Nationaal Park Zuid-Kennemerland

Nederland, Noord-Holland, Overveen

Het duingebied van Zuid-Kennemerland is zo breed, dat u tijdens deze wandeling de zee niet ziet. Het is geen gemis. De dichte, beboste binnenduinen, de schitterende duinmeren en struweelrijke valleien bieden volop variatie. Op de Grote Vlakte slingert het pad zo ver het oog reikt. Glooiingen zijn er in alle denkbare schakeringen groen, dennenbomen tekenen zich af in de donkerste variant. Sinds 1995 is het uitgestrekte duin gebied van Zuid-Kennemerland een nationaal park. Waterwinning is gestopt en het beheer is erop gericht dat de natuur weer zijn gang kan gaan. Er komen veel zoogdieren voor, waaronder het ree, damhert, konijn en de vos.

Wie per trein reist: Vanaf NS-station Overveen  loopt u in 15 min. naar het parkeerterrein van Nationaal Park Zuid-Kennemerland. Bij station langs café, trap op, linksaf. Spoor links houden (Tetterodeweg). Tweede rechts, Kweekduinweg. Militairenweg oversteken en linksaf, wordt na rotonde Zeeweg. Na 150 m bereikt u het parkeerterrein (let op hier geldt betaald parkeren).

1. Parkeerterrein over en pad in, langs informatiepaneel en bezoekerscentrum. Verderop door hek. Rechtdoor, klinkerpad richting ’t Wed. Vóór informatiebord ’t Wed rechtsaf, langs toiletgebouwtje en dan rechts aanhouden, schelpenpad.

2. Door klaphek en op kruising rechtdoor. Eerste pad linksaf (bordje Voetpad). Pad volgen ( groen-geel-blauw paaltje). Op kleine zandvlakte met picknickbank rechtdoor oversteken, kronkelpad.

3. Voetpad volgen, door hek (begrazing, borden ‘Koevlak’) rechtdoor, ruiterpad negeren. Pad blijven volgen tot aan klinkerfietspad. Hier rechtdoor oversteken, voetpad. Wordt breed tweesporig zandpad (geel paaltje). Sla linksaf en vervolgens na ca. 100 meter rechtsaf, bord ‘Lage Zeeveld’.

4. Einde pad (driesprong) linksaf, schelpen/zandpad. Alle zijpaden negeren, pad voor 800 m blijven volgen tot splitsing met laag betonnen paaltje (verderop staat geel paaltje). Hier rechtsaf, pad gaat omhoog.

5. Op splitsing (geel paaltje) rechtsaf, zandpad. Na het informatiebord Oosterplas even verder langs de plas. Vervolgens rechts aanhouden, het hoger gelegen brede pad nemen. Eenmaal in het bos zie je een groen-rood-geel paaltje. Bij fietsenhekken en infobord rechtsaf. Eerste pad linksaf, bos in (bordje Voetpad). Hoofdpad volgen, zijpaden negeren.

6. Einde linksaf, zandpad (groen-rood-geel paaltje). Einde rechtsaf (driesprong). Op vijfsprong (groen paaltje) bij klinker- en ­asfaltpad, rechtdoor (bordje Voetpad). Op kruising met klinkerpad en groen paaltje rechtdoor. Aan uw linkerhand ligt de Vinkenbaan (vinkershuisje; geen toegang).

7. Na ca. 80 meter (groen paaltje) linksaf. Zijpaden negeren. Na ca. 400 meter op splitsing links aanhouden (groene paaltje negeren). Meteen daarna bij bank (boomstam, rechterhand) weer linksaf, dalend pad. Beneden op splitsing links aanhouden en volgende weer links aanhouden. Vervolgens stijgt en daalt het pad en wordt het smaller (boomwortels!).

8. Einde (groen paaltje, bord ‘Ruige Gat’) rechtsaf, schelpenpad. Eerste pad, bij groen paaltje, linksaf door klaphek (begrazingsgebied), stijgend zandpad. Lang pad, voor ca. 1,5 km blijven volgen. Op kruising met groen paaltje, boomstam en rood paaltje, rechtsaf. Bij klinkerfietspad (rood paaltje) door klaphek en schuin oversteken, bordje voetpad.

9. Op kruising met asfaltpad rechtdoor (links en rechts verboden toegang), voetpad door Ezelswei. Op volgende kruising (rood paaltje) met klinkerfietspad rechtdoor oversteken, voetpad volgen. Waar voetpad samenkomt met klinkerfietspad (rood paaltje), rechts aanhouden, fietspad ca. 80 meter volgen.

