Loofbos en landgoederen

Nederland, Utrecht, Woudenberg

In de omgeving van Woudenberg liggen enkele mooie kastelen en landgoederen. Deze wandeling neemt u mee over prachtige lange lanen door de loofbossen langs de landgoederen De Boom en Geerestein. De fraai gerestaureerde huizen herinneren aan de – vaak adellijke – bewoners van weleer, en aan de gevechten die er hebben plaatsgevonden. Zoals Huize Geerestein, waarvan na de belegering van 1482 alleen de slottoren overbleef. Het gebied waar u doorheen loopt is karakteristiek voor het landschap van de Gelderse Vallei: een afwisseling van akkers, kleine natuurgebiedjes en landgoederen.

1 Vanaf de VVV (rug naar VVV) linksaf en eerste rechtsaf, Schans. Viersprong rechts voetpad, parkje in. Einde links aanhouden klinkerweg en weer links voetpad verder volgen. Langs het Raadhuis en rechtsaf. De zebra oversteken en rechtdoor, De Nieuwe Poort, pleintje met twee markante kiosken. Dorpstraat oversteken en rechtdoor, Geeresteinselaan. Op rotonde rechtdoor, fietspad. Tweede pad rechtsaf (door hek), bospad. (Links aan overzijde weg staat Huize Geerestein.)

2 Einde pad, op kruising met asfaltweg, rechtdoor (het witte gebouw links hoorde bij Ridderhofstad Groenewoude). Asfaltweg wordt onverhard. Langs rood-witte slagboom. Op kruising met asfalt weg gaat u linksaf. Bij P-22819 links aanhouden, Zegheweg (doodlopende weg). Na 100 m bocht naar rechts volgen.

3 Einde weg linksaf, fietspad omhoog. Boven direct linksaf, klompenpad ‘Overstaproute’ en geel-rode markering. (Rechts kunt u een kijkje nemen bij Stuw Roffelaar, waar u een cascadevistrap aantreft.) U volgt het onverharde paadje over de dijk langs het Valleikanaal.

4 Dijk blijven volgen, na ca. 750 komt u langs een kazemat met een QR-code. Na nog eens 750 m, vóór sluis en brug, linksaf trapje af paadje langs zijsloot, water aan rechterhand houden (geel-rood gemarkeerd). Over bruggetje rechtsaf, door ijzeren klaphekje. Bij volgende hekken, links en rechts van het pad, via overstapje linksaf (geel-rood en klompenpad) en meteen weer linksaf langs slagboom.

5 Langs de andere kant van de sloot terug en het bos in. Pad met bochten mee volgen. Na ca. 750 m op driesprong rechtsaf. Op splitsing (bij bankje) linksaf. Pad volgen langs rabattenbos. Vóór slagboom rechtsaf (bordje privéterrein, is Landgoed De Boom). U loopt nu over het Schuttepad, van oudsher een kerkpad.

6 Langs hek rechtdoor, pad langs weiland. Einde pad op asfaltweg linksaf. Bij Y-6695 (t.o. Hamersveldseweg) linksaf, door toegangshek Landgoed De Boom in. (Voor Restaurant De Mof gaat u bij Y-6695 rechtdoor, Leusbroekerweg naar voorrangsweg.)

7 Einde pad links aanhouden (keitjesweg). Na slagboom rechtdoor. Door hek met zuilen (lijkt gesloten, maar u kunt het zelf openen) verlaat u Landgoed De Boom. Op voorrangsweg rechtsaf (fietspad). Na bocht naar rechts oversteken en linksaf doodlopende weg in, Vieweg.

8 Na de Rode Brug linksaf, Griftdijk, langs de witte slagboom. Na 1,3 km linksaf bruggetje over, Zuiderbroek. (Voor Theeschenkerij Eldorado gaat u verder rechtdoor op de Griftdijk). U loopt nu Landgoed Geerestein in, langs voorzijde boerderij Griftpark. Rechtsaf bruggetje over en meteen links aanhouden, halfverharde weg volgen.

