Brandersstadroute

Nederland, Zuid-Holland, Schiedam

09
77
78
50
52
53
68
63
59
58
64
65
69
73
51
79
11
10
09

Schiedam is wereldvermaard om zijn jenever. Het stadssilhouet wordt nog steeds bepaald door de reusachtige molens die graan maalden voor de talloze branderijen, waarvan er op het hoogtepunt in 1880 wel 392 waren. Schiedam telt nog altijd vijf distilleerderijen, maar de dagen dat er een roetdeken over de stad lag zijn voorbij. Inmiddels is Schiedam een opvallend groene stad. De route gaat door stadsparken, langs volkstuinen en door de veenweiden van Midden-Delfland.

Let op: volg de knooppunten en niet de (oude) bordjes Brandersstadroute!

Tip: Fiets deze route via de gratis ANWB Eropuit app. Zoek de route in de app via de filters. Onderweg zie je op het kaartje waar je bent, zo kun je niet verdwalen.

Fietsveiligheid route-informatie: houd op deze route rekening met onderstaande punten; pas je snelheid aan, houd rekening met tegenliggers en ga waar nodig achter elkaar rijden.
• Tussen knooppunt 65 en 69 kan de route in het seizoen wat smal zijn; ga bij drukte achter elkaar fietsen.
• Tussen knooppunt 11 en 10 gaat het knooppuntentraject door het (drukke) winkelhart van Schiedam. Om niet in het gedrang te komen met winkelpubliek en plotseling overstekende voetgangers wordt aangeraden om voor het beschreven route-alternatief via de Lange Haven te kiezen. 

Toegankelijkheid: deze route is in principe geschikt voor extra brede fietsen (driewielers, bakfietsen, etc.), mits men rekening houdt met bovenstaande punten, m.n. het drukke centrum (!).

In 1941 annexeerde Schiedam het dorp Kethel, wat de weg vrijmaakte voor nieuwe stadsuitbreidingen. De dorpskern is goed bewaard gebleven met oud-Hollandse geveltjes en een neorenaissanceraadhuis (1890) waar nu een restaurant is gevestigd. Ten noordoosten van de oude dorpskern ligt een katholieke enclave met een forse neoromaanse basiliek.

Ten noorden van de oude dorpskern, aan stadsrand met Midden-Delfland, ligt Polderpark Kethel. Knotwilgen, houtsingels, bloemrijke sloten en weiden herinneren aan het oude veenweidelandschap. Voor de kinderen uit de omringende wijken is een speelpolder ingericht in het kader van het Project Beleef Kethelpoort. Net onder Delft gaat de route door het Abtswoudse Bos. 

Tussen Delft en Schiedam volgt de route de Delftse Schie, in de middeleeuwen een belangrijke waterweg tussen Delft en de Merwede. Vlak voor het gehucht Kandelaar staat nog een Delftse grenspaal. Waar de route van de dijk afslaat, is aan de achterzijde nog het gebouw van het oude stoomgemaal Kethelpolder te herkennen. 

Voor de laatste stadsuitbreiding van Schiedam nodigde de gemeente de Zweedse architect Ralph Erskine uit om een Scandinavische wijk met duizend woningen te ontwerpen: Sveaparken (na knooppunt 69). De wijk heeft een vriendelijk karakter door het houtwerk, de pannendaken, de dakkapellen en de witte hekjes als tuinafscheiding.

Het Beatrixpark (na knooppunt 51) is een echt recreatiepark met tal van voorzieningen. Hier stroomt de Poldervaart die al in de 14e eeuw werd gegraven om de afwatering te verbeteren.Een informatiebord vestigt de aandacht op het nabij gelegen buurtschap Windas en de belangrijke keersluis in de Poldervaart.

Van de oorspronkelijk negentien moutmolens zijn er nog vijf over. De hoge bebouwing in de stad maakte het noodzakelijk om de molens op een stelling op de stadswallen te bouwen, zodat ze voldoende wind konden vangen. In sommige is nu een museum of winkel gevestigd (www.deschiedamsemolens.nl). Aan de route liggen De Noord (1803), De Vrijheid (1785) en De Drie Koornbloemen (1770, vlak bij knooppunt 10).

Extra routeaanwijzing:
Liever de drukke winkelstraat vermijden? Ga dan voor een mooier en rustiger traject! Ga net vóór de Dam/Beursbrug (ca. 150 m voor knooppunt 11) rechtsaf, Lange Haven, en rechtdoor de Korte Havenbrug over, de Lange Haven vervolgen (water aan linkerhand). Na de Vismarkt (rechterhand) links het bruggetje over en aan de overkant rechtsaf verder over de Lange Haven (water aan rechterhand), langs het Jenevermuseum. Aan het einde linksaf, Koemarkt en rechtsaf, Koemarkt. Knooppuntenbordjes volgen en de (drukke) weg oversteken naar knooppunt 10. Daar rechtsaf en meteen linksaf (Buitenhavenweg) richting knooppunt 9.

De Lange Haven heeft de allure van een Amsterdamse gracht, maar dan authentieker en zonder toeristen. Wonen en werken gingen hier samen. Herenhuizen, pakhuizen, mouterijen en branderijen staan naast elkaar. In het water liggen historische binnenvaartschepen die tot woonboot werden herbouwd. De stalen ophaalbruggetjes maken het romantische beeld compleet. Her en der staan bronzen beelden die herinneren aan typisch Schiedamse beroepen, zoals De Brandersknecht en De Zakkendrager.
Tip, ook leuk langs de route: het Jenevermuseum (kaartjes verkrijgbaar via de ANWB) en de verderop gelegen Nolet destilleerderij en molen (tussen knooppunt 10 en 9).

Na de oude stad en de besloten parken biedt de Maasboulevard een weids uitzicht over de wereldhaven Rotterdam. De Nieuwe Maas bracht Schiedam begin vorige eeuw nieuwe welvaart (handel en scheepsbouw) nadat de jeneverindustrie in het slop was geraakt (de aanvoer van goedkoop graan stokte). In Park Maasboulevard liggen levensechte herinneringen aan de vroegere scheepvaart zoals de boeg van een ijsbreker en oude scheepsboeien.