Einde van de wereld

Nederland, Friesland, Makkum

In het uiterste noordwesten van Friesland, vlak tegen het IJsselmeer, ligt Makkum. Ooit voerden de vissers hier onafgebroken haring, paling, ansjovis en schol aan. Nu herinneren alleen het Waaggebouw, de fraaie koopmanshuizen en de Koninklijke Tichelaar aan de vroegere bedrijvigheid. Vanuit Makkum waait u lekker uit over de dijk. Piaam lijkt het einde van de wereld. Vanuit de vogelkijkhut kijkt u uit op de eenzame rietvelden van de Kooiwaard en Zuidwaard. In het voorjaar kleuren ze geel van de dotterbloemen, later volgen duizenden orchideeën. Terug in Makkum kunt u de tocht afsluiten met een bezoek aan de oudste aardewerkfabriek van Nederland.

1. Vanaf parkeerterrein of bushalte gaat u rechtsaf, Kerkeburen. Ca. 50 m na Leerlooierstraat (links) rechtsaf richting kerk, Kerkeburen. Vlak voor de PKN-kerk linksaf, pad Kerkeburen 25-29 in. Einde pad rechtdoor, weg oversteken en trap op naar de dijk. Bovenaan linksaf.

2. Bij bankje links aanhouden (grasdijk) en door klaphekje langs dijkwoningen. Via tweede trapje linksaf, langs voormalig Post- en Telegraafkantoor naar Plein. Einde Plein, direct na Hotel-Restaurant De Zwaan rechtsaf (Kerkstraat). Rechtdoor over brug/sluis. Pad rechts naar beneden volgen, langs Makkumer haven.

3. Langs het sanitairgebouw (voormalige visafslag tegenover rederij De Vries / Makkum Feradship) pad omhoog volgen. Bij rotonde (tegeltjes van Makkumer aardewerk!) rechtdoor. Na rotonde over hek de dijk op richting Piaam, Dijkvaart aan uw linkerhand. Bij hek, bankje rechtdoor.

4. Ca. 700 m na ‘bankje van Piaam’ bij hek rechtsaf naar beneden, over de brug naar Vogelkijkhut De Ral. Vanaf vogelkijkhut hetzelfde pad terug, over de dijk en rechtdoor over brug, Kooireed. Na ca. 100 m over parkeerplaatsje linksaf over dijkje, graspad langs sloot (let op: bij droog weer is dit pad begaanbaar, maar bij regen niet).

5. Over bruggetje en rechtsaf, Piaam in richting PKN Kerk en Restaurant Nynke Plaets. Zelfde weg terug naar de ingang van het dorp. Asfaltweg oversteken, dijk op en rechtsaf. Dijk rechtdoor volgen naar Makkum. Dijkvaart nu aan rechterzijde. De route gaat direct na de sluis/brug linksaf over het Achterdijkje (zie verder bij 6). Het verdient aanbeveling een klein rondje door Makkum te lopen. Hier volgt de routebeschrijving van het rondje door Makkum: Na sluis/brug direct rechtsaf (Voorstraat), daarna linksaf, Waagsteeg. Rechtsaf om Waaggebouw heen, langs water, Pruikmakershoek. Weg ‘om de punt’ langs water volgen. Linksaf brug over en meteen rechtsaf, Vallaat (tegenover de brug bevindt zich, aan het begin van de Brouwersteeg, een oude gevelsteen). Vóór huisnr. 14 linksaf, steeg in. Eerste steeg rechtsaf. Voorbij huisnr. 19 linksaf, steegje. Trapje op, richting kanon de dijk op. Meteen rechtsaf richting Hotel De Prins.

6. Voorbij sluis/brug en vóór Hotel De Prins linksaf. (Voorbij het hotel staat een leugenbank of ‘leugenbolle’, waar men al eeuwenlang bijeenkomt voor een praatje of een sterk verhaal.). Smal pad over de dijk volgen.

7. Na beeld ‘Westenwind’ rechtsaf naar beneden. Linksaf en vervolgens rechtsaf. Schuin rechts Plein op naar kruising. Linksaf Kerkstraat (let op een aantal oude panden waaronder 2 fraaie herenhuizen). Steeds rechtdoor. Einde links aanhouden, Buren. Terug naar parkeerplaats en bushalte.

Terug in Makkum kunt u de tocht afsluiten met een bezoek aan het oude centrum.

 

De kerk 'Van Donia' van Makkum uit 1660 is, naast het Waaggebouw, hét statussymbool van het dorp. In 1652 werd het oude kerkje voorzien van een nieuwe toren. Toen die toren er eenmaal stond, stak de oude kerk schril af tegen de nieuwe toren. Dus werd er ook een nieuwe kerk gebouwd. De kerk is versierd met zandstenen blokken. Een zeepaard dient als windwijzer. De kerk is niet open voor bezoek.

In het kleine museum ’t Fûgelhûs (het vogelhuis) treft u een bijzondere collectie aan van ruim 200 verschillende vogels uit de omgeving (Buren 6, beperkt geopend, alleen ’s zomers). Het Fûgelhûs is ondergebracht in een uit 1889 daterend kerkgebouw. Midden in de uitgestrekte rietvelden staat vogelkijkhut De Ral. Op deze stille plek kunt u de vogels met uw verrekijker goed observeren. Tot slot kunt u zich laven in de trekpleister van Piaam: Nynke Pleats. In de gerestaureerde 18e-eeuwse boerderij, nu restaurant, worden vaak exposities gehouden.

Zonder water had Makkum nooit bestaan. Naast de Melkvaarten en de Kleine Zijroede zorgde de ligging van Makkum aan de monding van de Grote Zijlroede voor bedrijvigheid en economische groei in het kleine dorp. In het Waaggebouw (1698) werden vroeger boter, kaas en vlees gewogen. Iets verderop werden de waren verhandeld op de markt. In de woning achter de Waag woonde de waagpachter. 

Al meer dan vier eeuwen maakt de Koninklijke Tichelaar Makkum aardewerk dat over de hele wereld wordt verkocht. Het is de oudste aardewerkfabriek van Nederland. Helaas niet geopend voor bezoek.