10. Na volgend rood paaltje rechtsaf, bordje voetpad (‘De Blink’). Maakt bocht naar links, dan veld oversteken naar struiken (pad is hier slecht zichtbaar). Lang zandpad met rode paaltjes volgen, zijpaden negeren. Einde pad (rood paaltje) linksaf, schelpenpad. Op kruising met klinkerfietspad en betonnen oefenbommen (en grondwaterpeilmeter) rechtdoor, klinkerpad richting Vogelmeer.

11. Vóór het Vogelmeer linksaf, zand-voetpad (klinkerpad buigt af naar rechts). Eerste pad rechtsaf (rood paaltje en bank). Pad langs het meer volgen. Op splitsing rechts aanhouden. Na trap rechts aanhouden (aan het einde ligt rechts een vogelobservatiepost).

12. Op kruising met klinkerfietspad rechtdoor (bordje voetpad). Zijpaden negeren. Op klinkerfietspad linksaf. Bij blauw paaltje rechtsaf, zandpaadje. Door klaphek en bij bankje met bocht mee naar links (rechtdoor gaat naar een tweede vogelkijkscherm bij het Spartelmeer).

13. Na kruising met tweede ruiterpad rechtsaf (blauw paaltje), het lager gelegen pad nemen. In de verte zie je het kruis op de duin bij de Erebegraafplaats. Ruiter- en zijpaden negeren. Op kruising rechtdoor (blauw paaltje en links geel-groen paaltje). In dennenbos bij blauw-groen-geel paaltje links aanhouden, pad omhoog via uitkijkpunt ‘Konijnenberg’ met bankjes.

14. Onder aan trap rechts aanhouden (rechtdoor). Na ca. 100 meter door hek, rechtsaf, pad langs afrastering. Bij meertje linksaf (groen-geel-blauw paaltje). Half rond het water lopen. Bij laatste blauwe infobord en bankjes waterkant verlaten, richting toiletgebouw. Boven rechtdoor, klinkerpad, door hek en terug naar het bezoekerscentrum.

In 1995 is dit uitgestrekte gebied (3800 ha) van duinen, historische landgoederen en brede stranden uitgeroepen tot nationaal park. Omdat de Kennemerduinen zeer kalkrijk zijn, groeien er planten die elders nergens voorkomen. Natuur­organisaties als Staatsbosbeheer, Natuurmonumenten en Waterleidingbedrijf PWN werken samen met gemeenten en provincie aan behoud en ontwikkeling van een gevarieerde natuur. Meer informatie over het gebied geeft het vrij nieuwe bezoekerscentrum uit 2013 (tegenover ingang Koevlak). Het is gevestigd in een milieuvriendelijk gebouw, geïnspireerd op een vroeg-middeleeuwse duinboerderij waarvan binnen een maquette is te zien (gesloten op ma.).

 

Toen boer Maas in boerderij Jachtduin woonde, liet hij zijn vee grazen in het Groot-Olmen. Wanneer hij achter in het duin aan het werk was, zond men hem rond etenstijd een ezel met een paar melkbussen. De ezel bereikte hem zelden, want onderweg bleef hij grazen op een veld. Daarom wordt dit gebied (nog steeds) Ezelswei genoemd. 

Het schotelvormige Vogelmeer heeft flauw aflopende oevers en rietmoerassen en er steken kale eilandjes boven het water uit. Kleine plevieren en visdiefjes zijn dol op dit soort plekken. Verder kunt u er de kuifeend (zwart-wit met een kuifje) en de slobeend (grote platte snavel) vinden. Met wat geluk ziet u ook de roerdomp. In de directe omgeving komt hier en daar kwelwater aan de oppervlakte. De poelen die zo ontstaan, zijn een waar paradijs voor salamanders en kikkers. Aan het eind van het pad kunt u rechtsaf naar de vogelobservatiepost. 

Het kruis boven op het duin behoort tot de Erebegraafplaats. Vlak na de bevrijding zijn in de duinen totaal 422 lichamen van verzetsstrijders gevonden, waaronder dat van ‘het meisje met het rode haar’: Hannie Schaft. Velen zijn herbegraven op de Erebegraafplaats (ingang Zeeweg). Er zijn meerdere stenen monumenten in de duinen op plekken waar de lichamen van de vermoorde verzetshelden zijn gevonden.