Door het dal van de Reest

Nederland, Overijssel, Balkbrug

Hij gaat naar de schans’ was een gezegde dat niet veel goeds betekende. Het gaf aan dat je verbannen was naar de strafkolonie Ommerschans. Een naargeestig oord dat in 1818 gebouwd werd op de fundamenten van Fort Ommerschans vlak bij Balkbrug. Nu gaan we naar Balkbrug voor een wandeling door het Reestdal, het bosrijke veengebied op de grens van Overijssel en Drenthe. Een kleinschalig en afwisselend landschap met bossen, oude gehuchten, heidevelden, oeverlanden met dotterbloemen en weiden met ratelaars. En natuurlijk de Reest, de beek die zich volgens een oud gedicht als een grootvorstin door het landschap beweegt.

Wie per bus reist: Vanaf de kruising met verkeerslichten volgt u de Meppelerweg. Na 100 m bereikt u driesprong Meppelerweg/Hoogeveenseweg.

1. Vanaf driesprong met Y-26951 loopt u richting De Wijk/Meppel, Meppelerweg. Na Centrum Het Trefpunt linksaf, bospad (bordje Reestdal). Op splitsing links aanhouden. Op (vage) vijfsprong rechtdoor, iets omhoog door Heuveltjesbos.

2. Einde pad rechtsaf. Meteen op driesprong links aanhouden en daarna rechts aanhouden. Bospad over talud rechtdoor volgen, zijpaden negeren. Einde bospad vóór asfaltweg op kruising met fietspad linksaf, bruggetje over.

3. Fietspad bijna 400 m volgen. Bij zandweg Schapenstreek rechtsaf, asfaltweg Den Huizen oversteken en rechtdoor, graspad. Op klinkerweg rechtsaf en meteen linksaf, tussen de boerderijen van Den Huizen door.

4. Karrenspoor volgen, verderop via bruggetje over De Reest (bordje Natuurreservaat). Vóór boerderij op driesprong rechtsaf. Zandpad blijven volgen. Na 700 m bij paarse paal linksaf via houten hekjes, bospad.

5. Bospad rechtdoor, na ca. 600 m zijpad rechts negeren. Op kruising rechtsaf. Zijpaden negeren. Na 300 m ven aan linkerhand houden. Na ven linksaf, bospad.

6. Bij stukje zand links aanhouden, pad vervolgen met ven aan linkerzijde. Groot weiland aan rechterhand, daarna op splitsing rechtsaf (paarse paal). Langs houten hekje, bospad scherp links negeren. Op onverharde weg linksaf.

7. Langs voormalige boerderij Wildenberg, langs afsluitboom. Na 200 m op veelsprong aan bosrand rechtsaf, smal pad. Na 250 m over bruggetje met bord over het kerkpad.

8. Langs begraafplaats, langs kerk van Oud Avereest 1 (aan linkerzijde). Vóór asfaltweg rechtsaf en na 25 m linksaf. Asfaltweg oversteken en rechtdoor, langs Natuurinformatiecentrum De Wheem aan linkerzijde, graspad volgen.

9. Op kruising aan bosrand linksaf, bospad (rood-geel paaltje). Einde pad rechtsaf, asfaltweg. Na 100 m eerste weg linksaf, De Haar. Einde klinkerweg bij ingang Camping Si-Es-An, rechtdoor, zandweg.

10. Op driesprong (rechts Vrieschedijk) links aanhouden (rood paaltje), langs afsluitboom (bordje Reestdal). Na 50 m zijpad links negeren. Langs heideveld aan uw rechterhand, bospad volgen.

11. Vóór volgend heideveldje eerste pad rechtsaf (bordje ‘Deloopvandereest.nl’). Bospad volgen en na smalle brug op kruising
rechtsaf. Na woning (rechts) gaat u linksaf, fietspad, weer bos in.

12. Na grasland (links) pad blijven volgen, langs grote vijver (rechts). Einde vóór recreatiewoningen linksaf. Einde weiland rechtsaf, bekend van de heenweg. Op asfaltweg rechtsaf. Na 20 m bent u terug bij de driesprong in Balkbrug.

Oud-Avereest en Den Huizen zijn aangewezen als beschermd dorpsgezicht. Het zijn heel oude esgehuchten: Den Huizen wordt in 1180 al genoemd en de oorspronkelijke kerk van Oud-Avereest dateert uit de 13e eeuw.

Ruim dertig kilometer lang slingert de Reest – als een natuurlijke grens tussen Overijssel en Drenthe – door het bosrijke landschap met heidevelden, vennetjes, tuinen en landgoederen. In de zomermaanden lijkt het een slaperig stroompje, maar als het najaar en de winter komt, kan het beekje zich plotseling ontpoppen tot een woeste stroom die graag buiten zijn oevers treedt. Het water is bruin vanwege het hoge ijzer- en veengehalte van de bodem. Het Reestdal is een waar lustoord voor planten en dieren.

De wandeling volgt een deel van het oude kerkpad van Den Kaat naar Oud-Avereest. Dit kerkpad kruist de Reest kort voor de bestemming met de ‘kerkvonder’: vonder is een oud woord voor bruggetje. Een kerkpad was een pad naar de kerk; het werd vooral op zondag gebruikt. Veel kerkpaden zijn in onbruik geraakt.

Lange tijd bleef het rijke, maar zompige veengebied van het Reestdal onaangetast. De waterrijke bodem maakte de streek slecht ontginbaar. Met de aanleg van de Dedemsvaart begin 19e eeuw veranderde er veel voor dit gebied. Er verrezen diverse nederzettingen langs de vaart, waaronder Balkbrug. Het dorp dankt zijn naam aan de balk die onder de brug werd aangebracht, om te voorkomen dat schepen met een te grote diepgang het kanaal op zouden stomen. Tot ver in de 20e eeuw bleef de Dedemsvaart een belangrijke levensader voor Balkbrug. Door de opkomst van het wegtransport verloor het kanaal uiteindelijk zijn functie. In 1966 werd de Dedemsvaart grotendeels gedempt om plaats te maken voor een nieuwe levensader: de provinciale weg N377.