groene Hart.
 

Veenmol en wilde kievitsbloem
Ondanks hordes surfers, fietsers en wandelaars komen er in de Reeuwijkse Hout en de Reeuwijkse Plassen ook zeldzame planten en dieren voor. De wilde kievitsbloem bijvoorbeeld, die de polders in het voorjaar wit kleurt. De smient kun je er spotten, en met wat geluk ook de veenmol, een soort krekel met klauwachtige voorpoten die ondergronds leeft. Broekvelden, Vettenbroek & Polder Stein staan op de lijst van bijzonder waardevolle natuurgebieden in de Europese Unie (www.natura2000.nl).

Het vogelkijkscherm Gemaal Bosmankade is een goede plek om vogels te spotten. Dodaard, ijsvogel, buizerd en waterral zijn er gespot (www.waarneming.nl) en bijzondere ‘jongens’ als kleine zwaan, smient en slobeend. De mannetjes­smient heeft een oranjerode kop met een geel voorhoofd en een korte, grijze snavel.
De slobeend heeft juist een opvallend grote snavel. Een soort spatel is het, waarmee hij door het water ‘ploegt’ om er voedsel uit te zeven. Vliegen doet-ie ook graag, ook al oogt hij een beetje lomp.

Helder, zuurstofrijk water is nodig voor onderwatergroeiers als krabbescheer, fonteinkruid en bronmos. Ze maken leven mogelijk voor watervlooien, snoekjes en andere dieren. Naar die situatie willen natuurbeheerders terug. Weg met de vervuiling, weg met de algen, die het water groen kleuren en verhinderen dat zonlicht de bodem van de sloot bereikt. Schotten die regenwater vasthouden moeten helpen bij het schoonmaakplan.

Geen strakgetrokken liniaalrechte sloten langs de Lecksdijk, maar water dat langzaam dichtgroeit, als een moeras. Met hompen mos, glibberige wortels en eilandjes van riet. In de verte de kerktoren van het dorpje Driebruggen.

Abessinië is de oude naam voor Ethiopië. ‘Je stuurt me helemaal naar Abessinië’, zou men in Reeuwijk gezegd hebben als je deze polder werd ingestuurd, zo afgelegen van alles lag hij. Zonder riet, slootjes, graslanden en de A12 en mét wat fantasie voelt de weidsheid nog steeds een beetje Afrikaans aan.

Grote karekiet en waterriet horen bij elkaar. De eerste kan niet zonder de tweede, maar voor een stevig nest moet het riet wel van goede kwaliteit zijn. Ook rietzangers, blauwborsten, krooneenden, waterrallen en bruine kiekendieven profiteren daarvan. Er zijn hier zelfs bomen gerooid om het riet alle kans te geven.

In de Reeuwijkse Hout mag de natuur haar gang gaan. Af en toe worden er wat bomen gekapt om zonlicht toe te laten, nodig voor de groei van planten en struiken. Slootjes mogen dichtgroeien tot moerassige vaarten, takken mogen rotten, want dood hout doet leven. Al dat moois ligt voor het oprapen langs het pad dat via dertig (!) bruggetjes door het beschutte gebied slingert.

Streekmuseum Reeuwijk (www.streekmuseumreeuwijk.nl, Oudeweg 3) is een leuk museum voor wie het naadje van de middeleeuwse kous wil weten over het ontstaan van de Reeuwijkse Plassen. In een boerderij uit groot­moeders tijd (1907) wordt het verhaal van de turfwinning uit de doeken gedaan.