9 Na huisnr. 8 (links op brievenbus) rechts­af, bospad. Einde linksaf (rechts verboden toegang) en bocht naar rechts volgen. Brug over en na 50 m rechts aanhouden. Einde graspad linksaf. Op kruising met voorrangs­weg oversteken en rechtsaf, naar Woudenberg. Bij de zebra's linksaf, Dorpsstraat, terug naar het Cultuurhuis.

Het raadhuis van Woudenberg is niet zo oud als het eruit ziet. Het is in opdracht van de gemeente in 1936 gebouwd in de stijl van het Traditionalisme op de locatie van het afgebroken landhuis Laanzicht. De architect, H.A. Pothoven, liet zich voor dit gebouw met bordes en achtkantige toren inspireren door de late Neo-Renaissance.

Links aan de overzijde van de weg ziet u Huize Geerestein. De oudste vermelding dateert uit 1394. Het landhuis kreeg in 1834 zijn huidige vorm. Het huis werd in 1984 aangekocht door architectenbureau INBO en is voor het publiek niet toegankelijk.

Van de 14e-eeuwse Ridderhof­stad Groenewoude is weinig overgebleven. Het middeleeuw­se kasteel is in de 19e eeuw verdwenen, en de vroegere omgrachting werd in 1965 opgevuld met huisvuil van de gemeente Amerongen. Het witgepleisterde bouwhuis uit 1696 en een 18e-eeuws hekwek, verderop naar rechts aan de asfaltweg gelegen, zijn de enige restanten van het kasteel.

U wandelt over de hoge dijk langs het Valleikanaal. Het kanaal is destijds niet alleen aangelegd ter ontwatering van de laaggelegen Gelderse Vallei, maar maakte ook deel uit van de Grebbelinie, een verdedigingslinie uit de 18e eeuw, die verschillende waterkeringen, forten en schansen met elkaar verbindt. Bij oorlogsdreiging konden gebieden onder water worden gezet om de vijand te weren. De dijken en zeven stuwen van het kanaal hebben nu geen militaire functie meer, maar vormen een belangrijke ecologische verbindingszone en zijn voorzien van vistrappen.

Dit Nederlandse verdedigingswerk werd kort voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog gebouwd (1939/1940). Binnen was slechts plaats voor één schutter met mitrailleur. Bekend als ‘Stekelvarken 3’, dankt dit type kazemat zijn naam aan het aantal schietgaten (3). Die bevinden zich nu onder de aarde, evenals de achteruitgang. In mei 1940 bleek deze kazemat echter kwetsbaar door de grote schietgaten: veel schutters werden op die manier uitgeschakeld door een voltreffer. Tegenwoordig vormen de kazematten een prima toevluchtsoord voor vleermuizen.

Links van het pad (en later ook rechts) is een zogeheten rabattenbos te zien. Deze methode werd vanaf de 18e eeuw gebruikt om op drassig, onontgonnen terrein toch succesvol bomen aan te planten. Hiervoor werden dicht naast elkaar kaarsrechte greppels gegraven. De overgebleven aarde werd weer gebruikt om de tussenliggende richels – de rabatten – op te hogen waarop vervolgens bomen werden geplant.

Het landgoed van Huize De Boom werd rond de vorige eeuwwisseling gesticht door mr. A.J. de Beaufort. Hij kreeg land, bos, woningen en enkele boerderijen in eigendom, en liet in 1879 het landhuis bouwen. Het landgoed ontleent zijn naam aan een markante wilgenboom, die aan de overkant van de Lunterse beek heeft gestaan. Na het overlijden van de laatste erfgenaam is het landhuis in 1975 in een stichting ondergebracht. Het huis is niet toegankelijk, maar de fraaie lanen door het landgoed zijn voor wandelaars vrijgegeven.